I SA/Gl 825/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-03-31
Skład orzekający: Leszek Wolny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna przebywająca w areszcie śledczym, niezatrudniona i pozbawiona dostępu do dokumentacji, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna przebywająca w areszcie śledczym, nieposiadająca dochodów z pracy i mająca ograniczony dostęp do swojej dokumentacji, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Taka osoba wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Strona skarżąca, R. M., przebywająca w areszcie śledczym, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu wskazała na brak dochodów, izolację oraz brak dostępu do dokumentacji. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, strona przedstawiła zaświadczenie o braku zatrudnienia w areszcie. Referendarz sądowy, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącego, uznał wniosek za uzasadniony.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych; 2. Ustanowiono dla strony skarżącej radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla strony skarżącej radcę prawnego z urzędu.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie praw pomocy.
Składając wniosek na urzędowym formularzu PPF skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku strona oświadczyła, że nie pracuje, nie ma dochodów, obecnie przebywa w areszcie śledczym. Z powodu izolacji nie ma dostępu do własnej dokumentacji. Wszelkie dokumenty i dowody niezbędne w tej sprawie zostały zabezpieczone przez Prokuraturę Rejonową w P.
We wspólnym gospodarstwie domowym skarżący pozostaje ze swoją żoną S. i dwójką dzieci: K. (10 lat) i K. (8 lat). Strona nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Wnioskodawca oświadczył, że jest właścicielem samochodu osobowego, który zajęty jest przez "komornika i Urząd Skarbowy".
W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 16 marca 2015 r. wezwał stronę skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie zaświadczenia wydanego przez administrację zakładu karnego, potwierdzającego, iż skarżący nie posiada środków pieniężnych w depozycie oraz, że nie wykonuje podczas pobytu w tym zakładzie karnym pracy zarobkowej.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, strona nadesłała zaświadczenie z dnia 2 grudnia 2014 r. o tym, że nie jest zatrudniona w tej jednostce.
Jednocześnie w piśmie przewodnim z dnia 23 marca 2015 r. skarżący oświadczył, że wystąpił już w styczniu 2015 r. do Dyrekcji o zaświadczenie o braku środków pieniężnych w depozycie, nie odniosło to jednak skutku. Strona zaznaczyła, że otrzymuje środki na tzw. "wyjście". Poza tym, stronie pomaga rodzina, podczas gdy jemu samemu brakuje środków pieniężnych na zakup znaczków pocztowych celem nadania korespondencji.
Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że wnioskodawca składając wniosek o prawo pomocy, zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego.
Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku R. M. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli na zasadzie art. 245 § 2 P.p.s.a.), obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu, następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że wnioskodawca udokumentował swój aktualny stan majątkowy w sposób wystarczający. Z analizy przedłożonych przez stronę dokumentów wynika, że spełnia ona przesłanki uwzględnienia jej wniosku w całości.
Skarżący przebywa aktualnie w areszcie śledczym. Fakt ten jest istotny przy rozpoznawaniu jego osobistej sytuacji majątkowej i jego możliwości finansowych. Strona nie jest zatrudniona odpłatnie i nie ma tym samym możliwości uzyskiwania wynagrodzenia. Fakt jej izolacji powoduje, że nie ma ona dostępu do jakiejkolwiek swojej dokumentacji, co niewątpliwie utrudnia jej działanie w postępowaniu sądowym.
Reasumując, wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co skutkowało uwzględnieniem jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w całości – i zwolnieniem go od kosztów sądowych oraz ustanowieniem radcy prawnego z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło