I SA/Gl 830/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenie zaległości podatkowej na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 29 października 2009 r. A.R. zwróciła się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (Sądowi pozostawiła wybór co do korporacji). Uzasadniając wniosek odniosła się do merytorycznych aspektów sprawy z jej skargi. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zawartego w druku PPF, wynika że skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wśród posiadanych składników majątku wymieniła dom o pow. 113 m2 z przeznaczeniem do generalnego remontu oraz udział w mieszkaniu o pow. 53 m2, w którym aktualnie mieszkają jej dzieci. Podniosła dalej, że posiada do spłacenia zobowiązanie kredytowe. Skarżąca wskazała, że utrzymuje się z zasiłków w łącznej kwocie 477 zł. Pismem z dnia 17 listopada 2009 r., zwrócono się do A.R. o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych wyjaśnień i nadesłanie dokumentów źródłowych. W tych ramach zobowiązano skarżącą do: wykazania za pomocą odpisów bądź kserokopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon itp., potwierdzenia wpłat z tytułu ubezpieczenia, opłat czynszowych, podatku do nieruchomości) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w przypadku występowania jakichkolwiek zaległości z tytułu ww. opłat należało nadesłać aktualne zaświadczenia potwierdzające tę okoliczność; nadesłanie wyciągów lub wykazów z posiadanych przez skarżącą i pozostałe osoby będące we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych, w tym oszczędnościowo-rozliczeniowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; przedłożenie aktualnego zaświadczenia właściwej jednostki samorządu terytorialnego wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącej oraz ewentualne wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącą; nadesłanie odpisu bądź kserokopii tytułu prawnego do nieruchomości oznaczonych jako: "[...]" i domu o powierzchni 113 m2 (w tych ramach należało wykazać czy skarżąca jest właścicielem, współwłaścicielem, najemcą itp.); wykazanie okoliczności spłaty "wieloletniego kredytu" (w tych ramach należało przedłożyć kopię układu ratalnego oraz aktualne zaświadczenie wystawione przez kredytodawcę wskazujące na wysokość uiszczonych dotychczas rat bądź o wysokości zadłużenia z tego tytułu); nadesłanie kopii decyzji administracyjnych, na podstawie których przyznano skarżącej wspomniane we wniosku zasiłki (stały i pielęgnacyjny); wskazanie na jakim etapie w chwili obecnej jest postępowanie administracyjne z ponownego wniosku skarżącej o "zwolnienie z podatku od spadku", wniesionego pismem z dnia 29 kwietnia 2009 r. do Urzędu Skarbowego w C. (w przypadku wydania jakiegokolwiek postanowienia bądź decyzji w tamtej sprawie należy nadesłać ich kopie); złożenie wyjaśnień dotyczących rozdysponowania kwoty 37.468,60 zł oraz kwoty 13.756,75 [...], wypłaconych na rzecz skarżącej w dniu 2 lipca 2008 r. W wezwaniu referendarza sądowego zakreślono siedmiodniowy termin i pouczono skarżącą, iż niezastosowanie się do treści wezwania w wyznaczonym terminie może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę istnienia przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Przesyłkę, zawierającą powyższe wezwanie, doręczono skarżącej do rąk własnych w dniu 25 listopada 2009 r. Wezwanie pozostało jednak bez odpowiedzi do dnia dzisiejszego. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Intencją skarżącej jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (patrz pkt 4 druku PPF). Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 cyt. ustawy) – uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Badanie, czy w danym przypadku spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy następuje przede wszystkim w oparciu o oświadczenie złożone na stosownym formularzu. Składane oświadczenie zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (patrz art. 252 § 1 P.p.s.a.), a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem Sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. W takim bowiem znaczeniu pojawiło się w tym przepisie sformułowanie "wykazać" oparte na regułach semantycznych języka polskiego, które oznacza udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r.). Innymi słowy, na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Wypada więc zaakcentować, że art. 255 P.p.s.a., który dodatkowo miał w tej sprawie zastosowanie, nakłada na stronę obowiązek współdziałania z Sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczanie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć niewątpliwie wpływ na dokonywaną przez sąd ocenę wniosku o prawo pomocy (tak M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, wyd. 1, s. 244). Trzeba przyjąć, że termin zakreślony dla uzupełnienia wniosku upłynął w tej sprawie bezskutecznie w dniu 2 grudnia 2009 r. Należało zatem stwierdzić, że taki stan rzeczy uniemożliwia kompleksową weryfikację oświadczeń skarżącej. Godzi się w tym miejscu zaznaczyć, że zastosowanie w tej sprawie art. 255 P.p.s.a. było nieodzowne. Na potrzebę niniejszego uzasadnienia wystarczy odnotować, że w toku analizy oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach w zestawieniu z dokumentacją zamieszczoną w aktach administracyjnych sprawy powstały istotne wątpliwości dotyczące sytuacji materialnej skarżącej i jego rodziny, a w szczególności odnoszące się do posiadanych przez nią zasobów pieniężnych. Otóż z akt administracyjnych wynika, że skarżąca otrzymała w 2008 r. środki pieniężne w kwocie stanowiącej równowartość 83.637,00 zł. W druku PPF skarżąca zeznała, że nie posiada żadnych oszczędności. Pomimo wezwania w tym zakresie nie podjęto próby wyjaśnienia takiego stanu rzeczy. Skarżąca nie wykazała nadto, za pomocą stosownych dokumentów źródłowych, swoich aktualnych dochodów, ani bieżących wydatków. W konsekwencji taki stan rzeczy nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.