I SA/Gl 804/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-10-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Eugeniusz Christ
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę prawną może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca uchyla się od udokumentowania swojej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez osobę prawną może zostać uwzględniony jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. Uchylanie się od udokumentowania sytuacji finansowej uniemożliwia stwierdzenie spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, co skutkuje oddaleniem wniosku.Stan faktyczny
Skarżąca Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po wezwaniu do uzupełnienia danych, skarżąca oświadczyła, że nie przedłoży żadnych dokumentów. Referendarz sądowy postanowieniem odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w następstwie złożenia przez skarżącą wniosku z dnia 11 sierpnia 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
W terminie do wykonania wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł skarżąca złożyła wniosek z dnia 11 sierpnia 2015 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Żądanie to następnie zgłosiła na urzędowym formularzu (PPPr) datowanym na 1 września 2015 r. W uzasadnieniu oznajmiła, że przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest handel, pośrednictwo, usługi łączności i obrót wierzytelnościami. Wskazała, że w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę w kwocie 56.585,17 zł, wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 6.000.000 zł a wartość środków trwałych jest równa 448.672,96 zł. Zaakcentowała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, w szczególności nie ma możliwości pozyskania środków finansowych i dysponowania nimi, gdyż jej ruchomości zostały zajęte, a rachunki bankowe – zablokowane. Zarazem w przeznaczonym do tego miejscu formularza nie wymieniła żadnego swojego rachunku bankowego.
Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia powyższych danych poprzez nadesłanie: sprawozdania finansowego i informacji dodatkowej za miniony rok obrotowy, bilansu zysków i strat za pierwsze dwa kwartały roku bieżącego, aktualnej ewidencji środków trwałych, zaświadczeń komorniczych o dokonanych czynnościach egzekucyjnych, a także następujących dokumentów, które obrazowałyby jej sytuację w okresie ostatnich czterech miesięcy: odpisów deklaracji na podatek od towarów i usług, odpisów raportów kasowych, wyciągów i wykazów z rachunków bankowych i dokumentów dotyczących lokat i kont.
W piśmie dnia 18 września 2015 r. skarżąca oświadczyła, że żadnych dokumentów nie przedłoży.
Mając to na względzie, referendarz sądowy wydał w dniu 23 września 2015 r. postanowienie o odmowie przyznania jej prawa pomocy.
Odpis tego orzeczenia skarżąca odebrała w dniu 2 października 2015 r., a w dniu 9 października 2015 r. wniosła sprzeciw, w którym zażądała uchylenia rozstrzygnięcia referendarza sądowego i przyznania jej prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Rozpatrywany wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Wyjaśnienie motywów niniejszego rozstrzygnięcia należy rozpocząć od wskazania, że w analizowanej sytuacji zastosowanie ma art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Przepis ten (w brzmieniu obowiązującym dla postępowań wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r.) stanowi, że w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Oznacza to, że przedmiotem postępowania zainicjowanego wniesieniem sprzeciwu, który nie został odrzucony, jest kwestia zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, a nie prawidłowości postanowienia podjętego przez referendarza sądowego. Także więc na etapie wniesienia sprzeciwu skarżąca winna dążyć do wykazania, że w jej przypadku zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy. Jeżeli zaś ogranicza się do zakwestionowania słuszności kwalifikacji referendarza sądowego i nadal nie wykonuje wezwania do uzupełnienia danych wniosku, to musi się liczyć z tym, że taka postawa będzie niewystarczająca do pozytywnego załatwienia jej żądania.
Trzeba bowiem zaznaczyć, że domaganie się przez osobą prawną zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem prawa pomocy w zakresie częściowym, może zostać uwzględnione, gdy podmiot ten wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 wyżej powołanej ustawy). Jest zatem oczywiste, że jeśli wnioskodawca uchyla się od udokumentowania sytuacji, w jakiej się znajduje, to nie istnieje możliwość stwierdzenia, że w jego przypadku zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy.
Tymczasem sytuacja taka nastąpiła w niniejszej sprawie, ponieważ skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek materiałów źródłowych, które pozwalałaby na poznanie jej zdolności płatniczej oraz zweryfikowanie wiarygodności oświadczeń przez nią złożonych. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca uniemożliwiła pozytywne załatwienie swego wniosku, który w związku z tym należało oddalić na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło