I SA/Gl 83/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Anna Wiciak, Protokolant aplikant radcowski Maciej Niwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007r. sprawy ze skargi S. Ż. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę. S. Ż. wniósł skargę na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., którym utrzymane zostało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji – Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R. z dnia [...] r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego (prowadzonego w stosunku do skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] do [...]) w trybie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na fakt, że dochodzony obowiązek nie uległ przedawnieniu. Jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), a w uzasadnieniu stwierdził, że z akt sprawy wnika iż wierzyciel w wypowiedzi udzielonej w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (postanowienie z dnia [...] r. nr [...]) nie potwierdził aby obowiązek objęty egzekucją administracyjną uległ przedawnieniu. Mając na względzie powyższe stanowisko wierzyciela oraz treść art. 29 § 1 powyższej ustawy, zgodnie z którym organ egzekucyjny nie jest nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, organ ten nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. W tym stanie faktycznym i prawnym zasadnie organ egzekucyjny stwierdził, że w dacie złożenia przez zobowiązanego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie zachodziły przesłanki wymienione w art. 59 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, obligujące organ do umorzenia tego postępowania. W skardze osądu administracyjnego S. Ż. zarzucił, że powyższe postanowieni Dyrektora Izby Skarbowej w K. zostało wydane: 1) z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik postępowania, poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, 2) z rażącym naruszeniem prawa materialnego poprzez przyjęcie, iż zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie wygasły, gdy tymczasem w świetle norm prawnych, obowiązujących w dacie powstania obowiązku, przedmiotowe zobowiązania wygasły. W uzasadnieniu skargi wskazał, że ani organ egzekucyjny, ani organ odwoławczy nie poczyniły żadnych własnych ustaleń faktycznych, a odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego oparto wyłącznie na stanowisku wierzyciela w sprawie zarzutów, którą to wypowiedź uznano błędnie za wiążącą w przedmiocie rozpoznania wniosku o umorzenie. Brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów na jakich się oparł, dowodzi nieprzeprowadzenia właściwego postępowania i niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, z uchybieniem art. 107 K.p.a. Z tego względu skarżący dalsze swe wywody odniósł do treści stanowiska wierzyciela z dnia [...] 2006 r. i, polemizując z nim, wskazał, że wprawdzie wierzyciel ostatecznie podzielił pogląd o zastosowania do oceny skutków przedawnienia przepisów ustawy z dnia 25 listopada 1986 r. o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych oraz z dnia 18 grudnia 1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą, ale bezpodstawnie przyjął, że bieg terminu przedawnienia został przerwany na skutek wszczęcia postępowania egzekucyjnego we [...] 2000 r. Skarżący wywodził, że nie został skutecznie zawiadomiony o czynności egzekucyjnej, zatem nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, a nawet gdyby przyjąć, że tak było w rzeczywistości, to i tak nowy, 5-letni termin przedawnienia minął w [...] 2005 r., podczas gdy tytuły wykonawcze w niniejszy postępowaniu egzekucyjnym zostały doręczone dopiero [...] 2006 r. W oparciu o powyższe zarzuty i wywody skargi S. Ż. sformułował wniosek o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS w R. oraz o zasadzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe stanowisko i podkreślając, że zostało ono oparte o obowiązujące przepisy prawa. W piśmie procesowym z dnia [...] 2007 r. skarżący raz jeszcze zarzucił, że organy egzekucyjne w sposób bezkrytyczny i bez dokonania własnych ustaleń, "zasłoniły się" stanowiskiem wierzyciela, które – zdaniem skarżącego – zostało wydane z naruszeniem prawa, tym bardziej, że wierzyciel był jednocześnie organem egzekucyjnym w tej sprawie, co czyniło postępowanie w sprawie stanowiska wierzyciela bezprzedmiotowym. Wojewódzkie Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji, którymi orzeczono o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie naruszają prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, że – wbrew wywodom skargi - zaskarżone postanowienia oparte zostały na prawidłowo dokonanych ustaleniach faktycznych sprawy. Ustalenia te sprowadzają się do stwierdzenia, czy zarzut przedawnienia egzekwowanego obowiązku (na którym to zarzucie skarżący oparł swe żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego), został zbadany i oceniony w przewidzianym, dla badania tego rodzaju zarzutu, trybie. Poczynione w tym przedmiocie ustalenie sprowadza się do stwierdzenia, że zarzut przedawnienia został uznany za nieuzasadniony przez wierzyciela w jego stanowisku, a następnie – w postanowieniu organu egzekucyjnego o nieuwzględnieniu zarzutów zgłoszonych przez S. Ż. w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...], utrzymanym w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. Postanowienie organu odwoławczego było przy tym poddane sądowej kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. Ż. nieprawomocnym wyrokiem z dnia 6 lutego 2007 r. sygn. akt I SA/Gl 1064/06. Powyższy stan faktyczny wynika z akt sprawy (a w odniesieniu do skargi na postanowienie z [...] r. – z rejestrów tut. Sądu) i nie jest w skardze kwestionowany. Strona skarżąca – jak się wydaje – upatruje braku dokonania ustaleń faktycznym w tym, że organ egzekucyjny, ustosunkowując się do jej wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o przesłankę z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podjął samodzielnego badania, czy obowiązek objęty tytułami wykonawczymi o nr [...] do [...] nie wygasł przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego na skutek przedawnienia. Zdaniem skarżącego, badanie przesłanki przedawnienia obowiązku winno być przedmiotem odrębnych ustaleń faktycznych w postępowaniu prowadzonym w związku z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Powyższy pogląd skarżącego jest jednak błędny. Skoro bowiem skarżący zgłosił zarzut przedawnienia obowiązku objętego tytułami wykonawczymi i zarzut ten został rozpoznany w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to ponowienie tego samego zarzutu we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie mogło spowodować, że organ egzekucyjny ponownie i, jak oczekiwał skarżący, odmiennie ustali, że obowiązek uiszczenia składek ZUS był w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego przedawniony. Przeciwko uprawnieniu organy do dokonania takiego ustalenia przemawia zarówno przepis art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jak w art. 34 § 4 tej ustawy, który stanowiłby postawę prawną umorzenia powstępowania egzekucyjnego, gdyby organ egzekucyjny uznał zarzut przedawnienia za uzasadniony. Mając więc na względzie fakt, że kwestia przedawnienia egzekwowanego obowiązku została rozstrzygnięta we właściwym trybie i formie procesowej, uznanie przez organ egzekucyjny, że brak jest postaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego z tej samej przyczyny, ocenić należy jako odpowiadające prawu. Tym samym zarzuty naruszenia procedury administracyjnej i przepisów prawa materialnego, sformułowane w skardze, okazały się nieuzasadnione. Sąd z urzędu rozważał, czy w świetle art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji odrębne rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego było dopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2001 r. sygn. SA/Sz 1951/99, opubl. LEX nr 49235), dochodząc wszelako do wniosku, że, wobec sformułowania przez S. Ż. odrębnego wniosku w tym przedmiocie, organ egzekucyjny nie miał innej możliwości odniesienia się do tego żądania strony niż wydanie postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, wobec braku przesłanki z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).