I SA/Gl 83/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-05-21

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny. Sąd bada całokształt okoliczności materialnych i osobistych strony, w tym sytuację zdrowotną, dochody, zasoby materialne oraz wydatki, aby ocenić, czy spełnione są przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca I. N. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł. W odpowiedzi złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną, problemy zdrowotne swoje i męża oraz brak środków na pokrycie kosztów. Mąż skarżącej otrzymuje emeryturę w kwocie 2096 zł brutto, z której pokrywa koszty kredytu i bieżące wydatki, w tym leczenie. Skarżąca nie osiąga dochodów i pozostaje na utrzymaniu męża. Po złożeniu dodatkowych dokumentów potwierdzających koszty utrzymania i dochody męża, sąd rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Skarżącą zwolniono od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych – umorzenia zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych Skarżąca, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną, akcentując brak środków na pokrycie kosztów sądowych, problemy zdrowotne strony i jej małżonka oraz konieczność sięgania po wsparcie osób bliskich. Z treści formularza wynika, że zamieszkuje w należącym do jej męża lokalu mieszkalnym o pow. około 48 m2. Strona zaakcentowała, że pozostaje na utrzymaniu męża, który uzyskuje świadczenie emerytalne w kwocie 2096 zł brutto, jednakże opłaca z niego koszty zaciągniętego kredytu oraz bieżące koszty utrzymania – w tym również leczenia. Wnioskodawczyni podkreśliła, że nie osiąga żadnych dochodów, a z mężem pozostaje w ustroju rozdzielności majątkowej. Na wezwanie referendarza sądowego I. N. nadesłała dokumenty wykazujące wysokość przeciętnych, miesięcznych kosztów związanych z utrzymaniem się, a także wysokość rat zaciągniętego kredytu oraz świadczenia emerytalnego otrzymywanego przez jej małżonka. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Oznacza to, że pod uwagę bierze się nie tylko wysokość uzyskiwanego dochodu, czy też zasoby materialne, lecz również sytuację osobistą strony oraz stan zdrowia, które rzutują lub mogą rzutować na sytuację materialną strony. W kontekście tego, co zostało wyżej powiedziane i przy uwzględnieniu powołanych przez stronę okoliczności uznano, że wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Za wiarygodne bowiem przyjęto oświadczenie wnioskodawczyni, że jedynym źródłem utrzymania w jej rodzinie jest świadczenie emerytalne jej małżonka, uzyskiwane w kwocie 2094 zł netto miesięcznie. Dochód ten musi wystarczyć na zaspokojenie potrzeb dwóch osób, z których jedna, ze względu na wiek oraz ilość i charakter schorzeń, wymaga wyższych aniżeli przeciętne wydatków na utrzymanie się (koszty lekarstw, wizyt u specjalistów itp.). Brak jest zarazem podstaw do zakwestionowania wiarygodności twierdzeń strony na temat celu (leczenie małżonka strony), na jaki został zaciągnięty kredyt w wysokości 40.000 zł, którego spłata pochłania co miesiąc wydatek w wysokości ponad 1000 zł tytułem raty. W takiej sytuacji, jeżeli stronie pozostaje co miesiąc kwota około 1.000 zł na pokrycie bieżących potrzeb dwóch osób, trudno oczekiwać, że skarżąca będzie w stanie uiścić wpis od skargi oraz ponieść pozostałe, ewentualne koszty sądowe. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło