I SA/Gl 864/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędziowie WSA Borys Marasek, Anna Rotter (spr.), Protokolant specjalista Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2021 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) z dnia [...] r. nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021r., poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) po rozpatrzeniu odwołania M. K. (dalej: Podatnik, Skarżący) od decyzji Prezydenta Miasta B. (dalej: organ) z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na rok 2021 w kwocie [...] zł – utrzymało decyzję organu w mocy. Stan sprawy: Organ I instancji decyzją z dnia [...] r. ustalił Podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2021r. w wysokości [...] zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Podatnik. Wniósł on o uchylenie decyzji i ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł. W odwołaniu zarzucił organowi błędne ustalenie stanu faktycznego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący podał, że korzysta z zasiłku opieki społecznej, leczy się psychiatrycznie i jest bezrobotny. Wyjaśnił, iż decyzja winna być uchylona, a postępowanie umorzone, gdyż on nie posiada zdolności sądowej. Rozpoznając sprawę organ wyjaśnił, iż podatek od nieruchomości został uregulowany w ustawie z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 1170 ze zm., dalej: u.p.o.l.). Zgodnie z tą ustawą w brzmieniu obowiązującym w 2020r. podatnikami podatku od nieruchomości są m. in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Na podstawie art. 5 u.p.o.l. rada gminy ustala stawki podatku od nieruchomości w granicach maksymalnych stawek wskazanych w tym przepisie. Podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania (art. 6 ust. 7 zd. 1 u.p.o.l.). Z decyzji wynikało, że w dniu 30 sierpnia 2018r. Podatnik złożył po raz pierwszy informację podatkową wskazując powierzchnię [...] m2 lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] [...] w B. i [...] m2. Następnie ustalono zgodność powyższych danych z posiadanymi danymi i wymierzono na ich podstawie wysokość zobowiązania podatkowego. SKO zaznaczyło, że w odwołaniu Podatnik nie podważał przedmiotu ani podstawy opodatkowania, lecz wskazał na swoją sytuację zdrowotną. SKO uznało, iż zaskarżona decyzja organu jest prawidłowa, gdyż organ I instancji prawidłowo ustalił przedmioty, podstawy i stawki podatku. Jak podkreślono, organy są bezwzględnie związane wysokością stawek przyjętych wcześniej przez Radę Miejską Bytomia w uchwale nr XXI/268/19 z dnia 25 listopada 2019r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie miasta Bytomia (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 2019r. poz. 8041, dalej uchwała Rady Miejskiej w Bytomiu nr XXI/268/19 z dnia 25 listopada 2019r.). Zdaniem SKO okoliczności zdrowotne podane przez Skarżącego nie uniemożliwiają wymiaru podatku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący wniósł o uchylenie decyzji SKO. W skardze zarzucono błędne ustalenie stanu faktycznego mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Skarżący podniósł, że utrzymuje się wyłącznie z zasiłku z opieki społecznej, który został mu przyznany w październiku 2020r. na okres 48 miesięcy z uwagi na umiarkowany stopień niepełnosprawności. Wskazał, iż jego mieszkanie jest zadłużone, a on nie może uzyskać dodatku mieszkaniowego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenia, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem z dnia 21 września 2021r. w sprawie sygn. akt I SPP/Gl 212/12 referendarz sądowy zwolnił Skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata z urzędu. Na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2022r. pełnomocnik z urzędu poparł skargę wniesioną osobiście przez Skarżącego oraz zwrócił się o przyznanie kosztów pomocy z urzędu, które nie zostały uiszczone ani w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarżący w skardze, jak również jego pełnomocnik z urzędu, nie sformułowali zarzutów skargi, ani jej podstawy prawnej. Niemniej zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej: P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania). W ocenie Sądu przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zastosowana przez organy podatkowe wysokość stawki podatku od nieruchomości. Na wstępie rozważań nad legalnością zaskarżonej decyzji zasadne jest przytoczenie regulacji prawnych, mających zastosowanie w sprawie. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Z kolei w myśl art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa; 3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego oraz związanego z nim pomieszczenia piwnicznego i udziału w gruncie. Skarżący nabył spadek po zmarłej matce w dniu [...] r., co stwierdzono postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Ponadto Skarżący w dniu 30 sierpnia 2018 r. złożył informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, wykazując do opodatkowania powierzchnię [...] m2 budynku mieszkalnego i [...] m2 gruntu. Zatem ciąży na nim obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości. Na mocy art. 5 ust. 1 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości (przepis ten wskazuje przy tym, jakich wielkości stawki te nie mogą rocznie przekroczyć). Niemniej przepis ten chociaż określa wysokość stawek maksymalnych, to nie zawiera aktualnych maksymalnych stawek rocznych przedmiotowego podatku. Ustawodawca bowiem w przepisie art. 20 u.p.o.l. wprowadził możliwość i zasady waloryzacji stawek podatków i opłat lokalnych. W myśl tej regulacji górne granice stawek kwotowych określone w art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 19 pkt 1 u.p.o.l. obowiązujące w danym roku podatkowym ulegają corocznie zmianie na następny rok podatkowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (ust. 1). Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", górne granice stawek kwotowych na każdy rok podatkowy z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 1, zaokrąglając je w górę do pełnych groszy (ust. 2). Wskaźnik cen, o którym mowa w ust. 1, ustala się na podstawie komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie 20 dni po upływie pierwszego półrocza (ust. 3). Zatem stawki te są corocznie aktualizowane przez stosowne obwieszczenie Ministra Finansów w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych, które publikowane są w Monitorze Polskim. I tak w 2021 r. zgodnie z obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 23 lipca 2020 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2021 (M.P. z 2020 r. poz. 673) maksymalna stawka podatku od budynków mieszkalnych nie może przekroczyć 0,85 zł od m2 powierzchni użytkowej, zaś od gruntów pozostałych 0,52 od m2 powierzchni. Sąd stwierdza, iż stawki podatku określone w uchwale Rady Miejskiej w Bytomiu nr XXI/268/19 z dnia 25 listopada 2019r. nie przekraczają stawek maksymalnych. Zostały uchwalone w wysokościach zgodnych z aktualnym obwieszczeniem Ministra Finansów z dnia 23 lipca 2020 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na rok 2021. Organy podatkowe prawidłowo zastosowały stawkę podatkową, zgodnie z powołanym wyżej przepisem ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwałą Rady Miejskiej w Bytomiu nr XXI/268/19 z dnia 25 listopada 2019 r. Powyższa uchwała jest powszechnie dostępna jako prawo miejscowe, z którym może zapoznać się każdy zainteresowany. Końcowo wskazać należy, iż podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, a jego pobór zależny jest od faktu posiadania nieruchomości. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje niezależnie, jest to podatek obciążający właścicieli nieruchomości, bez względu na sposób w jaki jest ona wykorzystywana i bez względu na ich sytuację materialną. Niemniej jednak, jak trafnie zauważył organ odwoławczy, Skarżący w każdym czasie może zainicjować postępowanie w przedmiocie zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych na podstawie art. 67a O.p., składając stosowny wniosek i odpowiednio go dokumentując. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że jest ona prawidłowa i w żaden sposób nie narusza prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. Natomiast koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu przez pełnomocnika z urzędu zostaną przyznane odrębnym postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.