I SA/Gl 846/14

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 9 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. ustanowić skarżącemu adwokata; 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Podkreślił, że jest osobą niepełnosprawną oraz bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Stwierdził, iż nie posiada majątku, nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym i utrzymuje się wyłączne z zasiłków z pomocy społecznej. Do wniosku załączono zaświadczenie w sprawie bezrobocia z dnia 7 sierpnia 2014 r., kopię wyroku z dnia 13 grudnia 2013 r. zmieniającego orzeczenie o stopniu niepełnosprawności poprzez zaliczenie skarżącego do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wraz z kopią zmienionego orzeczenia oraz decyzję organu pomocy społecznej z dnia 5 sierpnia 2014 r., odmawiająca przyznania zasiłku celowego na zakup sprzętu medycznego. Według uzasadnienia tej ostatniej decyzji sprzęt wykorzystywany przez skarżącego jest już zużyty, a on sam znajduje się w trudnej sytuacji i korzysta z różnych form pomocy społecznej, niemniej wnioskowany zasiłek jest świadczeniem fakultatywnym. Organ pomocy społecznej stwierdził, że skarżący zamieszkuje wraz z byłą żoną i z dwójką dzieci, lecz prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem domu. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie zaznaczyć trzeba, że skarżącemu przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy ustawy. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia takich kosztów. tak samo jak, stosownie do art. 239 pkt 4, strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Tym samym wniosek o zwolnienie od kosztów był w rozpatrywanej sprawie zbędny i nie może być rozpoznany: niepodobna przecież wnioskodawcy ani przyznać tego, co i tak przysługuje mu z mocy ustawy, ani tym bardziej tego odmówić, oddalając jego wniosek. Pozostaje jedynie uznanie postępowania w przedmiocie prawa pomocy w tym zakresie za bezprzedmiotowe. Takie postępowanie podlega zaś umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., który w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy trzeba stosować na zasadzie analogii. Dlatego orzeczono jak w punkcie drugim sentencji. Przystępując natomiast do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w pozostałej części, a zatem do wniosku o ustanowienie adwokata, stwierdzić należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie rozpoznającego wniosek przesłanka ta została wykazana, przy czym można to stwierdzić na podstawie dostarczonych materiałów, bez potrzeby wzywania o dodatkowe oświadczenia czy dokumenty źródłowe. Nadesłane dowody potwierdzają, że skarżący jest osobą bezrobotną i niepełnosprawną, której dochody ograniczają się tylko do świadczeń z pomocy społecznej. Nie zamieszkuje on wprawdzie samotnie, jak to wynika z wniosku, lecz jego sytuacja rodzinna wskazuje, że pozostaje to bez wpływu, jeżeli chodzi o możliwość opłacenia przez niego kosztów sądowych choćby w części. W szczególności jego była żona nie ma prawnego obowiązku, by udzielić mu pomocy w tym zakresie. Bez takiej pomocy skarżący nie jest zaś w stanie ponieść żądnego dodatkowego wydatku bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji.