I SA/Gl 82/12

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-03-22

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochód gospodarstwa domowego stanowią głównie zasiłki z pomocy społecznej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata) w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochód gospodarstwa domowego stanowią głównie zasiłki z pomocy społecznej, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata), gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Obciążenie takiej osoby kosztami postępowania sądowego prowadziłoby do fikcyjności przyznanych świadczeń z pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący J.M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się ustanowienia dla niego adwokata. Wskazał na trudną sytuację materialną, zawieszoną działalność gospodarczą, bezrobotną żonę, czworo dzieci i wnuka pod opieką. W oświadczeniu o stanie majątkowym wykazał posiadanie mieszkania, samochodu, zadłużenie z tytułu kredytów, czynszu, kart kredytowych i energii elektrycznej. Dochód gospodarstwa domowego wynosił 864 zł, pochodząc z zasiłków z pomocy społecznej. Żona skarżącego korzystała ze wsparcia pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla skarżącego adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] znak sprawy [...] w przedmiocie ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej wskutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia ustanowić dla skarżącego adwokata. W dniu 18 lutego 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym J.M. wniósł o ustanowienie dla niego adwokata. W motywach wniosku odnotował, że znajduje się obecnie w trudnej sytuacji materialnej. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest zawieszona. Żona wnioskodawcy nie pracuje i jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Wnioskodawca wraz z żoną sprawują opiekę nad czworgiem dzieci oraz wnukiem. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący zeznał, że posiada mieszkanie o pow. 128,68 m2 oraz samochód dostawczy marki Volkswagen Transporter z 1993 r. J.M. odnotował nadto, że łączne zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów wynosi 18.705,89 zł. Dodatkowo posiada zaległości z tytułu opłaty czynszowej w kwocie 13.379,32 zł plus odsetki. Obecnie dochód w gospodarstwie domowym skarżącego wynosi 864 zł. Dochód ten w całości stanowią zasiłki z pomocy społecznej. Wnioskodawca podniósł dalej w treści wniosku, że jego dzieci często chorują, co skutkuje koniecznością ponoszenia wydatków na lekarstwa. Z nadesłanych, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, dokumentów źródłowych wynika, iż żona skarżącego korzystała w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 29 lutego 2012 r. ze wsparcia pomocy społecznej. Łączna wartość tej pomocy została oznaczona w kwocie 4.660,30 zł, w tym np. zasiłki celowe na dofinansowanie do zakupu żywności i środków czystości. Wniosek o zawieszenie działalności gospodarczej został przez skarżącego złożony właściwemu organowi w dniu 10 sierpnia 2011 r. Do wskazanych wyżej zaległości skarżącego należy doliczyć zadłużenie z tytułu posiadanych kart kredytowych w łącznej kwocie 832,58 zł i dostarczonej energii elektrycznej w kwocie 731,86 zł plus odsetki. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc te uwagi do najogólniej pojmowanej sytuacji materialnej skarżącego, stwierdzić trzeba, że w jego przypadku spełniona została przywołana wyżej przesłanka przyznania prawa pomocy. Uznano, że dochód w gospodarstwie domowym skarżącego składa się głównie z zasiłków, wypłacanych w ramach pomocy społecznej. Nie sposób w takim przypadku przyjąć, że obowiązek poniesienia kosztów sądowych miałby być zaspokojony z uzyskiwanego przez niego wsparcia budżetu państwa. Sądy powinny zabezpieczać prawidłową równowagę pomiędzy, z jednej strony interesem państwa w pobieraniu opłat z tytułu rozpoznawania skarg, a z drugiej strony interesem skarżących w dochodzeniu swych roszczeń. Konsekwencją obciążenia takiej osoby kosztami postępowania sądowego byłaby fikcyjność przyznanych świadczeń z pomocy społecznej W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. oraz w oparciu o wskazane wyżej przepisy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło