I SA/Gl 837/13

WyrokWSA w Gliwicach2013-12-10

Skład orzekający: Przemysław Dumana, Beata Kozicka, Bożena Miliczek-Ciszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje oprocentowanie nadpłaty w podatku od nieruchomości, jeżeli organ podatkowy pierwszej instancji przyczynił się do uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a nadpłata została zwrócona w terminie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organom podatkowym należy przyznać rację w odmowie zwrotu oprocentowania nadpłaty. Organy przeprowadziły wyczerpujące postępowanie, a podatnik swoim brakiem współpracy przyczynił się do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Zwrot nadpłaty nastąpił w terminie, co wyklucza naliczanie oprocentowania zgodnie z art. 78 § 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Spółka A S.A. domagała się oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2008. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania oprocentowania, wskazując na przyczynienie się podatnika do uchylenia decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko o braku przyczynienia się organu do uchylenia decyzji i zwrocie nadpłaty w terminie. Spółka wniosła skargę do WSA, powtarzając zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędziowie WSA Beata Kozicka (spr.),, Bożena Miliczek-Ciszewska, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi A S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "Ordynacja" lub "O.p."), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. nr 198, poz. 1925), po rozpatrzeniu odwołania z dnia 18 października 2012 roku wniesionego przez A S.A. z siedzibą w W. – utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Z. z dnia [...] (Nr [...]) w sprawie odmowy przyznania oprocentowania zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2008. Orzeczenia zapadły w następującym stanie prawnym i faktycznym: decyzją z dnia [...] (Nr [...]) Wójt Gminy Z. odmówił A S.A. przyznania oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2008. Wskazał, że do uchylenia decyzji przyczynił się głównie podatnik, a to w związku ze złożeniem wniosku o przeprowadzenie dowodu z ewidencji środków trwałych na okoliczność ustalenia stanu i wartości spornych linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej już po wydaniu decyzji kończącej postępowanie. Organ pierwszoinstancyjny podał, że obojętne dla powstania nadpłaty było natomiast opodatkowanie lokali użytkowych, wobec których organ odwoławczy wskazał na konieczność przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Wyjaśnił także, że przedmiotem sporu w sprawie było opodatkowanie linii kablowych, poza sporem natomiast były lokale użytkowe znajdujące się w posiadaniu zależnym Spółki , które podatnik sam opodatkował w deklaracji za rok 2008. Podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie nadpłata powstała jedynie w związku z opodatkowaniem przez organ budowli sieciowych, a do uchylenia decyzji przyczynił się swoją postawą podatnik odmawiając przedstawienia w toku postępowania dokumentów, w oparciu o które możliwe byłoby ustalenie stanu faktycznego. Od powyższej decyzji strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie art. 207 § 1 i § 2 w związku z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji w sprawie, w której nie doszło do wszczęcia postępowania oraz z naruszenie art. 78 § 3 pkt 2 w związku z art. 77 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] (Nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium ustaliło, że decyzją z dnia [...] Wójt Gminy Z. określił A S.A. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2008 w wysokości [...] zł. W dniu 16 grudnia 2011 r. spółka dokonała, tytułem podatku od nieruchomości za rok 2008, wpłat na łączną kwotę [...] zł. Jednocześnie wniosła od niej odwołanie po rozpatrzeniu, którego organ odwoławczy decyzją z dnia [...] (Nr [...]) uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Kolegium wskazało na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w części dotyczącej budek telefonicznych i lokali użytkowych będących w posiadaniu spółki. Ponadto, w związku z wnioskiem strony z dnia 7 grudnia 2011 r., Kolegium wskazało na potrzebę podjęcia czynności mających na celu przeprowadzenie dowodu z wyciągu z ewidencji środków trwałych w celu ustalenia stanu i wartości spornych linii kablowych podlegających opodatkowaniu w roku 2008. Pismem z dnia 26 lipca 2012 r. Wójt Gminy Z. zwrócił się do A S.A. o "zadysponowanie" nadpłatą, jaka powstała wobec uchylenia przez Kolegium decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego podatku od nieruchomości za rok 2008. W odpowiedzi na wezwanie podatnik zwrócił się o przekazanie nadpłaty na wskazany w piśmie rachunek bankowy. Postanowieniem z dnia [...], sprostowanym postanowieniem z dnia [...], Wójt Gminy Z. postanowił z nadpłaty podatku od nieruchomości za rok 2008 kwotę [...] zł zaliczyć z urzędu na poczet należności bieżących za rok 2012. Natomiast pozostała kwota nadpłaty ([...] zł) została zwrócona na rachunek podatnika w dniu 9 sierpnia 2012 r. Pismem z dnia 11 września 2012 r. A S.A. zwróciła się do Wójta Gminy Z. o wypłatę odsetek od powstałej nadpłaty w podatku od nieruchomości naliczonych od dnia jej powstania. Zdaniem podatnika to organ podatkowy pierwszej instancji przyczynił się do uchylenia jego decyzji z dnia [...], z uwagi na nie przekazanie dokumentów oraz nie ustosunkowanie się do wniosku dowodowego spółki. W tej sytuacji, jak zaznaczył, przysługuje mu oprocentowanie nadpłaty. Organ odwoławczy zaakceptował w pełni pogląd organu pierwszej instancji i stwierdził, że w wyniku analizy całokształtu zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, nie znalazł podstaw do zajęcia w przedmiotowej sprawie odmiennego stanowiska od zaprezentowanego w zaskarżonej w trybie odwoławczym decyzji organu pierwszej instancji. Podniósł, że jednym z przypadków, w którym przysługuje oprocentowanie nadpłaty jest sytuacja, kiedy zostanie wydana decyzja o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Wówczas oprocentowanie nadpłaty przysługuje od momentu jej powstania, stosownie do art. 78 § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Nie będzie jednak ono przysługiwało, jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata została zwrócona w terminie, tzn. w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 78 § 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W dalszej kolejności zaakcentował, że w orzecznictwie i literaturze przedmiotu wskazuje się, że oprocentowanie w tym przypadku jest specyficzną formą wynagrodzenia podatnika za szkodę spowodowaną wadliwym działaniem organu podatkowego. Art. 78 § 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej należy odnieść do takich sytuacji, w których wadliwa decyzja podatkowa stała się podstawą do uiszczenia podatku w kwocie wyższej niż należna, czyli innymi słowy jej realizacja doprowadziła do powstania nadpłaty. Nakazuje przy tym naliczenie odsetek od dnia powstania nadpłaty, jeżeli ta wiązała się z wydaniem, a następnie uchyleniem, zmianą lub stwierdzeniem nieważności decyzji wymienionych w art. 77 § 1 pkt 1 O.p. Zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji określił w decyzji z dnia [...] wysokość zobowiązania ponad kwotę wynikającą ze złożonej przez podatnika deklaracji w związku z uznaniem jako przedmiotu opodatkowania linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej, tj. budowle o wartości [...] zł oraz z uwagi na ujawnienie w toku postępowania przez podatnika nieujętej w deklaracji budowli. Uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej, jak podał, niewątpliwe spowodowało, że uiszczony przez podatnika podatek ponad kwotę deklarowaną stał się nadpłatą. Zauważył przy tym, że przyczyną uchylenia decyzji, w zakresie w jakim powstała nadpłata, czyli opodatkowanie spornych kabli, był brak współdziałania podatnika w postępowaniu podatkowym przy ustalaniu istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, tj. ustalenia wartości spornych obiektów. Kolegium stwierdziło, że to podatnik przyczynił się do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w zakresie w jakim jej wykonanie spowodowało powstanie nadpłaty w następstwie wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy. Wyjaśniło, że uiszczona na podstawie decyzji z dnia [...] kwota podatku, od której podatnik domaga się oprocentowania została obliczona przede wszystkim od będących przedmiotem sporu linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej. Począwszy od roku 2008 A S.A. zaprzestała deklarowania do podatku od nieruchomości wspomnianych obiektów, prezentując stanowisko, że nie stanowią one budowli w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Argumentując zaznaczył, że organ podatkowy pierwszoinstancyjny prezentując odmienne stanowisko, tj. uznając linie kablowe usytuowane w kanalizacji kablowej za część budowli będącej siecią techniczną – w toku postępowania zmierzającego do określenia wysokości zobowiązania podatkowego bezskutecznie zwracał się do podatnika o złożenie wyjaśnień i przedstawienie danych z ewidencji środków trwałych, w oparciu o które możliwe byłoby ustalenie wartości spornych linii kablowych. W piśmie z dnia 7 lipca 2010 r. zwrócił się do A S.A. z prośbą o wyjaśnienie różnicy w wartości deklarowanych budowli na przełomie lat 2007-2008. Ponadto zwrócił się o przedłożenie wyciągów z ewidencji środków trwałych z określoną wartością budowli i datami wpisu do ewidencji, od których naliczano podatek za lata 2007-2010 oraz o przedłożenie dokumentów likwidacji budowli w latach 2007-2010. Tymczasem, na co zwrócił uwagę, podatnik w odpowiedzi wyjaśnił jedynie powody zaprzestania deklarowania linii kablowych w kanalizacji kablowej, nie przedłożył natomiast pozostałych informacji. Nie udzielił również odpowiedzi na postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...] w zakresie, w jakim organ wezwał go do wskazania czy wg stanu na dzień 1 stycznia 2008 r. zmienił się stan posiadania środków trwałych A S.A. położonych na terenie gminy Z., potwierdzenia czy wartość amortyzacyjna wg stanu na dzień złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2008 pokrywa się z kwotą, o którą została pomniejszona wartość budowli w tejże deklaracji. Mając powyższe na uwadze zaznaczył, że wobec braku współdziałania podatnika decyzją z dnia [...] organ pierwszoinstancyjny określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2008 ustalając wartość spornych kabli w oparciu o dane z deklaracji podatkowej podatnika dotyczącej roku poprzedniego. Kolegium rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji uznało jednak za zasadne przychylenie się do wniosku podatnika złożonego w dniu 7 grudnia 2011 r. o przeprowadzenie dowodu z ewidencji środków trwałych A S.A. w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie stanu i wartości obiektów podlegających opodatkowaniu. Tym samym uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, by organ zwrócił się do podatnika o dane z ewidencji środków trwałych w związku z jego wnioskiem, który co należy podkreślić wpłynął już po wydaniu decyzji organu I instancji. Zauważył także, że w toku postępowania przed organem I instancji podatnik bezzasadnie i uporczywie uchylał się od przedłożenia dokumentów, informacji z ewidencji środków trwałych, o które zwracał się Wójt Gminy Z.. W tej sytuacji, Kolegium stwierdziło, że to podatnik przyczynił się do uchylenia decyzji, w zakresie w jakim jej wykonanie spowodowało powstanie nadpłaty. W jego ocenie to nie zaniechania i uchybienia organu pierwszoinstancyjnego spowodowały uchylenie decyzji, lecz obstrukcyjna postawa podatnika. Organ podatkowy I instancji ze swojej strony dochował staranności w ustalaniu stanu faktycznego, podjął wszelkie czynności, które był w stanie samodzielnie wykonać. Mając na uwadze przesłankę braku przyczynienia się organu pierwszej instancji do uchylenia decyzji wymiarowej oraz dokonanie zwrotu nadpłaty przed upływem terminu 30 dni liczonego od dnia wydania decyzji uchylającej Kolegium uznało, że nie ma podstaw do oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2008 należnej A S.A. W skardze na decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji w sprawie odmowy przyznania oprocentowania zwrotu nadpłaty, spółka powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu, tj.: a) naruszenie art. 78 § 3 pkt 2 w związku z art. 77 § 1 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię, b) naruszenie art. 207 § 1 i § 2 w związku z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji w sprawie, w której nie doszło do wszczęcia postępowania. Zdaniem strony skarżącej nadpłata jaka powstała w podatku od nieruchomości powinna zostać zwrócona z oprocentowaniem, ponieważ organ pierwszej instancji niewątpliwie przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia decyzji w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za rok 2008. W jej ocenie świadczy o tym stanowisko organu odwoławczego wyrażone w decyzji z dnia [...], że organ pierwszej instancji winien przychylić się do wniosku dowodowego spółki i przeprowadzić dowód z ewidencji środków trwałych na okoliczność ustalenia podstawy opodatkowania dla spornych linii kablowych. W związku z tym wywiodła, że to "zaniechanie Wójta Gminy Z. było przyczyną uchylenia jego decyzji, zatem zachodzi podstawa do oprocentowania nadpłaty". Wyjaśniając podstawy drugiego zarzutu wskazała, że w przedmiotowej sprawie organ podatkowy nie wydał postanowienia w sprawie wszczęcia postępowania, jak również spółka nie złożyła stosownego wniosku. Skoro bowiem nie doszło do skutecznego wszczęcia postępowania, to niedopuszczalne było wydanie decyzji. Odnosząc się do zarzutów Kolegium w pełni podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego wydania zaskarżonej decyzji w sprawie, w której nie doszło do wszczęcia postępowania, wyjaśniło, że zgodnie z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W rozpatrywanej sprawie spółka złożyła wniosek o wypłatę oprocentowania nadpłaty w piśmie z dnia 11 września 2012 r. Bezpodstawne są zatem twierdzenia skargi o braku wszczęcia postępowania, gdyż w rozpatrywanej sprawie toczyło się ono z wniosku podatnika. Mając powyższe na uwadze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Kontrola sądowa - zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sprawowana jest na podstawie kryterium legalności, co oznacza, że sąd bada, czy zaskarżona decyzja narusza konkretny przepis prawa. Sąd nie będąc związany granicami skargi zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu (zasada oficjalności) wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Stosownie natomiast do treści art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), skarga na decyzję organu podlega uwzględnieniu, jeżeli w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub też naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania bądź też istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Nie każde więc naruszenie prawa stanowi podstawę uchylenia decyzji organu, ale tylko takie w przypadku prawa materialnego - na które powołuje się skarżący - które jest naruszeniem na tyle istotnym, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Istota niniejszego sporu koncentruje się na rozważeniu kwestii, czy w związku z wydaniem przez organ odwoławczy decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji określającej zobowiązanie podatkowe i jego zapłatą przysługuje oprocentowanie nadpłaty skutkujące jego zwrotem. W rozpoznawanej sprawie, w której spór między organami podatkowymi a stroną skarżąca sprowadza się do oceny zasadności odmowy zwrotu oprocentowania nadpłaty, rację należy przyznać organom podatkowym. Zdaniem Sądu, organy podatkowe zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa odmówiły spółce zwrotu oprocentowania nadpłaty. Skład orzekający podziela w pełni stanowisko organu odwoławczego, że organy podatkowe przeprowadziły pełne i wyczerpujące postępowanie podatkowe, a także wyjaśniły rzetelnie wszelkie okoliczności w przedmiotowej sprawie w sposób zgodny z uregulowaniami zawartymi w Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy wynika, że w sprawie organ odwoławczy wydał decyzję po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, a przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że organ odwoławczy w objętej skargą decyzji w sposób szczegółowy przedstawił motywy rozstrzygnięcia. Zaakcentował, co należy w pełni zaaprobować, że w toku postępowania przed organem pierwszej instancji podatnik uporczywie ale i niezasadnie uchylał się od przedłożenia dokumentów, w tym informacji z ewidencji środków trwałych, o które zwracał się Wójt Gminy Z.. W tej sytuacji, zasadnie stwierdził, że to podatnik przyczynił się do uchylenia decyzji, w zakresie w jakim jej wykonanie spowodowało powstanie nadpłaty. Jednocześnie zgodzić się należy z oceną wyrażona w zaskarżonej decyzji, że to nie zaniechania ani uchybienia organu pierwszej instancji spowodowały uchylenie decyzji, lecz całkowicie bierna postawa podatnika. Organ podatkowy pierwszej instancji dochował staranności w ustalaniu stanu faktycznego, podjął wszelkie czynności, które był w stanie samodzielnie wykonać. W ocenie Sądu organy podatkowe uczyniły zadość obowiązkowi, którego treścią jest zebranie w toku postępowania podatkowego pełnego materiału dowodowego potwierdzającego przesłanki faktyczne, na których oparto decyzję. W realiach rozpoznawanej sprawy najistotniejszym jest jednak, że nadpłaty podlegają oprocentowaniu jedynie w ściśle określonych w Ordynacji podatkowej przypadkach. Podkreślenia wymaga także, że czy innym jest zasadność żądania nadpłaty, a czym innym jest oprocentowanie nadpłaty. Art. 72 ustawy Ordynacja podatkowa nie zawiera definicji realnej nadpłaty, tzn. nie określa cech, które temu, i tylko temu, pojęciu można przypisać. Przepis ten wymienia stany faktyczne, których zaistnienie pozwala przyjąć, że powstała nadpłata. Z kolei art. 73 O.p. określa moment powstania nadpłaty. Ma to znaczenie w szczególności przy naliczaniu odsetek od nadpłaty. Zgodnie z art. 78 § 3 pkt 3 O.p. oprocentowanie przysługuje w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 2 i pkt 6 tej ustawy – od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowanym zeznaniem (deklaracją) a) jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę, b) jeżeli decyzja stwierdzająca nadpłatę nie została wydana w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, chyba że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się podatnik, płatnik lub inkasent, c) jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie, o którym mowa w art. 77 § 1 pkt 6, chyba że do opóźnienia w zwrocie nadpłaty przyczynił się podatnik, płatnik lub inkasent. Z przytoczonych przepisów wynika, że jeżeli do powstania nadpłaty doszło w wyniku stwierdzenia jej w następstwie postępowania zainicjowanego przez podatnika, oprocentowanie tej nadpłaty przysługuje od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowanym zeznaniem (deklaracją), ale jedynie wówczas gdy nadpłata nie została zwrócona przez organ podatkowy w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz z korektą deklaracji, chyba że do opóźnienia w wydaniu decyzji przyczynił się podatnik, płatnik lub inkasent. Zasadą jest, że dniem powstania nadpłaty jest dzień faktycznego, bezzasadnego uszczuplenia majątku podatnika, płatnika, inkasenta, spadkobiercy lub jednej z osób trzecich wymienionych w rozdziale 15 – tak art. 73 § 1 pkt 1-5 O.p. Wyjątkami od zasady są m.in. przypadki, w których istnieje obowiązek składania deklaracji lub zeznań, związanych z podatkami dochodowymi. W tych wypadkach nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego przez podatników podatków dochodowych. Decyduje dzień faktycznego złożenia deklaracji lub zeznania, a nie dzień, do którego deklaracja lub zeznanie powinny być złożone według obowiązujących przepisów. Zasadą jest, że nadpłaty podlegają oprocentowaniu. Jedynie nadpłaty, których wysokość nie przekracza wysokości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, zostały całkowicie wyłączone z oprocentowania. Oprocentowanie innych nadpłat oraz okres ich oprocentowania zostały uzależnione od zaistnienia pewnych przesłanek. Początkowym dniem naliczania oprocentowania – w zależności od stanu faktycznego – jest dzień powstania nadpłaty, dzień wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty wraz ze skorygowanym zeznaniem (deklaracją). Od dnia powstania nadpłaty nalicza się oprocentowanie m.in. w przypadku, gdy decyzja wymiarowa została wyeliminowana z obrotu prawnego inną decyzją administracyjną, z wyjątkiem przypadku, gdy organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji w trybie administracyjnym. Oprocentowanie nie przysługuje natomiast w ogóle, jeżeli organ podatkowy zwrócił w terminie nadpłatę wynikającą z zeznania rocznego podatnika podatku dochodowego albo nadpłatę wynikającą z deklaracji lub zeznania, skorygowanych w trybie czynności sprawdzających z art. 274 i 274a. Od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji wymiarowej nalicza się oprocentowanie, jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia tej decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie. Zwrot nadpłaty w terminie wyklucza naliczanie oprocentowania. Podsumowując tę część wywodów za Naczelnym Sądem Administracyjnym podać należy, że nadpłaty podlegają oprocentowaniu jedynie w ściśle określonych przypadkach wskazanych w art. 78 O.p. – tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 sierpnia 2010 r., sygn. akt I GSK 1014/09. Zdaniem Sądu zasadnym jest stanowisko organu odwoławczego, że brak jest uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że organ pierwszej instancji przyczynił się do powstania przesłanki uchylenia wydanej przez niego decyzji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2008. Zgodnie z art. 78 Ordynacji podatkowej nadpłaty podlegają oprocentowaniu, jednak z uwzględnieniem § 3 tego przepisu, gdzie wyszczególniono sytuacje, w których to oprocentowanie przysługuje. Wbrew stanowisku spółki, organ pierwszej instancji, jak zasadnie stwierdził organ odwoławczy, nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego, a co za tym idzie przeprowadził pełne i wyczerpujące postępowanie podatkowe, a także wyjaśnił rzetelnie wszelkie okoliczności w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu – co wymaga podkreślenia – czas trwania postępowania podatkowego determinowany jest przez przepisy Ordynacji podatkowej, a w szczególności art. 122 tej ustawy nakładający obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przy czym istotne znaczenie w jego wyjaśnieniu ma postawa strony tego postępowania, która dysponując pożądanymi w sprawie dokumentami znacząco może przyczynić się do jego trwania ale i przebiegu – co z uwagi na zarzuty podniesione w skardze w przedmiotowej sprawi wymaga szczególnego podkreślenia. Jednocześnie wskazać należy, że Sąd w pełni podzielił stanowisko organu drugiej instancji, że mając na uwadze przesłankę braku przyczynienia się organu pierwszej instancji do uchylenia decyzji wymiarowej oraz dokonanie zwrotu nadpłaty przed upływem terminu 30 dni liczonego od dnia wydania decyzji uchylającej, zgodnie art. 77 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, należało uznać, że nie ma podstaw do oprocentowania nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2008 należnej A S.A. Podobnież nie zasługuje na uwagę zarzut dotyczący wydania zaskarżonej decyzji w sprawie, w której nie doszło do wszczęcia postępowania, gdyż zgodnie z art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W rozpatrywanej sprawie – co wymaga podkreślenia –spółka złożyła wniosek o wypłatę oprocentowania nadpłaty pismem z dnia 11 września 2012 r. Bezpodstawne są zatem twierdzenia o braku wszczęcia postępowania – albowiem w rozpatrywanej sprawie toczyło się one z wniosku podatnika. Reasumując – zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniał podjętą ocenę, której motywy zostały w sposób dostateczny wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zaskarżone decyzje oparte zostały bowiem na treści obowiązujących przepisów prawa, które zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane do ustalonego w sposób bezsporny stanu faktycznego sprawy. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi należało uznać za nieuzasadnione i skargę oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło