I SA/Gl 830/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-05-31

Skład orzekający: Sędzia Ewa Madej, Sędzia Ewa Karpińska, Sędzia Anna Wiciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wpłata dokonana przez podatnika, która nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, powinna być zaliczona proporcjonalnie na poczet zaległości i odsetek w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostawała kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę, zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpłata dokonana przez podatnika, niepokrywająca całości zaległości podatkowej wraz z odsetkami, musi być zaliczona proporcjonalnie na poczet obu tych kwot, zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Sąd stwierdził, że odsetki za zwłokę w wysokości wskazanej w decyzji dotyczyły całej zaległości, a nie tylko ostatniej raty, co uzasadniało sposób zaliczenia wpłaty przez organ podatkowy.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. skarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. dotyczącą zaliczenia wpłaty z dnia 31 grudnia 2003 r. na poczet zaległości z tytułu nadmiernie pobranej dotacji budżetowej za 1997 rok. Spółdzielnia kwestionowała sposób naliczenia odsetek za zwłokę od ostatniej raty, twierdząc, że powinny być one naliczane od niższej kwoty. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o zaliczeniu wpłaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia Ewa Madej, Sędzia Ewa Karpińska, Sędzia Anna Wiciak (spr.), Protokolant Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dotacji z budżetu państwa oddala skargę Działając na podstawie art. 233 § l pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 49 § 2 i art. 55 § 2 i art. 62 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa /Dz.U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 z późn.zm/ po rozpatrzeniu zażalenia Spółdzielni Mieszkaniowej w S. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] roku Nr [...] w sprawie zaliczenia wpłaty z dnia [...] 2003 roku w kwocie [...] zł dokonanej na poczet zaległości z tytułu nadmiernie pobranej dotacji budżetowej za 1997 rok określonej decyzją z dnia [...] roku Nr [...] w następujący sposób: należność główna-[...] zł, odsetki za zwłokę-[...] zł-Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przedstawiono następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną: Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w K. Ośrodek Zamiejscowy w B. decyzją z dnia [...] roku Nr [...] określił Spółdzielni Mieszkaniowej w S.: - kwotę dotacji budżetowej pobranej za 1997 rok w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł - odsetki za zwłokę od zaległości z tego tytułu w kwocie [...] zł. Izba Skarbowa w K. decyzją z dnia [...] roku Nr [...] orzekła o umorzeniu odsetek za zwłokę w kwocie [...] zł czyli umorzyła kwotę stanowiącą [...] % ww. odsetek za zwłokę a decyzja z tej samej daty Nr [...] rozłożyła płatność zaległości w kwocie [...] zł na 20 rat. Raty od 1-19 zostały ustalone w ten sposób, że obejmowały należność główna w kwocie [...] zł oraz opłatę prolongacyjną ustaloną indywidualnie dla każdej raty Raty te były płatne w terminie od [...] 2002 r. do [...] 2003 r. Rata 20 została ustalona następująco: termin płatnosci-[...] 2003r. należność główna-[...] zł. opłata prolongacyjna-[...] zł. odsetki za zwłokę-[...] zł. Łączna należność z tytułu ostatniej raty wyniosła [...] zł. Decyzją z dnia [...] roku Dyrektor Izby Skarbowej w K. /Nr [...] orzekł o umorzeniu części zaległości w kwocie [...] zł. W dniu [...] 2003 roku Spółdzielnia dokonała wpłaty w kwocie [...] zł. Zaskarżonym postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] roku Nr [...] wpłata ta została zaliczona na należność główną w kwocie [...] zł oraz na odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł W zażaleniu na to postanowienie Spółdzielnia zwróciła się o uwzględnienie przy rozpoznawaniu sprawy tej okoliczności, iż zwróciła się do Urzędu Skarbowego o udzielenie informacji, jak należy ustalić wysokość ostatniej raty i czy od kwoty [...] zł należy uiścić odsetki za zwłokę, ale do [...] 2003 roku nie otrzymała wyjaśnienia w tej sprawie. Pismo Urzędu Skarbowego wyjaśniające te kwestie otrzymała dopiero w dniu [...] 2004 roku . Sposób określenia wysokości odsetek za zwłokę który przedstawiony został w tym piśmie a które przyjęte zostało w zaskarżonym postanowieniu jest zdaniem skarżącej wadliwy. Twierdzi, że powinna zapłacić odsetki za zwłokę od ostatniej raty w wysokości [...] zł a nie od kwoty [...] zł. Pogląd taki uzasadnia tym, że zapłacona w 19 ratach kwota [...]zl.stanowi [...] % zaległości głównej, Skoro na mocy decyzji z dnia [...] 2003r.umorzono jej [...] % odsetek za zwłokę to można twierdzić, że umorzono odsetki za zwłokę od zapłaconych rat czyli od kwoty [...] zł. Kontynuując ,skarżąca wywodziła, że [...] % odsetek za zwłokę przypadających do zapłaty tj. kwota [...] zł dotyczy tylko i wyłącznie zaległości w kwocie [...] zł czyli dotyczy zaległości stanowiącej ostatnią 20 ratę. W konkluzji Spółdzielnia domagała się, aby przyjąć za punkt wyjścia wyliczenia okoliczność, iż kwota umorzonej należności stanowiła [...] % ostatniej 20 raty. Tym samym odsetki od tej raty winny zostać umorzone w tej samej proporcji, czyli do kwoty [...] zł. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, organ odwoławczy stwierdził na wstępie, że nie zasługują na uwzględnienie argumenty skarżącej Spółdzielni, że od kwoty [...] zł nie powinny być liczone odsetki za zwłokę z tego powodu, iż w dniu [...] i [...] 2003 roku Spółdzielnia dowiadywała się w drodze rozmów telefonicznych prowadzonych z Urzędem Skarbowym jaka jest wysokość ostatniej raty i w tych dniach nie otrzymała odpowiedzi. Uzasadniono to okolicznością, że wysokość ostatniej - 20 raty została ustalona decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] 2002 roku w której ustalono kwotę [...] zł ostatniej raty płatnej w dniu 31grudnia 2003 roku obejmującej zaległość podatkową w kwocie [...] zł, opłatę prolongacyjną w kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł, czyli łącznie kwotę [...] zł. Decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] roku Nr [...] umorzono kwotę zaległości w wysokości [...] zł. Decyzja ta zawierała pouczenie, że zgodnie z przepisem art. 67 § 2 Ordynacji podatkowej umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa. Decyzję tę Spółdzielnia otrzymała w dniu [...] roku, a więc w terminie znacznie wyprzedzającym termin zapłaty 20 raty. Z wątpliwościami o ustalenie wysokości ostatniej raty Spółdzielnia mogła zwrócić się zatem już wcześniej. Zaległość w kwocie [...] zł istniała od dnia [...] 1998 r., stanowiła bowiem część zaległości określonej decyzją Inspektora Kontroli Skarbowej tj. stanowiła część kwoty [...] zł. Dalej nawiązano do treści zaskarżonego postanowienia którym w wyliczono odsetki od zaległości w kwocie [...] zł w wysokości [...] zł. podkreślając w tym kontekście, że wraz z zapłatą zaległości Spółdzielnia winna była dokonać zapłaty odsetek za zwłokę od tej zaległości. Skoro tego nie uczyniła to ma w sprawie zastosowanie art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej określający zasady zaliczania wpłaty gdy nie pokrywa ona kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Zgodnie z tym przepisem z wpłaconej przez Spółdzielnię kwoty [...] należało zaliczyć na należność główną kwotę [...] zł a na odsetki za zwłokę kwotę [...] zł. Odnosząc się do kolejnego zarzutu, iż odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł dotyczą tylko i wyłącznie zaległości ustalonej w ostatniej-20-tej racie, czyli zaległości w kwocie [...] zł. wyjaśniono, że z całego postępowania jakie toczyło się w sprawie udzielenia ulgi w spłacie zaległości z tytułu nadmiernie pobranej dotacji budżetowej za 1997 rok wynika, że odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł dotyczą całej zaległości tj. kwoty [...] zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. powtórzyła istotę zarzutów podniesionych wcześniej w zażaleniu akcentując, iż skoro połowa z kwoty należności głównej została już zapłacona to nie należy włączać jej do podstawy naliczania odsetek od ostatniej raty. Należałoby zatem zapłacić odsetki tylko od kwoty [...] zł. to znaczy przyjąć, jako podstawę naliczania odsetek [...] % od kwoty [...] zł. Nie do przyjęcia jest zatem wyliczenie przyjęte w zaskarżonym postanowieniu, które sprowadza się do tego, że od zaległości w kwocie [...] zł. należy zapłacić odsetki w kwocie [...] zł. Podtrzymano zatem twierdzenie, że kwota należnych odsetek od ostatniej raty wynosi [...] zł. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. Punktem wyjścia rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonego postanowienia jest treść art. 55§2 Ordynacji podatkowej. Przepis ten, będący podstawą materialno-prawną rozstrzygnięcia stanowi, że jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku w jakim ,w dniu wpłaty ,pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Zasadę tę stosuje się z urzędu , z mocy przepisu prawa, wobec czego nie można dokonać zaliczenia zrealizowanej wpłaty na poczet zaległości podatkowej i odsetek w innych proporcjach, aniżeli wynikających z tego przepisu. Treść analizowanej normy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że aby dokonać zgodnego z prawem zaliczenia wpłaty dokonanej w sytuacji w niej opisanej organ podatkowy musi dysponować prawidłowo określonymi wielkościami będącymi bazą ustalania wskazanej w przepisie proporcji. W rozpoznawanej sprawie nie ma sporu co do wielkości zaległości podatkowej. Wynika ona bowiem z decyzji określającej wysokość zaległości z tytułu kwoty dotacji budżetowej pobranej za rok 1997 w nadmiernej wysokości, a następnie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. o częściowym umorzeniu tej zaległości. Na dzień dokonania wpłaty, czyli [...] 2003r. kwota zaległości wynosiła [...]zł. Spór dotyczy wyłącznie drugiej z wchodzących w grę wielkości, czyli odsetek za zwłokę. W tym zakresie strony postępowania sądowego przedstawiają zasadniczo odmienne poglądy których konsekwencją jest też różny wynik obliczenia spornej wielkości. Strona skarżąca twierdzi, że odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł dotyczą wyłącznie zaległości ustalonej w ostatniej racie ,czyli zaległości w wysokości [...] zł.Wtedy konsekwencją umorzenia kwoty [...] zł byłoby umorzenie [...] %. W ocenie Sądu stanowisko to nie może zostać uznane za zasadne. Wynika bowiem z przebiegu i wyników postępowania, jakie toczyło się w sprawie udzielenia skarżącej ulgi w spłacie zaległości , że odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł dotyczą całej zaległości tj. kwoty [...] zł, a nie tylko i wyłącznie zaległości w kwocie [...] . Szczególne znaczenie ma tutaj treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] r. Dyrektora Izby Skarbowej umarzającej odsetki za zwłokę określone w decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...]r.w kwocie [...] zł. Tym samym odsetki za zwłokę od zaległości w kwocie [...] zł przypadające do zapłaty wynosiły [...] zł. Za okres od następnego dnia po dniu wydania decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej do dnia złożenia wniosku o umorzenie bądź rozłożenie na raty spłaty przedmiotowej zaległości czyli do dnia [...] 2001 r. Urząd Skarbowy naliczył dalsze odsetki za zwłokę od całej zaległości w kwocie [...] zł. Zatem łączna kwota odsetek za zwłokę przypadająca do zapłaty wyniosła [...] zł. W decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. rozkładającej na raty płatność zaległości głównej określono warunki spłat 19 rat obejmujących tylko należność główną, oraz wysokość 20 raty obejmującej stosowną część należności głównej oraz odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł. Znaczy to w sposób oczywisty, że wskazana kwota odsetek odnosi się do całej zaległości podatkowej a nie tylko ostatniej raty płatności. Dalszym ważnym zdarzeniem jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] roku Nr [...] mocą której umorzeniu podlegała zaległość w kwocie [...] zł i odpowiadające proporcji tej kwoty do całości zaległości odsetki w kwocie [...] zł. Podkreślenia wymaga, że z przebiegu omawianego postępowania dotyczącego udzielenia ulgi nie wynika by odsetki za zwłokę od zaległości w kwocie [...] zł. zapłaconej w 19 ratach zostały umorzone. Reasumując, nie można zasadnie zarzucić organom podatkowym, że wadliwie ustaliły wysokość odsetek na dzień dokonania wpłaty na kwotę [...] zł. Proporcja kwoty zaległości istniejącej w tym dniu do kwoty odsetek za zwłokę uzasadniała przyjęty w zaskarżonym postanowieniu sposób zaliczenia wpłaty z dnia [...] 2001 roku. Nie znajdując w tym stanie rzeczy podstaw do uwzględnienia skargi orzeczono o jej oddaleniu na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.nr.153 poz.1270/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło