I SA/Gl 838/08

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca – w piśmie z dnia 16 marca 2009 r., stanowiącym zażalenie na postanowienie 16 lutego 2009 r., oraz na urzędowym formularzu PPPr z dnia 4 maja 2009 r. – wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Podniosła, że wszystkie jej rachunki bankowe zostały zajęte, a całe jej mienie nieruchome i ruchome, również zajęte w toku postępowań egzekucyjnych, stanowi obecnie przedmiot licytacji. W rubryce nr 6 wniosku /wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych/ wpisano sumę [...] zł, zaś w rubryce nr 7 /wartość środków trwałych wnioskodawcy/ – [...] zł. Wskazano nadto, że ostatni rok obrotowy Spółka zamknęła stratą w wysokości [...] zł, a stan obu posiadanych przez nią kont wynosi "[...]". Referendarz sądowy, mając na uwadze dokumentację zgromadzoną w trakcie innych postępowań z udziałem skarżącej, wezwał ją do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni poprzez nadesłanie odpisów: sprawozdania finansowego za rok 2008 r. lub – jeśli nie zostało one jeszcze sporządzone – za 2007 r., zeznania podatkowego za 2008 r. (zastrzeżono, że gdyby zeznanie to nie zostało złożone, należy przedstawić zaświadczenie właściwego organu podatkowego, poświadczające, że skarżąca Spółka za lata 2007-2008 r. nie wykazała dochodów do opodatkowania oraz że w roku bieżącym nie odnotowano jakichkolwiek wpłat tytułem zaliczek na jej podatek dochodowy), deklaracji dla podatku od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy, raportów kasowych za trzy ostatnie miesiące, wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont (zaznaczono, że w przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należy przedstawić potwierdzające ten fakt aktualne, tj. wystawione po otrzymaniu wezwania, zaświadczenia wystawione przez banki, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie ich likwidacji – stosowne zaświadczenie wystawione przez banki lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku), ostatniej ewidencji środków trwałych, aktualnych, tj. uzyskanych po dniu otrzymania wezwania, odpisów z ksiąg wieczystych prowadzonych dla nieruchomości posiadanych przez skarżącą, a zwłaszcza tych, na których posadowione są stacje paliw oraz kompleks biurowo-hotelowy (zastrzeżono, że z przedłożonej dokumentacji powinno też wynikać, na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżąca korzysta z nieruchomości, na której mieści się jej siedziba, oraz że odpisy te należy przedstawić także w przypadku utraty tytułu prawnego do nieruchomości w ciągu ostatnich trzech lat). Wezwanie to doręczono w dniu 25 maja 2009 r., jednak do chwili obecnej nie zostało ono wykonane. Skarżąca wielokrotnie wnosiła już o przyznanie prawa pomocy w licznych postępowaniach przed Sądem, ale w zdecydowanej większości przypadków jej wnioski były oddalane ze względu na niewykonanie wezwań do nadesłania dokumentacji źródłowej, zazwyczaj pokrywającej się w całości z dokumentacją objętą wezwaniem w niniejszej sprawie (ostatnio w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 132/09 – postanowienie z dnia 13 maja 2009 r.). Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Osoba prawna, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżąca nie wykazała, iż powyższa przesłanka zachodzi, całkowicie ignorując wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Odnotować zaś wypada, że wezwanie takie – w myśl art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wystosowuje do wnioskodawcy wtedy, gdy jego oświadczenia okażą się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzą wątpliwości, i rodzi po jego stronie obowiązek w postaci złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych. Oznacza więc w istocie, iż złożony przez stronę wniosek nie może niejako sam przez się stanowić podstawy do przyznania jej prawa pomocy, i ma na celu zniesienie tego stanu rzeczy. W konsekwencji niewykonanie wezwania nie usuwa mankamentów wniosku, co więcej ukazuje je w jeszcze bardziej niekorzystnym świetle. Nie tylko uniemożliwia ono bowiem weryfikację twierdzeń skarżącej poprzez ich konfrontację z niezbędna dokumentacją, ale nawet może wzmocnić zastrzeżenia co do ich wiarygodności, a co za tym idzie wyłącza wolną od wątpliwości ocenę jej możliwości płatniczych. Taki stan rzeczy nie pozwala uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wniosku nie można rozpoznać merytorycznie, lecz trzeba pozostawić go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. akt I OZ 842/05, LEX nr 164157). Nie ulega wątpliwości, że skarżąca ma świadomość przedstawionych konsekwencji niewykonania wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, skoro wielokrotnie z tego powodu odmawiano jej przecież prawa pomocy. Ponadto dokumenty, o które wzywano, należą do kategorii dokumentów, które z jednej strony mają podstawowe znaczenie dla oceny sytuacji majątkowej przedsiębiorcy, a z drugiej w zdecydowanej większości mogą być zgromadzone i dostarczone bez większych trudności. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe spostrzeżenia, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.