I SA/Gl 848/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Randak po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.M. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Przedmiotem skargi w tej sprawie jest decyzja organu odwoławczego, wskazana w komparycji niniejszego postanowienia, którą Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] określającą R.M. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. w kwocie [...] zł. Zaległość podatkowa z tytułu tego zobowiązania wyniosła [...] zł i stanowi obecnie wartość przedmiotu zaskarżenia. W treść skargi z dnia 28 maja 2013 r. pełnomocnik skarżącego wplótł między innymi wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W podstawie prawnej wniosku wskazał na art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Uzasadniając to żądanie, oznajmił, że sytuacja finansowa skarżącego jest trudna i może ulec pogorszeniu w przypadku kontynuowania egzekucji administracyjnej na jego majątku. Podkreślił, że zarówno ta egzekucja, jak i wcześniejsze postępowanie kontrolne negatywnie wpłynęły na sytuację finansową prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa. Zaznaczył, że nie ma on żadnych możliwości rozwoju w branży z powodu braku środków, utracił większość stałych klientów, a w konsekwencji zlikwidował prowadzoną działalność gospodarczą. Następnie zaakcentował, że kontynuowanie egzekucji administracyjnej może znacznie pogorszyć i tak już bardzo trudną sytuację finansową rodziny przez pozbawienie jej środków do życia. Poza tym o zasadności zgłoszonego wniosku jego zdaniem przesądza wzgląd na to, że zaskarżona decyzja narusza prawo i znacznie zawyża rzeczywiście osiągnięty dochód. Należy w tym miejscu zaakcentować, że postanowieniem z dnia 16 lipca 2013 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Podobnie w innym postępowaniu przed tutejszym Sądem, tj. w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 354/13, uznano, że R.M. nie będzie w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (postanowienie z dnia 23 maja 2013 r.). W toku postępowania dotyczącego tego żądania ujawniono m. in., że z dniem 3 kwietnia 2013 r. wykreślono opisaną wyżej działalność gospodarczą z ewidencji; stany magazynowe według spisu z natury na dzień likwidacji wyniosły "0"; środki trwałe o niewielkiej wartości zostały sprzedane w marcu i w kwietniu 2013 r.; od 10 maja 2013 r. skarżący i jego małżonka są zarejestrowani jako bezrobotni; skarżącemu przyznano zasiłek dla bezrobotnych, który stanowi jedyne źródło utrzymania jego i pozostałej rodziny; na majątek skarżącego i jego żony składa się dom w budowie, przy czym ostatnie prace wykończeniowe prowadzono w dniu 25 marca 2009 r. a nieruchomość ta obciążona jest hipoteką umowną kaucyjną do wysokości 1.200.000,00 zł na rzecz banku; skarżący i jego żona mieszkają z córką w jej domu; oboje są zadłużeni wobec: banków (kolejno: 16.972,13 zł, 3.463,95 CHF, 5.343,01 zł), towarzystwa ubezpieczeniowego (334,20 zł), organu rentowego (839,51 zł), organu skarbowego (396.002,48 zł) i urzędu wojewódzkiego (105,40 zł), przy czym ostatnie trzy wierzytelności są już egzekwowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."), "po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 ustawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...)." W ocenie Sądu bez wątpienia wykonanie zaskarżonej decyzji może przyczynić się do pogorszenia trudnej sytuacji finansowej skarżącego i utraty domu, którego budowa została już przecież przerwana. Okoliczności te z pewnością wyczerpują znamiona znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków, a niebezpieczeństwo ich wystąpienia w przypadku egzekucji zobowiązania podatkowego określonego w zaskarżonej decyzji determinuje konieczność wydania postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania. Poczyniona wyżej konkluzja znalazła także wsparcie w ustaleniach faktycznych, które miały miejsce w toku przeprowadzonego w tej sprawie postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy. Sąd podzielił bowiem w tym konkretnym przypadku stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym "w tzw. postępowaniu wpadkowym, wszczętym na skutek wniesienia przez stronę wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego, o którym to wniosku mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.), wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany ocenić, czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy. Obowiązek taki wynika z systemowego odczytania art. 133 § 1 w związku z art. 166 p.p.s.a." (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt II FZ 557/10; cytowana teza pochodzi z bazy orzeczeń NSA; orzeczenie jest także dostępne w systemie LEX nr 742615). Sąd pominął natomiast tutaj tę część argumentacji przedmiotowego wniosku, która akcentowała kwestie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w szczególności co do sposobu określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Proces analizy takiej argumentacji, jako poprzedzający merytoryczne rozpoznanie zarzutów zawartych w skardze, jest na tym etapie postępowania niedopuszczalny. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w części dyspozytywnej.