I SA/Gl 833/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-10-21

Skład orzekający: Gabriel Radecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący mogą uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sytuacji, gdy ich dochody nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie, mimo braku niektórych dokumentów, udokumentowane dochody skarżących są niewystarczające na pokrycie podstawowych wydatków, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Skarżący, małżeństwo, złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego za 2003 rok. Dochody gospodarstwa domowego wynoszą około 1700 zł miesięcznie, a wydatki, w tym czynsz za mieszkanie, przekraczają możliwości bieżącej regulacji, co skutkuje zadłużeniem. Skarżący załączyli dokumenty potwierdzające niskie dochody i trudną sytuację materialną, a także informacje o problemach zdrowotnych skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżących od kosztów sądowych oraz ustanowiono im adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi J. S. i M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżących od kosztów sądowych; 2. ustanowić skarżącym adwokata. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi, skarżący, będący małżeństwem, wnieśli na dwóch odrębnych urzędowych formularzach o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Podkreślili w szczególności, że dochody ich gospodarstwa domowego, na które składają się emerytura skarżącej podlegająca zajęciu egzekucyjnemu i wynagrodzenie skarżącego, wynoszą 1699,56 zł. Wyliczyli też swoje wydatki, obejmujące m.in. czynsz za mieszkanie wynoszący 806,46 zł, którego nie są w stanie regulować na bieżąco (zadłużenie z tego tytułu przekracza 4000 zł). Według wniosku jedyny majątek skarżących stanowią prawo do mieszkania i kilkunastoletni samochód osobowy. Do wniosku załączono w formie kserokopii następujące materiały źródłowe: zaświadczenie o zarobkach skarżącego (wynagrodzenie wypłacane jest gotówką w kwocie 362,42 zł; skarżący zatrudniony jest na ćwierć etatu), potwierdzenie wypłaty emerytury skarżącej (kwota do wypłaty wynosi 759,51 zł) oraz dokumenty dotyczące kosztów utrzymania mieszkania, w tym pisma spółdzielni mieszkaniowej w sprawie wysokości czynszu i związanego z nim zadłużenia. Na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała kserokopie swojego zeznania podatkowego i decyzji o wykreśleniu jej z rejestru przedsiębiorców oraz wydruk ze zintegrowanego informatora pacjenta, potwierdzający, że oczekuje ona na wyznaczenie miejsca i terminu leczenia sanatoryjnego. Wezwanie skierowane do skarżącego nie zostało odebrane: przesyłka była dwukrotnie awizowana i następnie zwrócona nadawcy. Skarżącym przyznawano już prawo pomocy w zakresie całkowitym – zob. postanowienia z dnia 7 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 165/12 i z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1289/13. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 tej ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie rozpoznającego wniosek przesłanka ta zachodzi w niniejszej sprawie, mimo braku niektórych dokumentów dotyczących skarżącego, zwłaszcza jego zeznania podatkowego. Skarżąca tych dokumentów nie dostarczyła, a wezwanie skierowane do skarżącego nie zostało odebrane. Niemniej do wniosku załączono zaświadczenie o wynagrodzeniu wnioskodawcy, które, jak ustalono w przywołanych wyżej innych jego sprawach, stanowiło jedyny jego dochód. Trudno uznać, że sytuacja ta uległa polepszeniu, jeżeli zważyć, iż skarżący nie są w stanie pokryć nawet podstawowych wydatków życiowych, czego dowodzą zaległości w opłatach za mieszkanie. Wezwanie osiągnęło natomiast swój zasadniczy cel, jakim było wyjaśnienie kwestii działalności gospodarczej skarżącej, która w świetle ustaleń faktycznych poczynionych w tych innych sprawach była zawieszona. Kopia decyzji o wykreśleniu tej działalności z ewidencji rozwiewa wszystkie wątpliwości w tym zakresie, wykluczając możliwość, iż wnioskodawcy osiągają jakieś dochody z tego tytułu. Udokumentowane w sprawie dochody są zatem niewielkie i, jak już była o tym mowa, nie wystarczają nawet na opłacenie kosztów utrzymania koniecznego. Nie można przy tym tracić z pola widzenia problemów zdrowotnych skarżącej, z którymi z pewnością również wiążą się określone wydatki. W takim stanie rzeczy niepodobna wymagać od skarżących, by jakiekolwiek kwoty przeznaczyli na potrzeby postępowania w sprawie. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło