I SA/Gl 810/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-12-28
Skład orzekający: Sędzia Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która generuje znaczne dochody miesięczne, ale jednocześnie jest obciążona postępowaniami egzekucyjnymi, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w całości lub w części?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący, mimo prowadzenia działalności gospodarczej o charakterze sezonowym i posiadania znacznych dochodów miesięcznych (395.964 zł brutto), nie wykazał, aby uiszczenie kosztów sądowych (17.048 zł) skutkowałoby uszczerbkiem dla jego koniecznego utrzymania i rodziny. Znaczne dochody i możliwość dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, mimo postępowań egzekucyjnych, przemawiały przeciwko przyznaniu prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący A.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości. Wskazał na sezonowy charakter swojej działalności gospodarczej, która generuje znaczne dochody miesięczne (395.964 zł brutto), ale jednocześnie jest obciążona licznymi postępowaniami egzekucyjnymi. Skarżący twierdził, że nie posiada majątku poza samochodem, a jego dochody wystarczają jedynie na pokrycie bieżących wydatków działalności i zobowiązań posezonowych. Wpis od skargi wynosił 17.048 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy skarżącemu w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości wskutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy;
W skardze z dnia 27 sierpnia 2009r. skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie przynosi spodziewanych dochodów, a jego sytuacja majątkowa i finansowa pozwala na stwierdzenie, że strona skarżąca nie ma żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania.
W dalszej kolejności w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy PPF A.S. wskazał, iż prowadzona przez niego działalność przynosi dochody jedynie sezonowo, wobec czego nierzadko wszelkie zobowiązania w tym wobec setki pracowników, musi pokrywać z zysku wypracowanego w poprzednich miesiącach. Dochód miesięczny brutto z tej działalności wnioskodawca określił na kwotę 395.964 zł, zwrócił jednak uwagę na "liczne egzekucje komornicze, które przewyższają wartość uzyskiwanego dochodu". Według wniosku, skarżący nie posiada żadnego majątku poza samochodem osobowym, marki mercedes 430S rok produkcji 1999, gdyż wszelkie nieruchomości w Z. i okolicach, w tym dom stanowiący jego miejsce zamieszkania, należą do jego córki S.S.. Do wniosku dołączono: zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości z dnia [...] oraz zajęcia wierzytelności z dnia 19 [...] i [...], w których należności główne określono odpowiednio na kwoty: [...] zł, [...] zł i [...] zł.
Postanowieniem z dnia 23 listopada 2009r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy.
Następnie w terminowo złożonym sprzeciwie od wyżej wskazanego postanowienia, skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z dnia 23 listopada 2009r. i przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu z pełną stanowczością stwierdził, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, mimo osiąganych dochodów z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. W jego ocenie istotnym faktem jest, iż prowadzona przez niego działalność ma charakter jedynie sezonowy, w związku z czym dochód przez niego osiągany wystarcza jedynie na pokrycie bieżących wydatków związanych z funkcjonowaniem działalności gospodarczej, a więc musi być przeznaczony na
konieczne płatności w okresach posezonowych, w których dochód jest znacznie mniejszy. Dalej wskazał na toczące się wobec niego postępowania egzekucyjne z nieruchomości, stanowią istotne obciążenie dla jego majątku. Reasumując stwierdził, iż opłata od skargi może negatywnie wpłynąć na prowadzoną przez niego działalność gospodarczą, a co za tym idzie również na sytuację majątkową jego rodziny.
Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 17.048 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje.
Na wstępie stwierdzić należy, iż z uwagi na skutecznie wniesiony sprzeciw postanowienie referendarza, przeciwko któremu został on wniesiony utraciło moc,
a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Konsekwencja taka wynika bowiem z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.
Rozpoznanie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy (zgodnie
z wskazaniem strony wniosek ten obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych), sprowadza się do ustalenia czy w niniejszej sprawie spełniona jest przesłanka określona w art. 246 § 1 ustawy p.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym- obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego- może być natomiast przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny.
Podkreślenia wymaga, iż prawo pomocy jest szczególną formą pomocy państwa dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
W orzecznictwie podkreśla się, iż udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacji, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy- i to bez potrzeby wzywania do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń- iż przesłanka udzielenia skarżącemu prawa pomocy nie została spełniona. Skarżący prowadzi, bowiem działalność gospodarczą, z której uzyskuje znaczne dochody- jak zostało wskazane we wniosku- w wysokości 395.964,00 zł brutto miesięcznie, nadto dysponuje pokaźnym majątkiem ruchomym. Gdyby nawet przyjąć, iż jest to dochód uzyskiwany, co podkreśla skarżący jedynie ,,sezonowo", to mimo powyższego, niewspółmiernie przewyższa on koszty sądowe ustalone w niniejszej sprawie.
Godzi się nadto wskazać, iż faktem jest, że egzekwowane od skarżącego w ramach prowadzonych wobec niego postępowań egzekucyjnych, należności opiewają na niebagatelne kwoty, jednakże pomimo powyższego, nie uniemożliwia to skarżącemu dalsze prowadzenie działalności gospodarczej (w ramach, kŧórej zatrudnia aż 100 pracowników) i co za tym idzie osiąganie dochodów. Dlatego też stwierdzić należy, iż opłacenie przez skarżącego wpisu sądowego w wysokości mniejszej niż 1 % najwyższej należności głównej objętej postępowaniami egzekucyjnymi, nie stanowić powinno uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. działając w oparciu o art. 260 tej ustawy odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło