I SA/Gl 845/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , , po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi postanawia: oddalić wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Pismem z dnia 31 sierpnia 2007 r. W. S., reprezentowany przez doradcę podatkowego A. S., zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...]. W dniu 15 października 2007 r. (co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru) doręczono osobie uprawnionej w biurze pełnomocnika strony odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 5 października 2007 r. W zarządzeniu tym wezwano stronę skarżącą (pod rygorem odrzucenia skargi), aby w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania uiściła wpis od skargi w kwocie 828 zł. W dniu 29 października 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego (przesyłkę nadano w urzędzie pocztowym w dniu 25 października 2007 r.) zawierające wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, do którego dołączono zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że A. S. był w okresie od 15 października 2007 r. do 24 października 2007 r. leczony z powodu [...] oraz urzędowy wniosek o przyznanie prawa pomocy (druk PPF). W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu pełnomocnik skarżącego podał, że przyczyną uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu (złożenia wniosku o zwolnienie do kosztów sądowych) była, uniemożliwiająca wykonywanie obowiązków zawodowych choroba pełnomocnika, w czasie której doręczono wezwanie do opłacenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności wnosi się do sądu w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi, dokonując uchybionej czynności i uprawdopodabniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w nieterminowym wykonaniu czynności procesowej (art. 87 § 1-4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Rozpoznawany wniosek złożono przed upływem 7 dni od daty ustania wskazanej przyczyny nieterminowego wykonania wezwania do opłacenia skargi, składając jednocześnie wniosek o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Wobec powyższego stwierdzić należy, że wymogi formalne wniosku zostały zachowane, a zatem podlega on merytorycznemu rozpatrzeniu. Bezsporne jest, że wezwanie do opłacenia skargi doręczono na adres reprezentującego stronę skarżącą doradcy podatkowego A. S. w dniu 15 października 2007 r. (przesyłkę odebrała osoba uprawniona do odbioru korespondencji), tj. w okresie trwania choroby pełnomocnika (przedłożone zaświadczenie lekarskie potwierdza, że A. S. był od dnia 14 października 2007 r. do dnia 24 października 2007 r. leczony z powodu [...]. Wspomniana choroba została wskazana jako przyczyna nieterminowego wypełnienia obowiązków wynikających z prawidłowo doręczonego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i piśmiennictwie stanowiskiem "przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak winy" (por. Komentarz do art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005). "Brak winy strony w uchybieniu terminowi podlega natomiast ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności danej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Brak winy występuje w razie choroby strony lub jej pełnomocnika, która uniemożliwia podjęcie działania nie tylko osobiście, ale i skorzystanie z pomocy innych osób. Innymi słowy, choroba strony lub jej pełnomocnika, która nie uniemożliwia podjęcia działania choćby przy pomocy osób trzecich, nie uzasadnia przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej (por. postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II CZ 116/06, LEX nr 258551, które odnosi się do instytucji przywrócenia terminu w postępowaniu cywilnym uregulowanej analogicznie w postępowaniu sądowoadministracyjnym). "Zwolnienie lekarskie od pracy nie jest potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza bowiem ono możliwości dokonania czynności procesowej przez strony (np. sporządzania odwołania) i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika" (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1243/97, LEX nr 36902). W ocenie Sądu choroba pełnomocnika strony nie może w niniejszej sprawie zostać uznana za niezawinioną przyczynę uchybienia terminu. Zważyć bowiem należy, iż pełnomocnik strony działa w ramach spółki doradców podatkowych, w której ustanowiono osobę upoważnioną do odbioru korespondencji (która niewątpliwie wypełnia swoje czynności także pod nieobecność wspólników). Należy także odnotować, iż choroba A. S. (w uzasadnieniu wniosku nie uprawdopodobniono w żaden sposób, że jej przebieg uniemożliwiał przez okres kolejnych siedmiu dni np. kontakt telefoniczny z kancelarią) nie była okolicznością nagłą, która zaistniałaby w końcowym okresie terminu do opłacenia skargi. Nie sposób również przyjąć, że osoba która zawodowo zajmuje się reprezentowaniem interesów mocodawców przed organami podatkowymi oraz sądami nie zapewnia sobie zastępstwa na wypadek choroby czy innych przeszkód w osobistym wykonywaniu obowiązków służbowych (a gdyby taka sytuacja miała miejsce, to nie mogłaby stanowić usprawiedliwienia dla nieterminowego dokonywania obowiązków nałożonych na strony uczestniczące w postępowaniu sądowym). Istotne jest również, że czynność procesowa, której terminowi uchybiono nie wymagała osobistych działań pełnomocnika strony. Polega ona bowiem na opłaceniu wpisu lub powiadomieniu mocodawcy, że we wskazanym terminie musi złożyć własnoręcznie podpisany urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (dostępny m.in. na stronach internetowych), w którym należy podać istotne dane o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach, wykazując zasadność żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego, mając na uwadze, że "niezachowanie terminu przez przedstawiciela ustawowego i pełnomocnika procesowego musi być traktowane jako zaniechanie samej strony, która nie może twierdzić, że za działanie tych osób nie ponosi odpowiedzialności" (por. postanowienie SA w Lublinie z dnia 25 lutego 1999 r., I Aca 17/99, Apel.-Lub. 1999, nr 2, poz. 5, stwierdzić należy, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy Sąd, w oparciu o art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.