I SA/Gl 827/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-09-25

Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Beata Machcińska, Bożena Suleja-Klimczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków, która nie jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, może skorzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych?
Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków nie może skorzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, jeśli nie wykazuje należytej staranności w utrzymaniu i konserwacji obiektu zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Samo wpisanie do rejestru nie jest wystarczające; kluczowe jest aktywne działanie właściciela w celu ochrony zabytku i jego walorów. Brak takich działań, w tym zaniedbania w utrzymaniu, prowadzi do utraty prawa do zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą łączny wymiar zobowiązania pieniężnego za 2018 r. Skarżący domagał się zwolnienia z podatku od nieruchomości dla budynku zabytkowego, argumentując, że spełnia przesłanki z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Organy uznały jednak, że skarżący nie wykazał należytej staranności w utrzymaniu i konserwacji obiektu zabytkowego, powołując się na protokoły kontroli z lat 2014 i 2016 wskazujące na zaniedbania i pogorszenie stanu technicznego. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego poprzez oparcie decyzji na niekompletnych i nieaktualnych ustaleniach faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Beata Machcińska (spr.), Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2018 r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi R.P. (dalej również: "skarżący" lub "podatnik") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] wydana w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. Burmistrz Miasta i Gminy K. (dalej: "organ pierwszej instancji") decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 13 § 1, art. 143 § 1, art. 207 w zw. z art. 21 § 1, art. 210 § 1 i 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa" lub "O.p."), art. 1c, art. 2-7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm., dalej "u.p.o.l."), art. 1-6, art. 6a, art. 6c, art. 12, art. 13 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 617 ze zm., dalej "u.p.r"), art. 1-7 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 374 ze zm., dalej "u.p.l.") oraz stosownej uchwały Rady Miejskiej w K. i Komunikatu Prezesa GUS, ustalił podatnikowi - właścicielowi nieruchomości położonych w K. przy ul. [...] i [...] wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wymiar podatku ustalono na podstawie informacji podatkowej oraz danych ewidencji gruntów i budynków. 2. Od powyższej decyzji podatnik wniósł odwołanie, zarzucając błędne przyjęcie podstawy opodatkowania w części dotyczącej budynków pozostałych. Zdaniem podatnika budynek A winien być zwolniony z podatku od nieruchomości, ponieważ jest obiektem zabytkowym wpisanym do rejestru zabytków. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej również: "organ odwoławczy" lub "Kolegium") decyzją z dnia [...] (nr [...]), wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. w związku z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4, art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. oraz art. 6c ust. 1 i ust. 2 u.p.r., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołało adekwatne przepisy prawa, tj. art. 2 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 u.p.o.l., art. 6c u.p.r., stosowną uchwałę Rady Miejskiej w K. oraz art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Kolegium wyjaśniło, iż zastosowanie zwolnienia związane jest z zaistnieniem dwóch przesłanek pozytywnych, tj. wpisu nieruchomości indywidualnie do rejestru zabytków i utrzymaniu, konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków oraz jednej negatywnej przesłanki, tj. wyłączenia części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wskazało, iż do akt postępowania dołączono protokół z przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji w dniu 30 września 2016 r. oględzin nieruchomości stanowiącej własność podatnika, położonej w K. przy ul. [...]: działki nr [...] oraz [...] (dalej "nieruchomość") w celu zweryfikowania powierzchni użytkowej wszystkich ,budynków. W trakcie oględzin dokonano pomiaru budynku A, B, garaży oraz szatni przy B i ustalono powierzchnię użytkową tych budynków, przy czym powierzchnię dwóch budynków (oficyny prawej i lewej) przyjęto na podstawie oświadczenia pełnomocnika podatnika. Ustalono, że w skład nieruchomości wchodzą: 1) budynek mieszkalny (oficyna lewa) o powierzchni użytkowej 400,00 m2, 2) budynek B zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej o powierzchni użytkowej 590,51 m2 (od dnia 31 marca 2016 r. opodatkowane jako budynki pozostałe), 3) budynki pozostałe o łącznej powierzchni użytkowej 1.987,23 m2 w tym: - garaż o powierzchni użytkowej 41,17 m2, - oficyna prawa o powierzchni użytkowej 474,00 m2, -A o powierzchni użytkowej 1.472,06 m2, 4) budynki pozostałe o łącznej powierzchni użytkowej 167,75 m2 zwolnione z podatku od nieruchomości na podstawie uchwały Rady Miejskiej w K., jako zajęte na potrzeby działalności w zakresie kultury fizycznej i sportu, w tym: - garaż o powierzchni użytkowej 128,14 m2, - szatnia o powierzchni użytkowej 39,61 m2. Ponadto decyzją organu pierwszej instancji objęto: - grunty pozostałe o powierzchni 24.224,00 m2, - grunty zwolnione od podatku o powierzchni 1.942,00 m2, - las o powierzchni 3,0582 ha (zwolniony z opodatkowania). Kolegium wskazało również, iż w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 25 lipca 2016 r. (Nr [...]) wydane przez Inspektora Ochrony Zabytków z upoważnienia [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., z którego wynika, iż ochroną konserwatorską wynikającą z wpisu do rejestru zabytków objęte są: park, A, C, oficyna płn.-zach. i oficyna pd.-wsch. Obiekty te zostały wpisane do rejestru zabytków, zaś na wniosek Burmistrza K. (pełnomocnika właściciela) dokonano podziału działki nr [...] na: 1) dz.nr [...] o pow. 2,0000 ha (część terenu z basenem i B oraz częścią parku) oraz 2) dz.nr [...]o pow. 3,6533 ha (zasadnicza część parkowa, A, C, oficyna płn.-zach. i oficyna pd.-wsch.). Wskazano, że stan zespołu wynika m.in. z kontroli obiektu przeprowadzonej w dniu 3 lipca 2014 r. z poprzednim właścicielem, która wykazała liczne nieprawidłowości - stan pogorszony, widoczne zaniedbania w bieżącym utrzymaniu zabytkowego zespołu (m.in. uwagi do stanu A, oficyn oraz parku). Poinformowano ponadto, że nowy właściciel – podatnik nie występował do urzędu w sprawie podjęcia działań zmierzających do poprawy stanu ww. obiektów. Do akt postępowania dołączony został także protokół kontroli przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami z dnia 27 października 2016 r., z którego wynika, że stan obiektów zabytkowych, tj. A, [...] C, oficyny wschodniej, oficyny zachodniej nie zmienił się, a właściciel – podatnik nie prowadził żadnych prac przy tych obiektach. Organ odwoławczy, powoławszy się na art. 5, art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2187 ze zm., dalej "u.o.z.") oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdził, że podatnik nie wypełnił warunków pozwalających na zastosowanie zwolnienia z podatku od nieruchomości o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Podkreślił, że organ pierwszej instancji zastosował zwolnienie podatkowe w stosunku do części gruntów będących własnością podatnika, natomiast protokół z dnia 27 października 2016 r. potwierdza jedynie dane zawarte w informacji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. o zaniedbaniach w bieżącym utrzymaniu zabytkowego zespołu. W ocenie Kolegium, brak wiedzy podatnika o wcześniejszych kontrolach obiektu przeprowadzonych z upoważnienia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie może mieć znaczenia przy określeniu wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r., tym bardziej że podatnik zgodził się z decyzją podatkową na rok 2017, w której organ podatkowy przyjął identyczną podstawę opodatkowania jak w 2018 r. Zdaniem Kolegium, utrata zwolnienia określonego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. następuje, gdy nieruchomość wpisana do rejestru zabytków nie jest utrzymywana i konserwowana zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1. naruszenie art. 122, 187 i 191 O.p. oraz art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na nieprawidłowych, bo niekompletnych ustaleniach faktycznych dotyczących stanu budynków usytuowanych na nieruchomości objętej zwolnieniem z podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., w wyniku: a) zaniechania ustalenia stanu zachowania zabytku w dacie objęcia go we władanie przez podatnika, co doprowadziło do przyjęcia nieuzasadnionych ocen co do wykonywania przez niego obowiązków wynikających z ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, tj. czy stan ten uległ w stosunku do chwili objęcia w posiadanie oraz do chwili wydania decyzji (powstania obowiązku podatkowego) poprawie, pogorszeniu czy nie uległ zmianie, b) błędnego ustalenia, iż w stosunku do nieruchomości nie są wykonywane obowiązki dotyczące utrzymania i konserwacji nieruchomości, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami polegającego na braku dokonania aktualnych ustaleń w tym zakresie i oparciu się na dokumentacji sporządzonej w lipcu, wrześniu oraz październiku 2016 r., tj. piśmie Nr [...] [...]Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz ustaleniach oględzin i kontroli z dnia 30 września i 27 października 2016 r. co powoduje, że wydania decyzja narusza prawo materialne w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, albowiem norma prawa materialnego została zastosowania bez prawidłowego ustalenia podstawy faktycznej; 2. naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. w zw. z art. 5 pkt 1-5 u.o.z. poprzez ich błędne zastosowanie, polegające na braku ustalenia czy właściciel - skarżący realizuje inne niż prace konserwatorskie formy opieki nad nieruchomością wpisaną do rejestru zabytków. Zdaniem skarżącego, ustalenia faktyczne, dotyczące stanu zabytku i realizacji obowiązków zostały dokonane w oparciu o nieaktualne dokumenty, tj. protokół kontroli przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących ochrony zabytków i opieki nad zabytkami z dnia 27 października 2016 r. oraz protokół oględzin nieruchomości z dnia 30 września 2016 r. Organy podatkowe natomiast nie dysponują stanowiskiem Wojewódzkiego konserwatora zabytków, z którego powinien wynikać aktualny stan nieruchomości, tj. po 2016 r. Skarżący zarzucił organom brak ustaleń w zakresie pozostałych sposobów utrzymania zabytku, które to pojęcie zostało określone w art. 5 u.o.z. 5. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzupełnieniu odpowiedzi na skargę organ złożył Sądowi pismo organu pierwszej instancji z dnia 11 lipca 2018 r. skierowane do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w K. oraz odpowiedź tego organu z dnia 3 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że tut. Sąd rozstrzygał już analogiczne zagadnienie, oddalając skargi skarżącego w sprawach o sygnaturach: I SA/Gl 426/17 i I SA/Gl 427/17 (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając powyższe na względzie, w pełni podzielając ocenę prawną Sądu wyrażoną w powołanych wyżej wyrokach, w dalszej części uzasadnienia Sąd przywoła rozważania prawne w nich zawarte. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które doprowadziło zdaniem skarżącego do błędów w ustaleniach faktycznych, należy wskazać, iż zgodnie z art. 122, art. 187 i art. 191 O.p. organy podatkowe zobligowane są do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (art. 122 Op.). Organ podatkowy jest obowiązany również zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.), a ustalenie czy dana okoliczność została udowodniona powinno być dokonane na podstawie oceny całego zebranego materiału dowodowego (art. 191 O.p.). W ocenie Sądu, zarzut ten jest chybiony. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na uznanie, iż nie zachodzą przesłanki warunkujące udzielenie zwolnienia w podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. W przepisie tym stwierdza się, że zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zwolnienie to ma na celu m.in. zrekompensować właścicielowi nieruchomości zabytkowej ciążące na nim szczególne obowiązki i ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości, powodujące ograniczenia w gospodarczym wykorzystaniu nieruchomości i w czerpaniu zysków z jej posiadania wynikające z ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Ponadto założeniem wprowadzenia tego rodzaju zwolnienia było zmotywowanie podatnika do podejmowania działań mających na celu utrzymanie i konserwację obiektu zabytkowego. Mianowicie samo umieszczenie budynku w rejestrze zabytków to za mało, żeby jego właściciel był zwolniony z podatku od nieruchomości (zob. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FSK 831/13, Lex nr 1463672). Kluczowym jest bowiem ustalenie, czy podatnik utrzymuje i konserwuje nieruchomość zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, a nie czy podejmuje jakiekolwiek działania w tym zakresie (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt II FSK 2487/14, Lex nr 2141040). Uzupełnieniem regulacji art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., przewidzianym expressis verbis, są unormowania ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a w szczególności jej art. 5, zgodnie z którym: opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności, na zapewnieniu warunków: 1) naukowego badania i dokumentowania zabytku; 2) prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku; 3) zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie; 4) korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości; 5) popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury. Istota opieki nad zabytkiem, podobnie jak ochrony zabytków, została określona w sposób otwarty, tzn. przez podanie tylko wybranych, najbardziej charakterystycznych jej aspektów. Rola dysponenta zabytku w tym zakresie sprowadza się do dwojakiego rodzaju aktów staranności: 1) postępowania w stosunku do zabytku w taki sposób, aby został on zachowany w jak najlepszym stanie oraz 2) umożliwienia innym osobom dostępu do danego zabytku, w tym specjalistom przygotowanym do prowadzenia odpowiednich prac przy zabytku, np. naukowych czy konserwatorskich. Innymi słowy, celem opieki nad zabytkiem jest jak najdłuższe utrzymanie go w jak najlepszym stanie oraz jak najlepsze jego wykorzystanie dla dobra ogólnego. Ze względu na swoje walory, np. historyczne czy naukowe, zabytek przestaje być tylko i wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela (posiadacza), którego interesy zostają z tego względu wyraźnie ograniczone. Możliwość takiego ustawowego ograniczenia sygnalizuje art. 140 Kodeksu cywilnego, zawierający ogólną definicję prawa własności rzeczy. Nie budzi wątpliwości, że ochroną konserwatorską objęty jest: park, A, C, oficyna północno-zachodnia i oficyna południowo-wschodnia. Obiekty te zostały wpisane do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia 21 czerwca 1967 r. nr [...] (ponowioną decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w C. z dnia 31 stycznia 1978 r. nr [...] wpisującą do rejestru zabytków zespół [...] pod numerem [...]). Jak wynika z pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia 25 lipca 2016 r. obszar rejestrowy pokrywa się (pierwotnie) z działką nr [...] k.m. 33 pow. 5,6553 ha przy ul. [...] Działka nr [...]następnie została podzielona na: – działkę nr [...] o pow. 2,0000 ha (część terenu z basenem i B i częścią parku), – działkę nr [...] o pow. 3,6533 ha (zasadnicza część parkowa, A, C, oficyna północno-zachodnia i oficyna południowo-wschodnia). Z powołanego pisma wynika również, że kontrola zespołu [...]o, przeprowadzona w dniu 3 lipca 2014 r. z poprzednim właścicielem, wykazała liczne nieprawidłowości. Ustalono w jej trakcie, że stan obiektu uległ pogorszeniu. Stwierdzono bowiem widoczne zaniedbania w bieżącym utrzymaniu zabytkowego zespołu. Organ nadzoru konserwatorskiego dodał, iż obecny właściciel nie występował do niego o zgodę na podjęcie działań zmierzających do poprawy stanu zabytkowych obiektów. W czasie kontroli zespołu [...] w dniu 27 października 2016 r. organ nadzoru konserwatorskiego stwierdził, że stan: A, [...] (C, oficyny zachodniej i oficyny wschodniej nie uległ zmianie. Taką samą uwagę poczyniono w stosunku do muru ogrodzeniowego. Ponadto w protokole tym dokonano opisu najpoważniejszych zagrożeń dla poszczególnych obiektów wchodzących w skład zespołu, w tym parku, wskazując na szereg zaniedbań w utrzymaniu zabytku. Zdaniem skarżącego, nie można zarzucać podatnikowi, iż nie czyni zadość obowiązkom utrzymania i konserwacji zabytku w sytuacji, gdy nie jest znany stan obiektu z daty jego objęcia przez skarżącego. Jednak stwierdzić należy, iż stan zabytku w chwili objęcia go przez nowego właściciela nie ma istotnego znaczenia dla oceny realizacji obowiązków związanych z jego utrzymaniem i konserwacją. Otóż podatnik, aby mógł skorzystać ze zwolnienia podatkowego z art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zobligowany jest do dbałości o zachowanie takiego stanu technicznego, który nie doprowadzi do całkowitego unicestwienia budynku, a ponadto zobligowany jest do ochrony tych walorów budynku, które zadecydowały o jego wpisie do rejestru zabytków (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1287/16, Lex nr 2252041). Tymczasem z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego wynika, że skarżący nie podjął żadnych prac, które miałyby służyć realizacji wspomnianych obowiązków. W ocenie Sądu, wskazane w odwołaniu czynności polegające na koszeniu trawników, sprzątaniu terenu są niewystarczające dla uznania spełnienia warunków dla zwolnienia podatkowego. Można również powiedzieć, że obiekt ten ulega dalszej dewastacji, o czym jest mowa we wspomnianym odwołaniu. Otóż stwierdza się w nim, że na skutek braku właściwego nadzoru nad obiektem doszło do: wybicia szyb, zniszczenia ogrodzenia, wyrwania drzwi w [...] oraz uszkodzenia drzwi w prawej oficynie. Ponadto właściciel obiektu zabytkowego, jak zauważono wyżej, winien dążyć do zachowania takiego stanu technicznego, który nie doprowadzi do całkowitego unicestwienia budynku. Tymczasem stwierdzony stan budynku wskazuje na liczne zaniedbania, które prowadzą do pogorszenia kondycji zabytku. Obrazuje to m.in. zawilgocenie ścian budynku A spowodowane prawdopodobnie nieszczelnością dachu, czy też niezabezpieczenie budynku [...] przed dostępem osób trzecich. Jeżeli chodzi o park to znajdują się w nim drzewa, które należy usunąć, czy to ze względów bezpieczeństwa, czy też ze względu na ich stan sanitarny (dotyczy jesionu o obwodzie pnia [...] cm, lipy o obwodzie pnia [...] cm, lipy o obwodzie pnia [...] cm – kikut, lipy o obwodzie pnia [...] cm – kikut, wierzby białej o obwodzie pnia [...] cm). Stwierdzono również potrzebę poddania kilku drzew zabiegom pielęgnacyjnym (dotyczy kasztanowca, [...] szt. lipy, jesionu i wiązu górskiego). Ponadto usunięcia wymaga część krzewów przy wjeździe oraz przy rzece w sąsiedztwie basenu. Okoliczności te uzasadniają twierdzenie, że skarżący nie realizuje obowiązków utrzymania i konserwacji zabytku, co jest warunkiem uzyskania zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Sąd na marginesie zauważa, że w oparciu o przedstawiony przez stronę protokół kontroli zespołu [...] z dnia 27 października 2016 r. uzasadnione jest twierdzenie, że kondycja tego obiektu w dacie jego nabycia przez skarżącego, co nastąpiło w dniu 5 lutego 2015 r., była zbliżona do tej w dniu 3 lipca 2014 r. Otóż w protokole zawarta jest wzmianka o tym, że stan obiektu nie zmienił się. Skarżący, zarzucając że organy podatkowe oparły ustalenia faktyczne na nieaktualnej opinii wojewódzkiego konserwatora zabytków i błędnie ustaliły, jakoby w stosunku do nieruchomości nie były realizowane obowiązki utrzymania i konserwacji obiektu zabytkowego, ograniczył się do kontestowania ustaleń organów podatkowych nie przedstawiając jednocześnie jakichkolwiek dowodów, które potwierdzałyby jego stanowisko. Tymczasem, jeżeli strona chce zaprzeczyć zasadności twierdzeń opartych na dowodach zebranych w postępowaniu, winna przejawiać w tym zakresie inicjatywę. Na aprobatę zasługuje pogląd, że w tego rodzaju sytuacji: "Ciężar dowodu spoczywa na stronie postępowania, która twierdzi, iż istnieją inne dowody (mające wpływ na wynik sprawy) niż zawarte w podstawie faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego. Jeżeli strona nie zgadza się z ustaleniami organu podatkowego, może przedstawić dowody popierające swoje stanowisko. Dowód przeprowadzać mają nie tylko organy podatkowe, lecz także strony postępowania. Wobec tego ciężar dowodu musi spoczywać na każdym, kto formułuje swoje twierdzenia" (zob. wyrok NSA z dnia 17 marca 2015 r. sygn. akt II FSK 238/13, Lex nr 1675994). Stanowisko [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wyrażone w piśmie z dnia 3 sierpnia 2018 r. nie jest dowodem w sprawie, w której zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 24 maja 2018 r., niemniej potwierdza, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował bowiem, że aktualny stan zespołu zbytkowego wynika m.in. z ostatniej kontroli w dniu 8 maja 2018 r., która wykazała licznie nieprawidłowości – stan pogorszony, widoczne zaniedbania w bieżącym utrzymaniu zabytkowego A, oficyn i parku oraz, że właściciel nie występował do urzędu o podejmowanie działań zmierzających do poprawy stanu obiektów. Organ ten wskazał również, że zostało wszczęte postępowanie w sprawie nałożenia na R.P. kary administracyjnej za niewykonanie zaleceń pokontrolnych z dnia 29 września 2017 r. wydanych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, gdyż nie wykonał żadnego z zaleceń pokontrolnych, których terminy wykonania określono do dnia 30 grudnia 2017 r. i 30 kwietnia 2018 r. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nie można potwierdzić, że nieruchomość jest utrzymywana i konserwowana przez jej właściciela zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Sąd zauważa również, że skarżący, decydując się na nabycie prawa własności obiektu zabytkowego, musiał mieć świadomość swoich obowiązków jako właściciela nieruchomości. Nie może więc powoływać się na nieznajomość wyników kontroli z obiektu zabytkowego z dnia 3 lipca 2014 r. Podkreślić w tym miejscu należy, iż obowiązki w tym zakresie wynikają wprost z art. 5 u.o.z. Toteż skarżący winien dochować staranności i podjąć działania adekwatne do występujących zagrożeń. Opieka nad obiektami wpisanymi do rejestru zabytków, to nie tylko dbałość o zachowanie takiego stanu technicznego, który nie doprowadzi do całkowitego unicestwienia budynku, ale ochrona tych walorów budynku, które zadecydowały o jego wpisie do rejestru zabytków. Wszakże w art. 5 u.o.z. mowa jest o opiece nad zabytkiem sprawowanej przez jego właściciela, przejawiającej się w zapewnieniu warunków prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, a także na korzystaniu z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. Wobec braku takich działań, skarżący nie spełnia przesłanek uprawniających do skorzystania ze zwolnienia podatkowego w podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło