I SA/Gl 815/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C.M. (M.) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W piśmie z dnia 5 maja 2021 r. C.M. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 17 czerwca 2021 r., skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 100,00 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka pocztowa, zawierająca m. in. odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, została doręczona skarżącemu za pośrednictwem operatora wyznaczonego w dniu 27 lipca 2021 r. (wtorek). W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego skarżący w piśmie z dnia 3 sierpnia 2021 r. wniósł zażalenie. Postanowieniem z dnia 4 października 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie. W wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I z dnia 16 grudnia 2021 r., w piśmie z dnia 3 stycznia 2022 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 czerwca 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Wzmiankowane pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 24 stycznia 2022 r. (poniedziałek). W odpowiedzi na wezwanie, skarżący w piśmie z dnia 31 stycznia 2022 r. przedstawił wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie 100,00 zł. Wpis sądowy od skargi nie został uiszczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do treści art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej: P.p.s.a.), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Natomiast zgodnie z art. 230 § 2 P.p.s.a. pismami, o których mowa w § 1 są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Równocześnie, zgodnie z treścią art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Przepis art. 220 § 3 P.p.s.a., do którego odwołuje się § 1 tegoż artykułu przewiduje, iż skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należało, iż skarżący został w prawidłowy sposób wezwany do usunięcia braku fiskalnego skargi. Przesyłka pocztowa zawierająca m. in. odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego została mu doręczona w prawidłowy sposób w dniu 27 lipca 2021 r. (wtorek). Przewidziany przez prawo termin na uiszczenie wpisu od skargi upływał z dniem 3 sierpnia 2021 r. W tym terminie skarżący wniósł zażalenie, kwestionując tym samym zarządzenie Przewodniczącego Wydziału o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 października 2021 r. sygn. akt III FZ 613/21 oddalił zażalenie skarżącego, uznając zarządzenie wydane przez Przewodniczącego Wydziału za zgodne z obowiązującym prawem. Z tym też dniem zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 17 czerwca 2021 r. uzyskało walor prawomocności. W konsekwencji zaistniałych okoliczności Zastępca Przewodniczącego Wydziału I w dniu 16 grudnia 2021 r. zarządził wezwanie skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 czerwca 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie 7 dni. Pismo sądowe z dnia 3 stycznia 2022 r., wystosowane w wykonaniu ww. zarządzenia, zostało doręczone skarżącemu w dniu 24 stycznia 2022 r. (poniedziałek). W terminie do dnia 31 stycznia 2022 r. skarżący nie uiścił wpisu sądowego. W piśmie z dnia 31 stycznia 2022 r. przedstawił natomiast wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie 100,00 zł. Sąd orzekający wyjaśnia w tym miejscu, że złożony przez skarżącego wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie mógł wywrzeć skutku w postaci przerwania biegu terminu przewidzianego na uiszczenie wpisu sądowego. Podnieść bowiem należy, że skutek taki może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy wniosek o prawo pomocy zostanie zgłoszony w otwartym terminie do uiszczenie wpisu sądowego, nie zaś w terminie zakreślonym w wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Sąd przychyla się w tym miejscu do poglądu wypracowanego w orzecznictwie, zgodnie z którym wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego stanowi jedynie czynność materialno-techniczną. Ma charakter porządkowy i stanowi informację o obowiązku uiszczenia wpisu sądowego i skutkach prawnych niewykonania tego obowiązku w zakreślonym terminie (zob. postanowienie NSA z dnia 13 października 2021 r. sygn. akt II FZ 106/21; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto takie zarządzenie nie dotyczy w istocie kosztów sądowych, bowiem nie wzywa do uiszczenia wpisu sądowego, ale jedynie przypomina o konieczności wykonania prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie (tak: NSA w postanowieniu z dnia 14 grudnia 2018 r. sygn. akt II OZ 1299/18). Powyższe powoduje, że złożenie w terminie zakreślonym przez takie wezwanie, wniosku o prawo pomocy nie przerywa w istocie terminu na uiszczenie wpisu sądowego od skargi, gdyż termin ten już upłynął. Oznacza to zdaniem Sądu orzekającego, że wniesiony przez skarżącego wniosek o prawo pomocy został złożony po terminie przewidzianym na uiszczenie wpisu sądowego, i jako taki nie mógł wywrzeć oczekiwanego skutku. Podzielić w tym miejscu również warto pogląd prawny wyrażony w doktrynie i orzecznictwie, zgodnie z którym spóźniony wniosek o przyznanie prawa pomocy, z uwagi na swoją bezskuteczność, w ogóle nie przerywa biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej (tak: H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu, s. 720; WSA w Białymstoku w postanowieniu z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 836/07). W okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pouczono go również o skutkach prawnych niewykonania tego obowiązku. W terminie przepisanym przez prawo na uiszczenie wpisu sądowego, jak również w terminie zakreślonym w zarządzeniu z dnia 16 grudnia 2021 r., skarżący nie uiścił należnego wpisu od skargi. Skarga jest zatem dotknięta brakiem fiskalnym, co uniemożliwia nadanie jej prawidłowego dalszego biegu. W związku z powyższym, na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.