I SA/Gl 868/20
WyrokWSA w Gliwicach2021-02-17
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Małgorzata Herman, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż samochodów sprowadzonych z zagranicy, które były wykorzystywane w działalności rolniczej, stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprzedaż samochodów, które były wykorzystywane w działalności rolniczej, nawet jeśli pierwotnie zostały nabyte w celach prywatnych, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT. Kluczowe jest obiektywne kryterium aktywności i zaangażowania środków podobnych do tych używanych przez handlowców, a nie subiektywne przekonanie podatnika o charakterze jego działań. W związku z tym, sprzedaż tych samochodów podlega opodatkowaniu VAT.Stan faktyczny
Wnioskodawca, rolnik ryczałtowy, sprowadził z USA 8 uszkodzonych samochodów, które częściowo wykorzystywał w swojej działalności rolniczej, a częściowo do celów prywatnych. Następnie sprzedał te samochody z zyskiem. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że sprzedaż samochodów wykorzystywanych w działalności rolniczej stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT, podczas gdy sprzedaż samochodów wykorzystywanych prywatnie nie podlega opodatkowaniu. Wnioskodawca zaskarżył interpretację w części dotyczącej samochodów używanych w rolnictwie, argumentując, że nie prowadził działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi W. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Zaskarżoną interpretacją indywidualną z [...] r., nr [...], Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, po rozpatrzeniu wniosku W.K. (dalej: Wnioskodawca, skarżący) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży samochodów:
- użytkowanych do celów prywatnych - marki [...], [...], [...], [...], [...] - jest prawidłowe,
- użytkowanych w prowadzonej działalności rolniczej - marki [...], [...], [...].-jest nieprawidłowe.
Wnioskodawca we wniosku przedstawił następujący zaistniały stan faktyczny.
Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą działalność rolniczą nie gospodarczą. Wnioskodawca w latach 2017-2018 sprowadził do Polski 8 samochodów osobowych z USA, które kupował poprzez licytację na aukcjach samochodów uszkodzonych/powypadkowych. Każdy z wylicytowanych przez Wnioskodawcę samochodów był kupiony jako uszkodzony, żaden z nich nie był nowy i nie miał mniejszego przebiegu niż 6000 km. Został opłacony w Niemczech (cło i VAT) oraz w Polsce (akcyza). Każdy z nich nabyty w okazyjnej cenie na aukcji został sprowadzony jako uszkodzony więc wymagał niejednokrotnie dużych nakładów pieniężnych w celu zakupu części oraz napraw blacharsko-lakierniczych. Wnioskodawca jako osoba fizyczna sprowadzająca w okresie 2017-2018 samochody na użytek własny nie ma obowiązku posiadania dowodów zapłaty należności za nabyty oraz zbyty samochód, ale przede wszystkim nie miał potrzeby gromadzenia niepotrzebnych dla niego dokumentów (potwierdzeń zapłaty). Jedynie potwierdzeniem nabycia samochodu jest dla Wnioskodawcy faktura z USA, a zbycia umowa kupna- sprzedaży. Bywało, że nabyte przez Wnioskodawcę samochody wykorzystywane były w celach służbowych w jego gospodarstwie, ale Wnioskodawca nie korzystał dzięki temu z żadnych ulg podatkowych. Wszystkie te samochody zostały przez Wnioskodawcę sprzedane w Polsce indywidualnym odbiorcom, żaden z nich nie wcześniej niż 6 miesięcy od zakupu.
Wnioskodawca samochody sprowadził dla siebie, dla własnego użytku i po upływie użytkowania je sprzedał. Wnioskodawca nie odnosił korzyści finansowych podczas tego procesu. Opisane zajście nie miało charakteru zarobkowego, nie odbywało się w sposób ciągły i zorganizowany, było to działanie typowo hobbistyczne.
W odpowiedzi na pytania organu, Wnioskodawca dodatkowo uzupełnił opis sprawy, podając następujące informacje.
Wnioskodawca nie jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT, składającym deklaracje VAT. Od 2016 r. prowadzi własną działalność rolniczą jako rolnik ryczałtowy. Dzierżawi [...] ha gruntów pod stawami w miejscowości B. gdzie prowadzi hodowlę ryb słodkowodnych. Przed rozpoczęciem własnej działalności rolniczej jako ubezpieczony w KRUSie rolnik pomagał i równolegle pomaga jako domownik w Gospodarstwie Ojca. Obecnie zatrudnia trzech pracowników na umowę o pracę na czas określony, posiada wpis do ewidencji producentów rolnych. Startuje do różnego rodzaju konkursów unijnych, z których pozyskuje środki finansowe na rozwój swojego gospodarstwa, sprzedaje wyhodowane w swoim gospodarstwie ryby, korzysta z dopłat wodno-środowiskowych dla rybaków. W swoim gospodarstwie posiada ciągnik rolniczy, przyczepę rolniczą, kosiarkę do poboczy, wagę wiszącą, izolowany basen do transportu ryb - 8 szt., samochód Ford Transit ze specjalistyczną zabudową pod baseny do transportu ryb, łódki - 2 szt., silnik do łódki - 2 szt., wagę samochodową przejazdową, kontener biurowy (stróżówka), przenośnik ślimakowy do ziarna - 2 szt., urządzenie dźwigowe, samochód ciężarowy VOLVO ze specjalistyczna zabudową pod baseny do transportu ryb.
Wnioskodawca dokonywał zakupu samochodów wyłącznie w celach hobbystycznych, na własny użytek. Zawodowo Wnioskodawca prowadzi Gospodarstwo Rybackie z którego się utrzymuje. Z wykształcenia jest ichtiologiem, praca jest jego, ale poza nią interesuje się motoryzacją oraz samochodami.
W związku z faktem, że kilka miesięcy w ciągu swojego życia spędził w USA i zaznajomił się z możliwością zakupu samochodu z tamtego kraju i sprowadzeniu go do Polski, na własny użytek postanowił realizować swoje marzenia o samochodach i rozpoczął licytowanie uszkodzonych/powypadkowych samochodów na amerykańskich aukcjach.
Każdy wylicytowany w USA przez Wnioskodawcę samochód był kupowany na aukcji pojazdów uszkodzonych/powypadkowych, każdy samochód był uszkodzony, żaden z nich nie był nowy i nie miał mniejszego przebiegu niż 6000 km.
Każdy z nich nabyty w okazyjnej cenie na aukcji przyjechał do Wnioskodawcy uszkodzony więc wymagał niejednokrotnie dużych nakładów pieniężnych w celu zakupu części (nabywane na giełdach, bez potwierdzenia zapłaty, płatność gotówką) oraz napraw blacharsko-lakiemiczych wykonywanych metodą gospodarczą.
Zakupione samochody wykorzystywał w celach prywatnych, niezarobkowych ale bywało, że nabyte przez Wnioskodawcę samochody były wykorzystywanie w celach służbowych w gospodarstwie Wnioskodawcy (samochody z napędem na 4 koła, głównie pick’upy). Wnioskodawca nie korzystał dzięki temu z żadnych ulg podatkowych.
Przy nabyciu samochodów Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Samochody z napędem na 4 koła, w tym pick’upy były wykorzystywane w działalności rolniczej Wnioskodawcy jako narzędzie pracy (odłowy stawów, jazda w terenie po obiektach hodowlanych) ale nigdy nie zostały wprowadzone jako środki trwałe działalności oraz nigdy Wnioskodawca nie korzystał z jakichkolwiek ulg podatkowych poprzez wykorzystywanie samochodów do pracy.
Wnioskodawca jest rolnikiem ryczałtowym od momentu rozpoczęcia swojej działalności rolniczej w 2016 r. do chwili obecnej. Wnioskodawca nie udostępniał samochodów osobom trzecim. Wnioskodawca nie poczynił żadnych działań dotyczących zwiększenia i uatrakcyjnienia samochodów. Decyzja o sprzedaży była spowodowana chęcią nabycia kolejnych modeli.
W odniesieniu do poszczególnych samochodów wyjaśnił, że:
1. [...] - rocznik 2007, zakupiony 20 lipca 2018 r. sprzedany 1 lutego 2019 r., zakupiony jako uszkodzony, wykorzystany w gospodarstwie w okresie jesienno-zimowym do prac podczas remontu stawów w obiekcie B., napęd 4x4 samochód do pracy w ciężkim terenie;
2. [...]- rocznik 2016, zakupiony 10 lipca 2018 r., samochód prywatny rodzinny, zakupiony jako uszkodzony;
3. [...]- rocznik 2015, zakupiony 9 czerwca 2017 r. sprzedany 11 sierpnia 2018 r., zakupiony jako uszkodzony, samochód prywatny zakupiony z zamiłowania do muscle carów;
4. [...] - rocznik 2013, zakupiony 7 lipca 2017 r. sprzedany 14 lipca 2018 r., zakupiony jako uszkodzony, wykorzystywany w gospodarstwie do prac podczas odłowów jesiennych i wiosennych, przewożenia sprzętu (sieci, kasarków, basenów itp.);
5. [...] - rocznik 2015, zakupiony 1 listopada 2017r. sprzedany 14 lipca 2018 r., samochód prywatny, zakupiony jako uszkodzony;
6. [...]- rocznik 2012, zakupiony 9 marca 2017 r. sprzedany 8 grudnia 2018 r., samochód kupiony jako uszkodzony, wykorzystywany w gospodarstwie do odłowów jesiennych i wiosennych, przewożenia sprzętu (sieci, kasarków, basenów itp.), przewożenia zboża do karmienia ryb;
7. [...] - rocznik 2014, zakupiony 21 lutego 2017r. sprzedany 29 lipca 2018 r., zakupiony jako uszkodzony, samochód prywatny zakupiony z zamiłowania do muscle carów. Wnioskodawca uczestniczył nim w wielu Zlotach [...] na terenie Polski;
8. [...] - rocznik, zakupiony 8 sierpnia 2017r. sprzedany 13 marca 2018 r., zakupiony jako uszkodzony, samochód prywatny zakupiony z zamiłowania do motoryzacji, okazał się niepraktyczny w użytkowaniu.
Wnioskodawca pozyskiwał kupujących przez internet poprzez ogłoszenia zamieszczane jako osoba prywatna. Cena sprzedaży samochodów była wyższa, dlatego, że samochody były kupione w okazyjnej cenie ze względu na uszkodzenia, a po finansowym wkładzie własnym samochód zostały sprzedane jako powypadkowe, naprawione.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:
Czy opisane działanie nosi znamiona działalności gospodarczej i czy podlega opodatkowaniu?
Wnioskodawca wyraził stanowisko, że w związku ze zwolnieniem z opodatkowania VAT dostawy towarów oraz świadczenia usług przez rolnika ryczałtowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, nie jest on zobowiązany do rejestrowania się jako czynny podatnik VAT w urzędzie skarbowym. Status rolnika ryczałtowego wiąże się również z brakiem obowiązku wystawiania faktur za wykonywane czynności, a co za tym idzie z brakiem obowiązku prowadzenia ewidencji. Rolnik ryczałtowy dokonujący dostawy produktów rolnych dla czynnego podatnika VAT dostaje od nabywcy fakturę VAT-RR dokumentującą transakcję. Sytuacja jest nietypowa, bo fakturę wystawia nabywca, a nie jak w większości przypadków sprzedawca. Na tej podstawie rolnik może ubiegać się o zwrot podatku z tytułu nabywania niektórych środków produkcji dla rolnictwa, które opodatkowane są VAT.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT - działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Ordynacja podatkowa (art. 3 pkt 9) - za działalności gospodarczej rozumie się przez to każdą działalność zarobkową w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. poz. 646), w tym wykonywanie wolnego zawodu, a także każdą inną działalność zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby wykonującej taką działalność - do przedsiębiorców Można zatem wyróżnić 3 podstawowe cechy działalności gospodarczej:
1. cel zarobkowy,
2. zorganizowanie,
3. ciągłość.
Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny opisany we wniosku stwierdził, że aby dana czynność dostawa czy też świadczenie usług podlegała ustawie o podatku od towarów i usług to musi być dokonana przez podatnika tego podatku. Co za tym idzie w tym przypadku należy zweryfikować czy działania Wnioskodawcy miały charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
Wskazał, że po pierwsze źródło przychodów Wnioskodawcy, działalność rolnicza rolnika ryczałtowego korzysta ze zwolnienia przedmiotowego w VAT, po drugie działalność hobbystyczna nie wykazywała cech działalności gospodarczej. Przede wszystkim nie miała cech zarobkowych ale też była prowadzona w sposób nie wykazujący ani ciągłości ani profesjonalnego zorganizowania.
Samochody licytowane były od samego początku z zamysłem użytkowania ich przez siebie, na użytek własny, typowo hobbystycznie, bez zamiarów zarobkowych. W efekcie ich dalsze zbycie nie podlega przepisom ustawy o VAT.
Organ interpretacyjny, dokonując oceny zaistniałego stanu faktycznego w zakresie opodatkowania sprzedaży samochodów stwierdził, że stanowisko Wnioskodawcy odnośnie samochodów:
- użytkowanych do celów prywatnych - marki [...], [...], [...], [...], [...]- jest prawidłowe,
- użytkowanych w prowadzonej działalności rolniczej - marki [...], [...], [...]. - jest nieprawidłowe.
Organ odwołał się do przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 106, dalej: ustawa o VAT). W szczególności wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...). W myśl art. 8 ust. 1 tej ustawy, przez świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...)
Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej i osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat tej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych - art. 15 ust. 2 ustawy.
Dla ustalenia, czy osoba dokonująca transakcji sprzedaży majątku osobistego jest podatnikiem podatku VAT istotne jest stwierdzenie, że prowadzi ona działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Zatem, kiedy osoba fizyczna dokonuje sprzedaży swojego majątku osobistego, a czynność ta wykonywana jest okazjonalnie i nie zmierza do nadania jej stałego charakteru, nie oznacza to prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Jednocześnie wykorzystywanie składników majątku, tj. takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania, które polega na czerpaniu dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej. Dalej stwierdził, że każdy, kto dokonuje czynności, które zmierzają do wykorzystania majątku dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy powinien być uznany za podatnika podatku od towarów i usług.
Następnie organ wyjaśnił, że pojęcie "majątku prywatnego" nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Ueizen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. "Majątek prywatny" to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
Organ stwierdził, że w analizowanym przypadku Wnioskodawca nabył samochody osobowe w celach prywatnych. Jednak, że trzy nabyte samochody ([...], [...], [...]) były wykorzystywane w celach rolniczych w gospodarstwie rybackim skarżącego, z którego się utrzymuje. Samochody z napędem na 4 koła, w tym pick’upy były wykorzystywane w działalności rolniczej jako narzędzie pracy (odłowy stawów, jazda w terenie po obiektach hodowlanych). Natomiast pozostałe samochody były wykorzystywane do celów prywatnych Wnioskodawcy.
W związku z powyższym dokonując sprzedaży samochodów [...], [...], [...], Wnioskodawca nie zbywał majątku osobistego, ale majątek wykorzystywany w prowadzonej działalności rolniczej. Jak zostało wskazane powyżej, majątek prywatny to majątek danej osoby fizycznej, który nie jest przez nią wykorzystywany dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej, a w całym okresie posiadania tego majątku osoba ta musi wykazywać zamiar wykorzystywania go w ramach majątku osobistego. Jak wynika z opisu sprawy nabyte samochody ([...], [...], [...]) były wykorzystywane w celach rolniczych w gospodarstwie rybackim skarżącego, co powoduje, że tracą one charakter majątku prywatnego. Wykorzystywanie przez skarżącego w sposób ciągły dla celów zarobkowych tej działalności rolniczej powoduje, że samochody te były wykorzystywane w prowadzonej przez skarżącego działalności rolniczej, a nie wyłącznie w ramach majątku osobistego. Organ podkreślił w zaskarżonej interpretacji, że okoliczności opisane we wniosku wskazują zatem na ścisłe związanie ww. samochodów z prowadzoną przez skarżącego działalnością rolniczą. Zatem w analizowanej sprawie stwierdził, że przedmiotowe samochody wchodzą w skład majątku przedsiębiorstwa skarżącego, ponieważ ww. samochody to majątek wykorzystywany przez podatnika VAT w działalności rolniczej.
W konsekwencji przedmiotem dostawy były samochody ([...], [...], [...]) stanowiące de facto składnik majątkowy przedsiębiorstwa, którą - w rozumieniu ustawy o VAT - jest działalność rolnicza.
Organ mając powyższe na uwadze stwierdził, że w przedmiotowej sprawie skarżący stał się z tytułu tych dostaw podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, a dostawa samochodów ([...], [...], [...]), wykorzystywanych uprzednio w działalności rolnej kwalifikuje te czynności jako działalność gospodarczą podejmowaną w celach zarobkowych, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Wnioskodawca, działając przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej interpretacji w części dotyczącej opodatkowania podatkiem od towarów i usług sprzedaży samochodów użytkowanych w prowadzonej działalności rolniczej - marki [...], [...] i [...] i zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
Interpretacji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego - poprzez rozszerzające użycie normy art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
W opinii skarżącego kontrowersyjne jest stwierdzenie, że: "majątek prywatny to majątek danej osoby fizycznej, który nie jest przez nią wykorzystywany dla potrzeb prowadzoną działalności gospodarczą, a w całym okresie posiadania tego majątku osoba ta musi wykazywać zamiar wykorzystywania go w ramach majątku osobistego." Zastosowanie takiego podejścia w odniesieniu do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT może być rozumiany jedynie w kontekście - pozorności dokonania alokacji takiego zakupu - w każdym innym przypadku de facto tworzy unikalną linię interpretacyjną.
Zgodnie z wyrokiem TSUE z 4 października 1995r. sprawa C-291/92, Dieter Armbrecht (Zb. Orz. 1995, s. 1-2775) żaden przepis dyrektywy nie zabrania podatnikowi VAT, który chce zachować część składnika majątku w swoim majątku prywatnym, na wyłączenie tej części z systemu VAT (pkt 19). Podobnie w wyroku z dnia 8 marca 2001r. sprawa C-415/98, Bacsi (Zb. Orz. 2001, s. 1-1831) zauważono, że podatnik, który nabywa składnik majątkowy w celu wykorzystania zarówno na potrzeby prowadzonej działalności, jak też dla celów prywatnych, może go zachować w całości w ramach majątku prywatnego i w ten sposób wyłączyć z systemu VAT.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a), kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonej interpretacji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Należy przypomnieć, że w myśl art. 57a p.p.s.a., przy kontroli legalności interpretacji indywidualnej sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy przy tym wskazać, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy Wnioskodawca stał się z tytułu dostaw samochodów ([...], [...], [...]), wykorzystywanych uprzednio w działalności rolnej, podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, a dostawa kwalifikuje te czynności jako działalność gospodarczą podejmowaną w celach zarobkowych, w rozumieniu art. 15 ust. 2 tej ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. W ocenie wnioskodawcy zbycie przedmiotowych pojazdów nie podlega przepisom ustawy o VAT, organ natomiast uznał to stanowisko za nieprawidłowe.
W tym sporze, Sąd w składzie orzekającym przyznaje rację organowi.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
W świetle art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Z kolei, stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W każdym zatem przypadku, gdy działalność m.in. osoby fizycznej przybierze charakter zorganizowany oraz zarobkowy - stanie się działalnością gospodarczą. Działalność handlowa oznacza dokonywanie w sposób zorganizowany zakupów towarów w celu ich odsprzedaży, wskazujący na zamiar kontynuacji tej działalności. Zatem przyjęcie, że dana osoba fizyczna, sprzedając rzeczy ruchome, np. samochody, działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą, wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę profesjonalną, czyli stałą (powtarzalność czynności i zamiar wykazany obiektywnymi dowodami ich kontynuacji), a w konsekwencji zorganizowaną. Działalnością gospodarczą jest działalność mająca charakter zarobkowy, zorganizowany, w ramach której podejmowane są aktywne działania, pozwalające na uczestnictwo w obrocie gospodarczym. W świetle powyższego o tym, czy dokonujący sprzedaży towaru działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, a nie w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykonując prawo własności, decyduje stopień jego aktywności i zaangażowanie środków podobnych do wykorzystywanych przez handlowców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej.
Poza sporem jest, że skarżący w okresie 2017 r. – 2018 r. sprowadził do Polski 8 uszkodzonych samochodów, które kupił na aukcji w USA, a następnie naprawił i które w krótkim czasie sprzedał nabywcom, jakich znajdował poprzez zamieszczanie ogłoszeń w internecie. Cena sprzedaży była wyższa niż cena zakupu z uwagi na poniesione, ale nieudokumentowane nakłady. Trzy samochody skarżący wykorzystywał do prowadzenia własnej działalności rolniczej, a w szczególności:
1. [...] - rocznik 2007, zakupiony 20 lipca 2018 sprzedał 1 lutego 2019, był zakupiony jako uszkodzony, wykorzystany w gospodarstwie w okresie jesienno-zimowym do prac podczas remontu stawów w obiekcie B., napęd 4x4 samochód do pracy w ciężkim terenie.
2. [...] - rocznik 2013, zakupiony 7 lipca 2017r. sprzedał 14 lipca 2018, był zakupiony jako uszkodzony, wykorzystywany w gospodarstwie do prac podczas odłowów jesiennych i wiosennych, przewożenia sprzętu (sieci, kasarków, basenów itp.)
3.. [...] - rocznik 2012, zakupiony 9 marca 2017r. sprzedał 8 grudnia 2018 r., samochód kupiony jako uszkodzony, wykorzystywany w gospodarstwie do odłowów jesiennych i wiosennych, przewożenia sprzętu (sieci, kasarków, basenów itp.), przewożenia zboża do karmienia ryb.
Pozostałe pięć samochodów wykorzystywał wyłączne do celów prywatnych.
Zdaniem Sądu nie można podzielić stanowiska skarżącego, że sprzedaż spornych samochodów odbywała się w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
W ocenie Sądu, organy podatkowe, dokonując oceny powyższych transakcji, zasadnie uznały, że skarżący działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT i w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Należy zauważyć, że o fakcie prowadzenia działalności gospodarczej nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika. Nie jest istotne również, czy podmiot wykonujący daną działalność, traktuje ją jako prowadzoną w celu zarobkowym. O tym czy działalność prowadzona przez dany podmiot jest działalnością gospodarczą decyduje kryterium obiektywne, tj. ustalenie, czy dany podmiot jest aktywny i faktycznie prowadzi działalność, która obiektywnie może (choć nie musi) przynosić dochód. Podkreślić przede wszystkim należy, że dla oceny, czy dany podmiot sprzedając samochody działa w charakterze podatnika podatku VAT, nie ma znaczenia badanie zamiaru podejmowanych przez niego działań. Prowadzenie działalności gospodarczej ma bowiem charakter obiektywny. Co prawda w orzecznictwie sądów administracyjnych opowiadano się początkowo za prowadzeniem tego rodzaju ustaleń (por. wyrok NSA z 29 października 2007 r, sygn. akt I FPS 3/07), niemniej jednak wątpliwości na tym tle ostatecznie rozwiązał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej "TSUE") w wyroku z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych (C-180/10 i C-181/IQ) Słaby/Kuć (EU:C:2011:589). W wyroku tym TSUE stwierdził bowiem m.in., że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie ma charakteru dominującego. Zakres transakcji nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Według TSUE dużych transakcji sprzedaży można dokonywać również jako czynności osobistych. Nie ma też takiego charakteru długość okresu w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z tego tytułu przychodów. Całość tych elementów może bowiem według TSUE odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego. Inaczej jednak zdaniem TSUE jest w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi I Dyrektywy Rady z dnia 28 listopada 2006 r. Nr 2006/II2JWE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L 2006 nr 347, poz. 1; (zwanej dalej "Dyrektywą 2006/112/WE) w takiej sytuacji należy uznać go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a co za tym idzie za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/11 2/WE. Podane wyżej kryteria wskazane zostały na gruncie konkretnej sprawy dotyczącej sprzedaży działek, niemniej jednak wypowiedziane przez TSUE stanowisko ma charakter uniwersalny, przekładający się również na rozpatrywaną sprawę. Warto dodać, że po wydaniu przez TSUE ww. wyroku w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10 w orzecznictwie NSA ugruntowane zostało też stanowisko, że dla oceny, czy dany podmiot działa w charakterze podatnika VAT nie ma znaczenia, to z jakim zamiarem działał. Przykładowo, w wyroku z 11 czerwca 2015 r., I FSK 716/14, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "w świetle zaprezentowanych rozważań TSUE nie miała większego znaczenia okoliczność, czy w chwili zakupu nieruchomości skarżący działał (...) wyłącznie w zamiarze ich rolniczego wykorzystania"; wyrok z 29 sierpnia 2014 r., I FSK 1229/13, gdzie wskazano, że "sam zamiar, z jakim podmiot nabył towar, np. w postaci lokalu mieszkalnego, nie jest czynnikiem miarodajnym do oceny, w jakim charakterze działa ten podmiot w momencie jego sprzedaży"; wyrok z 21 sierpnia 2014 r., I FSK 1290/13, gdzie Sąd stwierdził, że "podmiot wykonujący działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT może do tej działalności wykorzystywać majątek prywatny, który wcześniej został nabyty w celach innych niż gospodarcze. Zatem (...) nie miał większego znaczenia zamiar, z jakim nabył on sporne grunty"; wyrok z 7 października 2011 r., I FSK 1289/10, z którego wynika, że: "Fakt sposobu nabycia nieruchomości nie ma (...) wpływu na ocenę, że są one towarem, pomimo że nabycie nie nastąpiło z zamiarem odsprzedaży".
Mając ma uwadze wskazane wyżej kryteria rozróżniające prowadzenie działalności gospodarczej od zarządu majątkiem osobistym trudno zgodzić się ze skarżącym, by dla oceny, czy dana osoba prowadzi działalność handlową istotne znaczenie miało ujawnienie zamiaru sprzedaży w momencie nabycia pojazdów. Nie można zatem uznać za naruszające treść art. 15 ust. 1-2 u.p.t.u. stanowisko wyrażone przez organ interpretacyjny, że o tym czy działalność prowadzona przez dany podmiot jest działalnością gospodarczą decyduje kryterium obiektywne, tj. ustalenie, czy dany podmiot jest aktywny i faktycznie prowadzi działalność, która obiektywnie może (choć nie musi) przynosić dochód.
Skarżący odpowiednie samochody kupował na aukcjach i sprowadzał z USA, samochody były uszkodzone i sprzedaż pojazdów poprzedzało przywrócenie ich do stanu używalności poprzez zakup części oraz naprawy blacharskie, przy czym poniesionych nakładów nie dokumentował. Mało prawdopodobna wydaje się potrzeba wykorzystania nabywanych przez niego 8 samochodów w ciągu roku dla wyłącznie dla potrzeb osobistych. Sytuacja skarżącego nie uzasadniała potrzeby ciągłego nabywania, naprawiania i zbywania takiej ilości pojazdów. Z korzyścią dla skarżącego organ przyjął, że w celach prywatnych skarżący wykorzystywał pięć samochodów, które nie służyły mu w jego działalności rolniczej, w której używał pozostałe 3 samochody.
W przedstawionych okolicznościach sprawy oraz ww. kryteriów wynikających z powołanych przepisów ustawy o VAT oraz Dyrektywy 2006/112/WE za zasadne uznać należało stanowisko organu interpretacyjnego, że skarżący nabywając i wykorzystując samochody prywatne do celów własnej działalności rolniczej działał w charakterze podatnika VAT. Zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał bowiem podstawę do przyjęcia, że skarżący działał w obrocie gospodarczym w sposób zorganizowany, w stopniu adekwatnym do przedmiotu, charakteru, warunków prowadzonej działalności handlowej. Ze stanu faktycznego wynika, że skarżący zachowywał się jak handlowiec. Stopień aktywności skarżącego w tym zakresie świadczy o profesjonalnym i stałym charakterze tej działalności. Działalność ta jak słusznie przyjęto w tej sprawie mieści się w definicji działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Za nietrafny więc uznać należy zarzut skargi naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy VAT. Nieprzypadkowo skarżący postanowił, że samochody sprzeda po upływie 6 miesięcy od daty zakupu, co pozwala przypuszczać, że chodzi tu o konsekwencje podatkowe.
Należy zgodzić się z organem, że opisane przez wnioskodawcę okoliczności pozwalają na stwierdzenie, że podejmowane działanie nosi znamiona działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu.
Zatem rację ma organ wskazując na treść przepisów ustawy o VAT, w tym przede wszystkim na art. 15 ust. 1 i 2 tej ustawy stwierdzając, że okoliczności przedstawione we wniosku pozwalają wywieźć, że zakup i sprzedaż samochodów, był dokonany w celach zarobkowych. Tym samym, w związku z przedmiotowymi transakcjami skarżący wystąpił w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, co będzie się wiązało z koniecznością opodatkowania tych dostaw.
Podsumowując, w ocenie Sądu, organ interpretacyjny dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa, będących przedmiotem interpretacji w przedstawionym stanie faktycznym sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło