I SA/Gl 861/15

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2015 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od lutego do grudnia 2012 r. w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczyła, że w lutym bieżącego roku utraciła pracę i pozostaje na utrzymaniu męża, który musi również spłacać raty kredytów. Nie wskazała żadnego majątku, poza tym należącym do jej córki i męża, z którym pozostaje w małżeńskiej rozdzielności majątkowej. W urzędowym formularzu z dnia 30 września 2015 r. skarżąca stwierdziła, że z dniem 1 września 2015 r. podjęła pracę, ale mimo to nadal jest utrzymywana przez małżonka, ponieważ spłaca zaległości podatkowe, uiszczając raty miesięczne w wysokości 1000 zł. Ponownie zwróciła też uwagę na ciążące na niej zobowiązania prywatnoprawne. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie m.in. wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez nią i przez osoby pozostające z nią w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Odpowiadając na wezwanie, wnioskodawczyni nadesłała, w większości w formie kopii: zeznania podatkowe jej, męża i córki, zaświadczenie w sprawie wynagrodzenia (według niego skarżąca jest zatrudniona od dnia 1 września 2015 r. za wynagrodzeniem w wysokości 1695,67 zł netto miesięcznie), dokumentów dotyczących emerytury małżonka (kwota tego świadczenia do wypłaty wynosi 4.533,36 zł) i wynagrodzenia córki (jest ona zatrudniona na okres od 1 lipca 2015 r. do 31 grudnia 2016 r. za wynagrodzeniem w kwocie 2000 zł), ulgi w spłacie ciążących na niej zobowiązań podatkowych (decyzją z dnia 18 sierpnia 2015 r. zmniejszono miesięczną ratę spłaty z 1500 zł do 1000 zł na wniosek skarżącej z dnia 26 lutego 2015 r., w myśl którego obniżenie takie pozwoli jej zachować płynność finansową po utracie pracy), dokumenty dotyczące kredytów i pożyczek oraz fragmentów wyciągu z rachunków bankowych jej i jej małżonka potwierdzających zarówno wpływy, jak i wydatki, w tym tytułem spłaty zadłużenia (dnia 30 października 2015 r. zapłacono ostatnią z kilku rat uzgodnionych z wierzycielem w wysokości 355 zł, a dnia 4 listopada 2015 r. ostatnią ratę zapłaty za usługę adwokacką w wysokości 350 zł; nadto udokumentowano w szczególności płatności dokonywane tytułem pożyczek, kredytów, rat, na które rozłożono zaległości podatkowe, a także tytułem opłaty od apelacji w wysokości 396 zł, dokonanej dnia 10 lipca 2015 r.). Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł także w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1331/15. W sprawie tej złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został jeszcze rozpoznany. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tej ustawy obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, przedstawiając – z własnej inicjatywy lub na wezwanie – stosowną dokumentację źródłową. W przeciwnym razie przyznanie prawa pomocy jest wykluczone. Ze spostrzeżeń tych wynika, że minimum staranności procesowej, jaką powinna przejawić osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy, sprowadza się do dokładnego wykonania wezwania referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Tymczasem skarżąca nie uczyniła zadość wezwaniu w części odnoszącej się do rachunków bankowych. Była wszak wprost wezwana do nadesłania wyciągów ze wszystkich takich rachunków, obrazujących ich stan oraz wszelkie operacje dokonane w ich ramach w okresie ostatnich trzech miesięcy, podczas gdy przedłożyła wyłącznie fragmenty wyciągów z rachunków należących do niej i do jej męża, dotyczące jedynie operacji wybranych. Uniemożliwia to poczynienie wolnych od wątpliwości ustaleń na temat wpływów odnotowanych na obu rachunkach, płatności wykonanych za ich pośrednictwem, a także ich stanu. Nie można zatem stwierdzić, jakie środki zostały zgromadzone na obu rachunkach i czy pozwalają one ponieść koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Wyklucza to uwzględnienie wniosku, zwłaszcza że rachunki te są szeroko wykorzystywane w codziennym życiu, w tym do opłacenia wydatków, które należy uznać za konieczne. Na rzecz wniosku nie przemawiają jednak również te dokumenty, które przedstawiono na wezwanie. W ich świetle w gospodarstwie domowym skarżącej uzyskiwany jest stały dochód w kwocie, która wystarcza na pokrycie wszystkich kosztów utrzymania, w tym tych związanych ze spłatą zobowiązań publiczno i prywatnoprawnych. Co więcej, po złożeniu rozpoznawanego wniosku sytuacja ta uległa poprawie, gdyż skarżąca, pozostająca wcześniej całkowicie na utrzymaniu męża, podjęła pracę. Nie można wszak pominąć faktu, że w ostatnim czasie dochody rodziny zwiększyły się w odczuwalnym stopniu: do wysokiej emerytury małżonka wnioskodawczyni można dodać jej wynagrodzenie, a od lipca bieżącego roku wynagrodzenie jej córki. W tym kontekście odnotować wypada, że stronie zmniejszono ratę spłaty zaległości podatkowych z 1500 zł do 1000 zł na jej wniosek, zgodnie z którym po utracie pracy może taką kwotę zapłacić bez utraty płynności finansowej. Ponownie zatrudnienie nie pociągnęło za sobą przywrócenia poprzedniej wysokości raty, która przewyższała ratę obecną o kwotę będącą równowartością wpisu od skargi. Skarżąca uzyskała zatem środki na uiszczenie z nadwyżką nawet dwóch takich wpisów w sytuacji, gdy już wtedy, gdy była bezrobotna, regularnie spłacała zaległości podatkowe. W okresie bezrobocia spłacano zresztą także inne zobowiązania powołane we wniosku, a nadto dokonywano innych płatności, w tym łączących się z postępowaniem przed sądem powszechnym, tj. uiszczono opłatę od apelacji w kwocie niewiele niższej niż wpis od skargi w niniejszej sprawie. Trudno wskazać okoliczności uzasadniające zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych, jeżeli zważyć, iż w gorszym położeniu, tj. przed znalezieniem zatrudnienia, uiściła ona takie koszty w innej sprawie. Analogicznie trzeba ocenić fakt, że poniosła ona znaczne wydatki na pomoc prawną, spłacając w ratach po 350 zł opłatę za usługę adwokacką. Ostatnią taką ratę wpłacono przy tym dnia 4 listopada 2015 r., natomiast niedługo wcześniej, dnia 30 października 2015 r., wpłacono ostatnią ratę w kwocie 355 zł tytułem ugody zawartej z wierzycielem, toteż w krótkim czasie i w toku postępowania w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy uzyskano w wyniku zmniejszenia stałych wydatków kwotę sporo wyższą niż należny w sprawie wpis od skargi. Mając to na względzie, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.