I SA/Gl 811/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Anna Rotter (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2022 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. (dalej: organ, wierzyciel), utrzymał w mocy postanowienie wierzyciela z dnia [...]r. nr [...], w którym uznano za nieuzasadnione zarzuty B. B. (dalej: Skarżąca, Zobowiązana) – braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia oraz wygaśnięcia obowiązku w całości w odniesieniu do należności objętych postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...]. Powyższe postanowienie wydane zostało na podstawie art. 83c § 1a i art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 423 ze zm., dalej: u.s.u.s.) oraz art. 33 § 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 479, dalej: u.p.e.a.). Stan sprawy: Pismem z dnia 28 grudnia 2020r. Skarżąca powołując się na art. 33 § 1 u.p.e.a. wniosła zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Zobowiązana zwróciła uwagę na niedopuszczalności egzekucji oraz na przedawnienie zobowiązania. Skarżąca wskazała ponadto na niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określnych w u.p.e.a., czyli na zaniechanie wskazania środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Zobowiązana wniosła o uchylenie tytułu wykonawczego, umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zawieszenie w całości postępowania egzekucyjnego do czasu rozpoznania zarzutów. Zdaniem Skarżącej organ nie wykazał w sposób wymagany przepisami prawa wysokości zobowiązania, a ponadto nie zostało jej wcześniej doręczone upomnienie, zgodnie z treścią art. 15 § 1 u.p.e.a. Następnie, w związku z wezwaniem organu, pismem z dnia 3 lutego 2021r. Zobowiązana wyjaśniła, iż zgłoszone przez nią zarzuty obejmują przedawnienie obowiązku, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia [...]r. organ działając na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 4 i 5 u.p.e.a. nie uznał za uzasadniony zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Organ nie zgodził się również z zarzutem wygaśnięcia obowiązku w odniesieniu do należności objętych prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], uznając zarzut za bezzasadny. Organ zaznaczył, że [...]r. wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] obejmujące składki na ubezpieczenie społeczne za okres od 07/2019 do 02/2020, ubezpieczenie zdrowotne za okres od 07/2019 do 02/2020 oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowych i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 07/2019 do 08/2019 (dalej: należności). Podkreślono, iż wierzyciel działając jako organ egzekucyjny nadał 30 listopada 2020r. powyższym tytułom wykonawczym klauzulę o skierowaniu do egzekucji. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia należności, organ wyjaśnił, że stosowanie do postanowień art. 24 pkt 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Organ stanął na stanowisku, że odnośnie należności za lipiec 2019r., sierpień 2019r., wrzesień 2019r., październik 2019r. i listopad 2019r., - to termin ich przedawnienia przypada odpowiednio na 17 sierpnia 2024r., 17 września 2024r., 16 października 2024r., 16 listopada 2024r. oraz na 17 grudnia 2024r. Natomiast odnośnie należności za grudzień 2019r., za styczeń 2020r. oraz za luty 2020r. – to termin ich przedawnienia, zdaniem wierzyciela, przypada odpowiednio na dzień 16 stycznia 2025r., 18 luty 2025r. oraz na dzień 17 marca 2025r. Według organu bez względu na okoliczności mogące mieć wpływ na zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia, należności wymienione w tytułach wykonawczych o numerach od [...] do [...] nie uległy przedawnieniu. Wierzyciel nie zgodził się również z zarzutem braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. i podkreślił, iż w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia egzekucyjnego, które zostało doręczone Skarżącej w dniu 3 listopada 2020r. Wierzyciel wyjaśnił, iż przesyłając zobowiązanemu tytuły wykonawcze nie był zobligowany do wykazania okoliczności doręczenia upomnienia egzekucyjnego. Jak zaznaczył organ, wierzyciel zobowiązany do wykazania w tytule wykonawczym daty doręczenia upomnienia lub podstawę prawną braku obowiązku doręczenia upomnienia, co też uczyniono. W konsekwencji organ uznał zarzuty Skarżącej za niesłuszne. Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że z uwagi na nowe brzmienie art. 33 u.p.e.a., które jest dla niej niezrozumiałe i zawiłe, nie jest w stanie wypowiedzieć się w tej sprawie. Postanowieniem z dnia [...]r. organ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu z dnia [...]r. Organ zgodził się ze stanowiskiem zawartym w postanowieniu wydanym w I instancji, iż w sprawie nie doszło do przedawnienia należności. Zacytowano art. 24 pkt 4 u.s.u.s., który stanowi, iż należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. W konsekwencji organ uznał, iż wszystkie należności objęte tytułami egzekucyjnymi o numerach od [...] do [...] nie uległy przedawnieniu. Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a., organ podzielił stanowisko, co do bezpodstawności tego zarzutu zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Zaznaczono, iż upomnienie zostało odebrane osobiści przez Skarżącą w dniu 3 listopada 2020r. Na powyższe postanowienie Zobowiązana złożyła do tut. Sądu skargę. W skardze zarzucono postanowieniu organu z dnia [...]r. brak podstawy faktycznej i prawnej, błędną interpretację przepisów o egzekucji. Skarżąca zwróciła uwagę na nieprawidłowe dokonanie zajęcia należności pieniężnych oraz zaznaczyła, że czynność egzekucyjna w postaci zajęcia należności pieniężnych została dokonana z naruszeniem przepisów prawa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zobowiązana wniosła ponadto o zasądzenie kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznania skargi. W skardze znalazł się również wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie z kosztów w toczącej się sprawie. Pismem z dnia 30 grudnia 2021r. pełnomocnik Skarżącej podtrzymał stanowisko zawarte w skardze. Pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia I instancji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia I instancji, jako wydanego z naruszeniem przepisów postępowania. Wniesiono ponadto o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Podnieść należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przede wszystkim w drodze kontroli działalności administracji publicznej, która realizowana jest co do zasady pod kątem zgodności z prawem. Kompetencja w tym przedmiocie wynika z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.; dalej w skrócie: "P.u.s.a."). Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 329, dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te – zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 tej ustawy. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku, 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu, 3) błąd, co do zobowiązanego, 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagalne, 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części, 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Według art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut, 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, a ich rola sprowadza się do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności. Prawo do ich wniesienia istnieje wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to jest w terminie 7 dni od daty doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu, o czym poucza się zobowiązanego stosowanie do wymogu, o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Zarzuty Skarżącej obejmowały przedawnienie (wygaśnięcie) obowiązku oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Rozpatrując zarzut przedawnienia zobowiązania, wskazać należy na treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. zgodnie, z którym należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Stosownie do postanowień art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U., z 2021r., poz. 1285 ze zm.) należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne ulegają przedawnieniu na zasadach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Według art. 32 u.s.u.s. do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne. W realiach rozpoznanej sprawy podnieść należy, iż tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] obejmują składki na ubezpieczenie społeczne za okres od 07/2019 do 02/2020, ubezpieczenie zdrowotne za okres od 07/2019 do 02/2020 oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowych i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 07/2019 do 08/2019. W konsekwencji, mając na uwadze termin wymagalności powyższych należności, w przekonaniu Sądu należności za miesiące od lipca 2019r.do listopada 2019r. przedawniają się odpowiednio 17 sierpnia 2024r., 17 września 2024r., 16 października 2024r., 16 listopada 2024r. oraz 17 grudnia 2024r. Natomiast należności za grudzień 2019r., za styczeń 2020r. oraz za luty 2020r. – przedawniają się odpowiednio – w dniu 16 stycznia 2025r., 18 lutego 2025r. oraz 17 marca 2025r. Jak zasadnie zauważył organ, bez względu na okoliczności mogące mieć wpływ na zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia, należności wykazane w w/w tytułach wykonawczych nie uległy przedawnieniu. Sąd stwierdza, iż organ prawidłowo oddalił zarzut przedawnienia. W przekonaniu Sądu organ prawidłowo uznał zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) za bezzasadny. W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru upomnienia. Upomnienie zostało odebrane osobiście przez Skarżącą w dniu 3 listopada 2020r. Jednocześnie, jak słusznie podniesiono w zaskarżonym postanowieniu, organ przesyłając Skarżącej tytuły wykonawcze nie był zobligowany do wykazania faktu doręczenia upomnienia. Wierzyciel był zobowiązany do wykazania w tytułach wykonawczych daty doręczenia upomnienia, co też organ uczynił. W konsekwencji organ zasadnie oddalił zarzuty Skarżącej. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało skargę oddalić.