I SA/Gl 808/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Magdalena Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi R. i J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego oddala skargę J. P. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 168 § 2, art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 roku, nr 6, poz. 80), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 roku, nr 79, poz.856 z późniejszymi zmianami) oraz § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych, odmówiło R. i J.P. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2001 rok. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że powołana wyżej decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] 2004 roku została doręczona podatnikom w dniu [...] 2004 roku. Wyjaśniło zarazem, że odwołanie od tej decyzji (z dnia [...] roku) przesłane zostało listem poleconym w dniu 7 stycznia 2005 roku. Następnie wskazało, iż zgodnie z art. 162 Ordynacji podatkowej podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi. Wraz z podaniem o przywrócenie terminu należy dokonać czynności, dla której był określony termin. W dalszej części uzasadnienia Kolegium podniosło, iż we wniosku o przywrócenie terminu (zawartym w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej) J.P. wskazał, iż w dniach od [...] do [...] 2004 roku przebywał w szpitalu. Zatem termin o którym mowa w art. 162 Ordynacji podatkowej upłynął w dniu 31 grudnia 2004 roku. Odwołanie zaś z wnioskiem o przywrócenie terminu nadane zostało w placówce pocztowej w dniu [...] 2005 roku, a więc po upływie terminu wskazanego w w/w przepisie. Podkreśliło, że termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie podlega przywróceniu (art. 163 § 3 Ordynacji podatkowej). Kolegium stwierdziło również, iż skarżący nie przedstawili żadnych dowodów, które uprawdopodobniłyby brak ich winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie to R.i J.P. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi zarzucili, iż zaskarżone postanowienie rażąco narusza art. 121 § 1 i 122 Ordynacji podatkowej – "poprzez niedokładne wyjaśnienie całego materiału dowodowego oraz nie zebranie w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a także nie udzielenie stronie niezbędnych informacji o przepisach prawa podatkowego". Skarżący podnieśli także, że w doręczonej im decyzji wymiarowej brak było pouczenia o prawie i sposobie odwołania się. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi dodatkowo wyjaśniło, że z treści art. 162 Ordynacji podatkowej wynika, iż to na podmiocie ubiegającym się o przywrócenie terminu spoczywa obowiązek uwiarygodnienia okoliczności mających świadczyć o braku winy w uchybieniu terminowi. Organ podatkowy nie ma obowiązku prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie okoliczności mających zdaniem wnoszącego o przywrócenie terminu przemawiać na jego rzecz. Wskazało również, iż decyzja przesłana podatnikom zawierała pouczenie co do terminu i trybu wniesienia odwołania, co potwierdziło postępowanie wyjaśniające przeprowadzone w tym zakresie. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, że termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] roku (doręczonej w dniu [...] 2004 roku) upływał w dniu [...] roku. J. P. opuścił szpital w dniu [...] 2004 roku, a zatem pozostawało mu jeszcze co najmniej 4 dni do złożenia odwołania od tej decyzji. Ponadto odwołanie złożyć mogła również R. P., gdyż "nie było koniecznym, aby w sprawie małżonkowie występowali łącznie, wystarczające było złożenie odwołania przez jednego z nich". Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym odrzucił skargę R. P.(skarżąca – pomimo wezwania przez Sąd – nie uiściła należnego wpisu sądowego). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wniesienie odwołania po wskazanym wyżej terminie skutkować musi więc pozostawieniem go bez rozpoznania, co organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia (art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Zasadnicze znaczenie dla oceny, czy odwołanie od decyzji zostało wniesione w przepisanym terminie ma zatem ustalenie daty jej doręczenia. Sposoby doręczania pism w trakcie postępowania podatkowego, w tym i decyzji, zostały określone w art. 144 – 154 Ordynacji podatkowej. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia [...] roku, nr [...] została doręczona stronie skarżącej w dniu [...] 2004 roku. Okoliczność tę potwierdza bowiem znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie jej odbioru. Decyzja ta – wbrew twierdzeniem strony skarżącej – zawierała przy tym prawidłowe pouczenie co do terminu i trybu wniesienia odwołania (k. 16 akt podatkowych). Zgodnie z brzmieniem powołanego wyżej art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, termin do wniesienia odwołania od decyzji upływał zatem w dniu [...] 2004 roku ([...] – dzień roboczy). Odwołanie to zaś, noszące datę [...] 2005 roku, zostało nadane listem poleconym nr [...] w Urzędzie Pocztowym w Ż. w dniu [...] 2005 roku, o czym świadczy stempel na kopercie znajdującej się w aktach sprawy (sygn. akt I SA/GL 807/05). Jest zatem poza sporem, że wspomniane odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (10 dni po terminie). W art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej ustanowione zostały przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, żeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Jedną z przesłanek jest dochowanie przez stronę siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody. Bez takiego wniosku organ nie ma podstawy prawnej do działania w tym zakresie. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Ponadto w myśl art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku swojej winy, który jest kolejną przesłanką przywrócenia terminu. Powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności. Przywrócenie nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 roku, sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7- 8, poz. 144). Brzmienie cytowanych przepisów jednoznacznie wskazuje, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić, gdy spełnione zostaną łącznie wszystkie określone w nich przesłanki. Z akt sprawy wynika, iż skarżący w odwołaniu z dnia [...] 2005 roku (nadanym listem poleconym w dniu [...] 2005 roku) zawarli wniosek przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazali między innymi, iż J.P.przebywał w szpitalu w okresie od [...] do [...] 2004 roku. Strona skarżąca złożyła więc wniosek o przywrócenie terminu po upływie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi (termin ten upłynął z dniem 30 grudnia 2004 roku) określonego w powołanym wyżej art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Przypomnieć przy tym należy, że ten ostatni termin jest terminem prekluzyjnym, a to znaczy, że czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna, a termin nie może zostać przywrócony. Już zatem tylko ta okoliczność stanowi wystarczającą przeszkodę w uwzględnieniu wniosku o przywrócenie terminu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 grudnia 2000 roku, sygn. akt I SA/Ka 1781/99 oraz z 8 lutego 2001 roku, sygn. akt III SA 551/00 – opubl. w Systemie Informacji Prawnej Lex – nr 47160, 47458). Na marginesie należy także wskazać, iż J. P. po opuszczeniu szpitala pozostawało jeszcze pięć dni ([...] – [...] 2004 roku) do złożenia odwołania od decyzji, a ponadto, zdaniem Sądu, nie było żadnych przeszkód faktycznych i prawnych, ażeby odwołanie to w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji Prezydenta Miasta J. złożyła R. P., która w żaden sposób nie wykazała, że wystąpiły jakiekolwiek przeszkody uniemożliwiające jej dokonanie tej czynności. Również zarzuty dotyczące braku w decyzji z dnia [...] roku pouczenia co do terminu i trybu wniesienia odwołania w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz argumentów przedstawionych w tym zakresie przez organ odwoławczy – nie zasługują na uwzględnienie. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.