I SA/Gl 810/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-11-23
Skład orzekający: Referendarz Gabriel Radecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, uzyskująca wysokie dochody, ale jednocześnie posiadająca liczne zobowiązania i będąca przedmiotem postępowań egzekucyjnych, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która uzyskuje dochody znacznie przewyższające koszty sądowe w postępowaniu administracyjnym, nie może zostać zwolniona z tych kosztów, nawet jeśli posiada liczne zobowiązania i jest przedmiotem postępowań egzekucyjnych. Prawo pomocy jest instytucją dla osób w ubóstwie, a nie dla osób zamożnych, nawet jeśli ich płynność finansowa jest chwilowo ograniczona przez zobowiązania.Stan faktyczny
Skarżący A.S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku od nieruchomości. Uzasadniając wniosek, wskazał na sezonowy charakter działalności gospodarczej, wysokie dochody miesięczne, liczne egzekucje komornicze przewyższające dochody, brak majątku poza samochodem oraz fakt, że nieruchomości rodzinne należą do córki. Do wniosku dołączono dokumenty egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza przynosi dochody jedynie sezonowo, wobec czego nierzadko wszelkie zobowiązania, w tym wobec setki pracowników, musi pokrywać z zysku wypracowanego w poprzednich miesiącach. Dochód miesięczny brutto z tej działalności wnioskodawca określił na kwotę 395.964 zł, zwrócił jednak uwagę na "liczne egzekucje komornicze, które przewyższają wartość uzyskiwanego dochodu". Według wniosku skarżący nie posiada żadnego majątku poza dziesięcioletnim, aczkolwiek luksusowym samochodem osobowym, gdyż wszelkie rodzinne nieruchomości, w tym dom stanowiący jego miejsce zamieszkania, należą do jego córki.
Do wniosku dołączono: zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości z dnia [...]. oraz zajęcia wierzytelności z dnia [...]
i [...], w których należności główne określono odpowiednio na kwoty: [...] zł, [...] zł i [...] zł.
Wpis od skargi, czyli najwyższa opłata, jaka może wchodzić w rachubę
w postępowaniu, wynosi – jeśli uwzględnić wartość przedmiotu zaskarżenia podaną przez skarżącego – 17.048 zł.
Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że powyższa przesłanka nie została spełniona, przy czym w ocenie rozpoznającego wniosek konstatację taką można poczynić bez wzywania o nadesłanie dokumentów źródłowych oraz złożenie dodatkowych oświadczeń. Z samej treści wniosku wynika bowiem, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą w znacznej skali, na co wskazuje już choćby liczba zatrudnianych przez niego pracowników, uzyskując bardzo duże dochody, wprost niewspółmiernie przewyższające koszty sądowe
w niniejszej sprawie. Wpis od skargi, choć z pewnością wysoki, nie przekracza przecież nawet 5% dochodów miesięcznych zadeklarowanych we wniosku. Opłata ta jest także mniejsza niż 1% najwyższej udokumentowanej przez wnioskodawcę należności głównej, objętej toczącymi się przeciwko niemu postępowaniami egzekucyjnymi. Poniesienie kosztów sądowych nie powinno zatem po pierwsze stanowić odczuwalnego obciążenia finansowego dla skarżącego, a po drugie
w jakikolwiek sposób wpłynąć na proces spłaty ciążących na nim zobowiązań, a tym samym wiązać się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny.
Nie można również tracić z pola uwagi, że prawo pomocy w założeniu jest przede wszystkim instytucją umożliwiającą dostęp do sądu podmiotom znajdującym się w ubóstwie. Tymczasem wnioskodawca należy z pewnością do osób zamożnych, nie tylko z powodu zdecydowanie ponadprzeciętnych dochodów, ale i z uwagi na wspomniany w aktach administracyjnych majątek nieruchomy, który zresztą pominięto we wniosku.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku
z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło