I SA/Gl 870/14
WyrokWSA w Gliwicach2015-02-26
Skład orzekający: Eugeniusz Christ, Bożena Miliczek-Ciszewska, Bożena Pindel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, na których prowadzona jest działalność gospodarcza, podlegają opodatkowaniu wyższą stawką podatku od nieruchomości, nawet jeśli nie są ujęte w ewidencji środków trwałych lub nie są amortyzowane?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynki i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy, na których faktycznie prowadzona jest działalność gospodarcza, podlegają opodatkowaniu wyższą stawką podatku od nieruchomości. Kryteria takie jak ujęcie nieruchomości w ewidencji środków trwałych, dokonywanie odpisów amortyzacyjnych czy zaliczanie wydatków do kosztów uzyskania przychodów nie są jedynymi decydującymi o gospodarczym przeznaczeniu nieruchomości. Kluczowe jest faktyczne wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej lub możliwość jej wykorzystania, nawet jeśli przejściowo nie jest wykorzystywana.Stan faktyczny
Skarżący, będący przedsiębiorcą, kwestionował decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. ustalającą wymiar podatku od nieruchomości za okres od lutego do grudnia 2010 r. Głównym zarzutem było niewłaściwe zakwalifikowanie przez organy podatkowe części nieruchomości jako związanych z działalnością gospodarczą, co skutkowało zastosowaniem wyższej stawki podatkowej. Skarżący twierdził, że działalność gospodarczą prowadzi w Ł., a nieruchomości w C. nie są do tego wykorzystywane. Podniósł również zarzut przedawnienia prawa do wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Bożena Pindel, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od lutego do grudnia 2010 r. oddala skargę.
D. C. (zwany dalej "stroną", "podatnikiem" lub "skarżącym"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. (zwanego dalej "organem odwoławczym" lub "Kolegium") z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. (zwanego dalej "organem pierwszej instancji") z dnia [...] r. nr [...] ustalającą wymiar podatku od nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] za okres od 1 lutego 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. na kwotę [...] zł.
Organ odwoławczy wskazał, że rozstrzygnięcie oparł na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.), określanej dalej skrótem "O.p." w związku z art. 1a ust. 1 pkt 1, 2, 3, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1, art. 5, art. 6 ust. 6 – 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj.: Dz. U z 2010 r., Nr 95, poz. 613 z późn. zm.), dalej zwanej "u.p.o.l.".
Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ pierwszej instancji ustalił stronie wymiar podatku od nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] za okres od 1 lutego 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. na kwotę [...] zł. Decyzja powyższa wydana została w trybie wznowienia postępowania.
Na skutek wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie jako bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy zaakcentował, że organ pierwszej instancji stosując przepisy trybu nadzwyczajnego, zakończył je wydaniem decyzji, ustalającej wymiar podatku. Tymczasem decyzja wydana w tym trybie winna zawierać rozstrzygnięcie w zakresie uchylenia w całości lub w części decyzji dotychczasowej i w tym zakresie orzekać co do istoty sprawy, bądź też uchylać w całości lub w części dotychczasową decyzję i w tym zakresie umorzyć postępowanie w sprawie.
Następnie decyzjami z dnia [...] r. nr [...] oraz nr [...] Kolegium stwierdziło nieważność poprzednich decyzji organu pierwszej instancji: z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia wymiaru podatku rolnego za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. w wysokości [...] zł oraz z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. w wysokości [...] zł. W obu przypadkach Kolegium zaznaczyło, że decyzje te wydane były z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wymiaru zobowiązania podatkowego dokonano niezgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów; określone grunty powinny być bowiem opodatkowane podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem rolnym.
Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za okres od 1 lutego 2010 r. do 31 grudnia 2010 r.
Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ pierwszej instancji ustalił stronie wymiar podatku od nieruchomości położonej w C. przy ul. [...] za okres od 1 lutego 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. na kwotę [...] zł.
Organ pierwszej instancji przedstawił następujące wyliczenie należnego podatku.
- budynki mieszkalne powyżej 2,20 m [...]m2 x [...] zł x 11 m-cy = [...] zł
- garaże wolnostojące powyżej 2,20 m [...]m2 x [...] zł x 11 m-cy = [...] zł
- budynki związane z prowadzeniem
działalności gospodarczej [...] m2 x [...] zł x 11 m-cy = [...] zł
- budynki pozostałe [...] m2 x [...] zł x 11 m-cy = [...] zł
- budynki gospodarcze [...] m2 x [...] zł x 11 m-cy = [...] zł
- grunty związane z dział. gosp. [...] m2 x [...] zł x 11 m-cy = [...] zł
- grunty pozostałe [...] m2 x [...] zł x 11 m-cy = [...] zł
- grunty związane z dział. gosp. [...] m2 x [...] zł x 1 m-cy = [...] zł
Organ pierwszej instancji zaznaczył, że postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe i wezwał stronę do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz wyznaczył jej siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Strona nie złożyła żadnych dodatkowych wyjaśnień. Organ wskazał dalej, że podczas kontroli podatkowej w dniu 31 października 2012 r. kontrolujący dokonali wizytacji nieruchomości położonej w C. przy ul. [...], z której spisany został protokół oględzin. W toku kontroli stwierdzono, że częściowo na nieruchomości położonej przy ul. [...] i częściowo na nieruchomości przy ul. [...] znajdują się dwie hale produkcyjne o ogólnej powierzchni użytkowej [...] m2. Ponadto przy ul. [...] znajdują się zabudowania: budynek mieszkalny, garaż wolnostojący, budynek murowany wielokondygnacyjny, budynek gospodarczy oraz pomieszczenie przeznaczone na biuro.
Organ zaznaczył dalej, że – jak ustalono – na nieruchomościach położonych w C. przy ul. [...] prowadzona jest działalność gospodarcza pod firmą D. C. A, a zatem strona jest przedsiębiorcą. W przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą występuje ona w podwójnej roli: osoby fizycznej oraz przedsiębiorcy. Na gruncie podatku od nieruchomości oznacza to, że może ona być posiadaczem różnych nieruchomości, zarówno związanych z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, jak i nie związanych z tą działalnością. Taka też sytuacja występuje w rozpatrywanym przypadku - na działce oznaczonej nr [...] znajduje się także budynek mieszkalny. W art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowiącym legalną definicję "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" ustawodawca mówi o gruntach, budynkach i budowlach będących w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Taki zapis ustawowy powoduje, iż sam fakt posiadania przedmiotu opodatkowania przez przedsiębiorcę upoważnia do zastosowania najwyższych stawek podatku od nieruchomości. Z treści powyższego przepisu wynika, że zasadniczo organ podatkowy dokonując ustalenia prawnopodatkowych konsekwencji faktu posiadania przez przedsiębiorcę gruntów, budynków lub ich części, budowli lub ich części, nie ma obowiązku ustalania okoliczności w postaci faktycznego prowadzenia i wykonywania działalności gospodarczej, albowiem sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę gruntów i budynków (poza wyjątkami wymienionymi w przepisach) rodzi ich związek z działalnością gospodarczą bez żadnych dodatkowych warunków. Organ pierwszej instancji dodał, iż żaden przepis prawa nie daje organowi podatkowemu upoważnienia do badania, jaki to jest rodzaj związku, ekonomiczny czy nieekonomiczny. Niemniej jednak organ podatkowy w niniejszym postępowaniu ustalił związek ekonomiczny nieruchomości przy ul. [...] oraz usadowionych na nich hal produkcyjnych; ustalił, że działalność gospodarcza w halach produkcyjnych jest faktycznie prowadzona.
Organ pierwszej instancji zaznaczył następnie, że w toku przeprowadzonej kontroli nie stwierdzono "względów technicznych" powodujących trwały brak możliwości wykorzystania przedmiotowych budynków w prowadzeniu firmy, które uzasadniałyby zastosowanie niższej stawki podatkowej. W świetle wyroków sądów administracyjnych przez pojęcie "względy techniczne" należy rozumieć: obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystywanie nieruchomości do celów konkretnej działalności gospodarczej, uwarunkowania konstrukcyjne obiektów wchodzących w skład zakładu podatnika oraz względy organizacyjne związane ze sposobem prowadzenia działalności gospodarczej, brak zgody organu administracji na prowadzenie określonego rodzaju działalności gospodarczej na danej nieruchomości.
Reasumując, organ pierwszej instancji zaznaczył, że przy ustaleniu podatku od nieruchomości za 2010 r. za podstawę opodatkowania przyjął dwie hale produkcyjne o ogólnej powierzchni [...] m2 i pomieszczenie biurowe o powierzchni [...] m2 - jako pomieszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej; budynek murowany wielokondygnacyjny o powierzchni [...] m2 - jako budynek pozostały; budynek gospodarczy o powierzchni [...] m2 - jako budynek pozostały; budynek mieszkalny o powierzchni [...] m2; garaż wolnostojący o powierzchni [...] m2; grunt o powierzchni [...] m2 - jako grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej; grunt o powierzchni [...] m2 - jako grunt pozostały oraz grunt o powierzchni [...] m2_ jako grunt związany z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik zaznaczył, że nieruchomości położone w C. przy ul. [...] nie są i nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Podał, że działalność taka jest przez niego wykonywana w Ł. w wynajmowanych pomieszczeniach, co potwierdzają kopie umów najmu i faktur VAT za 2010 r. Nadto, wskazane nieruchomości nie stanowiły i nie stanowią przedmiotu amortyzacji.
Powołując następnie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. podatnik wskazał, że normatywny kształt tej regulacji oznacza konieczność jej analizowania na dwóch płaszczyznach – poprzez wskazanie kryterium posiadania jako przesądzającego oraz poprzez określenie wyłączeń, ze szczególnym uwzględnieniem względów technicznych. Zaznaczył, że decydujące jest tutaj posiadanie a nie prawo własności. Z samego faktu bycia właścicielem nieruchomości nie wynika jej posiadanie, które jest stanem faktycznym a nie prawnym. Organ nie ustalił jednak, czy w czasokresie objętym decyzją określone nieruchomości znajdowały się w posiadaniu podatnika.
Strona podnosiła dalej, że przesądzające znaczenie dla podatnika i organu podatkowego ma precyzyjne określenie pojęcia "względów technicznych" z uwagi na stosowane stawki podatkowe. Zaznaczyła, że nie można kwalifikować gruntów, budynków, czy też budowli jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, jeżeli dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Podatnik końcowo zaznaczył, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została w wyniku postępowania dotkniętego wieloma błędami. Zaakcentował także, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie doręczona została po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium zaznaczyło, że za grunty, budynki i budowle związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.).
Kolegium podniosło dalej, że jak wynika z akt sprawy, aktem darowizny z dnia 21 stycznia 2010 r. A. C. darował swojemu synowi D. C. nieruchomość przy ul. [...] i ul. [...] oraz udział wynoszący ½ nieruchomości przy ul. [...], a D. C. nieruchomości będące przedmiotem darowizny przyjął. Zatem zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek w podatku od przedmiotowej nieruchomości powstał od 1 lutego 2010 r. tj. od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.
Organ odwoławczy podkreślił dalej, że w toku przeprowadzonej kontroli ustalono, iż podatnik składając informację na podatek od nieruchomości od budynków, budowli i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej niewłaściwie sklasyfikował przedmioty podlegające opodatkowaniu.
I tak, podatnik w ogóle nie zgłosił do opodatkowania dwóch hal produkcyjnych znajdujących się na nieruchomości przy ul. [...] wykorzystywanych do działalności gospodarczej. Nie zgłosił do opodatkowania budynku murowanego usytuowanego na działce przy ul. [...]. Nadto, w sposób nieprawidłowy zgłaszał do opodatkowania grunt przy ul. [...] o powierzchni [...] ha jako zwolniony z podatku z mocy ustawy, podczas gdy grunt zajęty jest na prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto, podatnik nieprawidłowo zakwalifikował całą powierzchnię budynku mieszkalnego według najniższej stawki podatkowej, podczas gdy w budynku mieści się biuro prowadzonej przez niego firmy. Nieprawidłowo zakwalifikował garaż wolnostojący i w ogóle nie zgłosił do opodatkowania pomieszczenia gospodarczego o powierzchni [...] m2.
Organ odwoławczy zaznaczył dalej, że w art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) ustawodawca wyraźnie określił, że "podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków". Powyższy stan prawny wskazuje w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości na wiążący charakter danych uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków w postępowaniu podatkowym, a co za tym idzie - na niedopuszczalność dokonania własnych, odrębnych ustaleń w zakresie tych danych przez organy podatkowe. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że miarodajnym dla wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów, gdyż tak stanowi art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organ podatkowy ustalając stan faktyczny sprawy nie może przyjąć za podstawę wymiaru podatku innych danych, niż widnieją w powołanej ewidencji gruntów i budynków. Z ewidencji tej wynikają dane dotyczące: właściciela, położenia, powierzchni, numeru działek, klasy gruntu, powierzchni budynków. Klasa gruntu ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy dany grunt podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości czy też podatkiem rolnym.
Kolegium wskazało, że z załączonego do akt sprawy wykazu z rejestru gruntów z dnia 8 lutego 2013 r. wynika, że podatnik jest właścicielem działek:
- nr [...] o powierzchni [...] ha sklasyfikowanej jako teren budowlany B,
- nr [...] o powierzchni [...] ha sklasyfikowanej jako teren budowlany B,
- nr [...] o powierzchni [...] ha sklasyfikowanej jako teren budowlany B.
Łączna powierzchnia działek wynosi [...] ha. Nadto odniosło się do zapisów z ewidencji budynków.
Kolegium zaznaczyło, że na podatniku jako właścicielu ciąży obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości od gruntów i budynków wskazanych w ewidencji. Kwestia sporna dotyczy zakwalifikowania budynków i gruntów jako wykorzystywanych do działalności gospodarczej. Kolegium za dowód przyjęło ustalenia poczynione w trakcie kontroli podatkowej, przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji. W toku tej kontroli ustalono, że podatnik prowadzi działalność gospodarczą pod firmą A s.c. [...]. Podatnik w ogóle nie zgłosił do opodatkowania budynków i gruntów wykorzystywanych do działalności gospodarczej, w tym dwóch hal produkcyjnych o powierzchni użytkowej [...] m2 (błędnie, winno być: [...] m2), budynku murowanego wielokondygnacyjnego o powierzchni [...] m2 i budynku gospodarczego o powierzchni [...] m2, które podczas kontroli były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. W budynkach tych znajdowały się urządzenia i maszyny do produkcji, komponenty i gotowe produkty, co szczegółowo przedstawia protokół pokontrolny. Ponadto organ ustalił, że ogólna powierzchnia gruntów zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej wynosi [...] m2. Ustalono również, że na działce nr [...] znajduje się budynek o powierzchni [...] m2, który jest w trakcie modernizacji i rozbudowy, wstrzymanej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 grudnia 2012 r. Uwzględniając powyższy fakt uznano, że budynek ten ze względów technicznych nie nadaje się do użytkowania i nie został objęty przedmiotem opodatkowania.
Kolegium zaznaczyło dalej, że nie znalazło podstaw do zakwestionowania stanowiska, przyjętego przez organ pierwszej instancji. Zanegowało twierdzenie strony, że działalność gospodarczą prowadzi wyłącznie w wynajmowanym pomieszczeniu na terenie Giełdy Ogrodniczej w Ł. Z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika bowiem bezspornie, że działalność gospodarczą w zakresie produkcji pasz podatnik prowadzi na nieruchomościach znajdujących się w C. przy ul. [...], zaś na terenie boksu wynajmowanego w Ł. sprzedaje swoje gotowe produkty.
Odnośnie względów technicznych Kolegium wskazało, że w toku kontroli organ pierwszej instancji ustalił, iż jeden budynek - usytuowany na działce o nr [...] znajduje się w trakcie modernizacji i ze względów technicznych nie nadaje się do użytkowania. W związku z tym, nie stanowi on przedmiotu opodatkowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Kolegium z dnia [...] r. skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 122 O.p. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Uzasadniając skargę skarżący powtórzył argumentację, zawartą w odwołaniu od decyzji. W szczególności podkreślił, że działalność gospodarczą wykonuje w Ł., zaś nieruchomości położone w C. nie są i nie były przez niego wykorzystywane do prowadzenia takiej działalności. Stwierdził, że nieruchomości gruntowe, położone przy ul. [...], nie stanowiły i nie stanowią przedmiotu amortyzacji. Zaznaczył również, że o uznaniu budynku za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje fakt jego posiadania przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą a nie jedynie prawo własności. Zarzucił organowi podatkowemu, że nie ustalił on, czy we wskazanym w decyzji okresie dane nieruchomości znajdowały się w posiadaniu skarżącego.
Końcowo skarżący zaakcentował, że decyzja wydana została w dniu [...] r., doręczona w dniu 3 marca 2014 r. a dotyczy roku 2010. Doszło zatem w jego ocenie do przedawnienia prawa do wydania decyzji.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. skarżący podnosił, że w spornym budynku składował kilka maszyn ofoliowanych, a więc w formie zabezpieczonej, zaś na hali produkcyjnej ustawione zostały rusztowania. Wskazał też, że sporny budynek nie uzyskał zgody na użytkowanie, nadto nie stanowi środka trwałego jego przedsiębiorstwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga jest nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Zdaniem Sądu, decyzja organu odwoławczego nie zawiera uchybień, które mogłyby uzasadniać jej uchylenie.
Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest zakwalifikowanie przez organy podatkowe części przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości, położonych w C. przy ul. [...] jako związanych z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Jak bowiem wynika z akt sprawy, skarżący jest przedsiębiorcą, prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą A [...] s.c. w C. Skarżący kwestionował ustalenia faktyczne. Podniósł także zarzut przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego.
Do zarzutu przedawnienia, jako najdalej idącego, Sąd odniesie się zatem w pierwszej kolejności.
Skarżący podnosił, że zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie doręczona została po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Ponieważ w niniejszej sprawie decyzja wydana została w dniu [...] r. i doręczona w dniu 3 marca 2014 r. a dotyczy zobowiązania podatkowego za 2010 r., doszło w ocenie skarżącego do przedawnienia prawa do wydania decyzji.
Z akt sprawy wynika, że skarżący nie zgłosił określonych nieruchomości do opodatkowania bądź też zgłosił część z nieruchomości do opodatkowania według niewłaściwej stawki, o czym będzie jeszcze mowa w dalszej części uzasadnienia.
Okoliczności te mają zasadnicze znaczenie dla oceny, czy doszło w rozpatrywanej sprawie do przedawnienia prawa do wydania przez organ decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Zgodnie z art. 68 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zgodnie natomiast z art. 68 § 2 pkt 1 i 2 O.p., jeżeli podatnik:
- nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego (art. 68 § 2 pkt 1 O.p.);
- w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego (art. 68 § 2 pkt 2 O.p.),
zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Podstawowy termin przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego, zgodnie z art. 68 § 1 O.p., wynosi zatem 3 lata, licząc od końca roku, w którym powstał obowiązek podatkowy. Skarżący nie wziął jednak pod uwagę, że w sytuacjach wyżej wskazanych - wymienionych w art. 68 § 2 O.p. termin przedawnienia wydłużony został przez ustawodawcę do 5 lat. Przesłanka wymieniona w art. 68 § 2 pkt 2 O.p. obejmuje niewykazanie w deklaracji podatkowej wszystkich danych, niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Jeżeli podatnik nie poda wszystkich danych niezbędnych do prawidłowego ustalenia zobowiązania podatkowego, termin przedawnienia wynosi 5 lat; nieprawidłowe dane podane w deklaracji muszą dotyczyć wielkości rzutujących na wysokość zobowiązania (por. L. Etel, Komentarz do art. 68 O.p., wersja elektroniczna Lex).
Ponieważ w rozpatrywanej sprawie skarżący nie zgłosił części nieruchomości do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, spełniona została przesłanka przewidziana w art. 68 § 2 pkt 2 O.p., pozwalająca na przyjęcie wydłużonego, bo 5 – letniego terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji.
Co więcej, jak wynika z akt sprawy, informacja podatkowa dotycząca roku 2010, złożona została przez skarżącego dopiero w dniu 8 lutego 2013 r., podczas gdy termin przewidziany dla jej złożenia upływał w 2010 r. Spełniona została w związku z tym również przesłanka zawarta w art. 68 § 2 pkt 1 O.p.
W niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego wydana została w dniu [...] r. i doręczona w dniu 3 marca 2014 r., a dotyczy podatku od nieruchomości za okres od 1 lutego 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. W sprawie nie doszło zatem do przedawnienia prawa do wydania decyzji, gdyż decyzja została wydana oraz doręczona przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego (2010) w którym powstał obowiązek podatkowy. Z tego względu organy podatkowe uprawnione były do merytorycznego orzekania w sprawie. Sąd stwierdza, że zarzut przedawnienia prawa do wydania decyzji jest chybiony.
Jedynie dla porządku Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Ponieważ termin płatności podatku upłynął w rozpatrywanej sprawie w 2010 r., nie uległo przedawnieniu również zobowiązanie podatkowe skarżącego z tytułu podatku od nieruchomości za okres od 1 lutego 2010 r. do 31 grudnia 2010 r.
Powyższa ocena oznacza, iż uzasadnionym jest przejście do oceny legalności zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie. Stan faktyczny sprawy został wyżej przedstawiony i jest sporny. W tym miejscu przypomnieć jedynie należy, że zasadniczy zarzut skarżącego sprowadza się do twierdzenia, iż działalność gospodarczą wykonuje w Ł. zaś nieruchomości położone w C. nie są i nie były przez niego wykorzystywane do prowadzenia takiej działalności. Nadto, grunty położone w C. nie są i nie były według skarżącego przedmiotem amortyzacji.
Skarżący stwierdził również, że o uznaniu budynku za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje fakt jego posiadania przez przedsiębiorcę, a nie jedynie prawo własności. W realiach rozpatrywanej sprawy organ podatkowy nie ustalił jednak - jego zdaniem - czy nieruchomości objęte zaskarżoną decyzją znajdowały się w danym czasie w jego posiadaniu. Podnosił także okoliczność, że względy techniczne uniemożliwiają prowadzenie działalności gospodarczej na tych nieruchomościach.
Natomiast organy stanowczo twierdziły, że na przedmiotowych nieruchomościach skarżący prowadził działalność gospodarczą.
Sąd stwierdza, że ustalenia stanu faktycznego w zakresie istotnym dla wymiaru podatku od nieruchomości za okres od 1 lutego do 31 grudnia 2010 r. są prawidłowe i dały podstawę do wydania zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.
Ustalenia stanu faktycznego zostały oparte w głównej mierze na niekwestionowanych zapisach ewidencji gruntów i budynków oraz na protokole kontroli podatkowej przeprowadzonej w dniu 31 października 2012 r. W toku kontroli ustalono, że na działkach nr [...],[...] znajdują się:
- dom mieszkalny, którego część używana jest do prowadzenia działalności gospodarczej (jako biuro firmy A);
- dom murowany, piętrowy, niezamieszkały, połączony z jedną z hal produkcyjnych w ten sposób, że stalowe elementy hali wchodzą w głąb budynku murowanego;
- dwie hale;
- budynek garażu;
- budynek gospodarczy.
W trakcie przeprowadzonych oględzin stwierdzono ponadto, że w halach znajdują się maszyny, m.in. wytłaczarka, zafoliowany tunel do gotowych produktów, opakowania do produktów; półprodukty i produkty, m.in. w opakowaniach, workach, wiadrach, palety i wózki do transportu; inne urządzenia i przedmioty jak pudełka, wiadra, kubły, worki, regały, szafki, różne substancje (w tym w postaci ciekłej) oraz gotowe produkty firmy A. W budynku murowanym stwierdzono obecność opakowań, maszyn i narzędzi oraz produktów bądź półproduktów. Nadto stwierdzono, że jeden z pokoi w budynku mieszkalnym przy ul. [...] zaadaptowany został na biuro firmy A. Zwrócono również uwagę, że w halach produkcyjnych powietrze przepełnione było charakterystycznym zapachem pokarmu dla ryb. Wbrew twierdzeniom skarżącego prezentowanym w zastrzeżeniach do protokołu kontroli, odwołaniu oraz w skardze, z zebranego materiału wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że na przedmiotowych nieruchomościach działalność gospodarcza faktycznie była prowadzona.
Ustalenia opisane w protokole kontroli doznają wsparcia w materialne zdjęciowym, stanowiącym załącznik do protokołu. Są to zdjęcia hal produkcyjnych, na których toczyła się działalność; wykonano je w trakcie oględzin. W świetle zgromadzonych dowodów nie sposób zakwestionować ustalenia, że na spornych nieruchomościach skarżący działalność prowadził. Sąd nie kwestionuje okoliczności, iż do wykonywania działalności gospodarczej służyły skarżącemu także pomieszczenia wynajmowane w Ł. Nie kwestionowały tego także organy. Jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy, ze znajdującej się w aktach sprawy umowy najmu z dnia 1 grudnia 2003 r. wynika, że w wynajmowanym boksie znajdującym się w Ł. przy ul. [...] podatnik jedynie sprzedaje swoje gotowe produkty. W umowie tej mowa jest bowiem o prowadzeniu "działalności handlowej" (§ 6 ust. 4) oraz zawarte jest oświadczenie najemcy, że posiada on "aktualne zezwolenia i dopuszczenia na sprzedawane produkty" (§ 6 ust. 2 umowy). W umowie powyższej mowa jest nadto o "powierzchni handlowej" (§ 1). Materiał dowodowy zebrany w sprawie niewątpliwie wskazuje zatem, że proces produkcyjny (wytwarzanie pasz dla ryb akwariowych, ptaków i gryzoni) odbywa się na nieruchomościach położonych w C., objętych przez organ najwyższą stawką podatkową, a działalność handlowa w Ł. Tym samym wynajmowanie boksu handlowego nie skutkuje zakwestionowaniem ustalenia, iż na nieruchomościach w C. skarżący prowadził działalność gospodarczą.
Odnosząc się do stanu prawnego sprawy wskazać trzeba, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące obiekty budowlane:
1. grunty;
2. budynki lub ich części;
3. budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Z kolei, w myśl art. 3 ust. 1 i 3 u.p.o.l., podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1. właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
2. posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3. użytkownikami wieczystymi gruntów;
4. posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości;
b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym (art. 3 ust. 3 u.p.o.l.).
Z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. wynika, że podatnikami podatku od nieruchomości – nie stanowiących własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego – są co do zasady ich właściciele. Przepisem szczególnym jest przepis ust. 3, który wyłącza obowiązek podatkowy w stosunku do właściciela w przypadku, gdy nieruchomość znajduje się w posiadaniu samoistnym. W takiej sytuacji podatnikiem jest bowiem posiadacz samoistny.
Jak wynika z akt sprawy skarżący jest wyłącznym właścicielem przedmiotowych nieruchomości, bowiem jak ustalił organ, na podstawie aktu notarialnego z dnia [...]r. [...]nr [...] – umowy darowizny, skarżący stał się jedynym właścicielem nieruchomości, położonych w C. przy ul. [...] (uprzednio był współwłaścicielem części tych nieruchomości). Nieruchomości nie znajdują się w posiadaniu samoistnym innego podmiotu. Nie budzi więc wątpliwości, że to na skarżącym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości.
Niekwestionowana jest okoliczność, że skarżący będący właścicielem nieruchomości jest przedsiębiorcą. Z tego względu trzeba się odnieść do regulacji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zgodnie z którym za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l., chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
W orzecznictwie sądowym wskazywano, że z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jasno i wyraźnie wynika, że już sam fakt posiadania gruntów, budynków czy budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą jest podstawowym i wystarczającym warunkiem prawnym do zaliczenia tych nieruchomości w poczet kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podkreślano, że dla przyjęcia powyższego nieistotna jest okoliczność faktycznego wykorzystywania, sposób czy intensywność tego wykorzystywania, a nawet rodzaj tytułu prawnego przysługującego przedsiębiorcy. Nie jest też ważne, czy przedmiot opodatkowania przynosi jakiekolwiek dochody (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Go 376/14, Lex nr 1518388). Akcentowano, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie lub gdzie prowadzona jest innego rodzaju działalność niż gospodarcza, należy uznać za związane z działalnością gospodarczą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1888/07, Lex nr 495385; z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1786/07, Lex nr 528078).
Zaakcentowania wymaga, że Sądowi znany jest również prezentowany obecnie w doktrynie i orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym zwrot normatywny "tej działalności", zawarty w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. in fine oznacza konkretną działalność, którą prowadzi przedsiębiorca i konkretyzuje więź pomiędzy działalnością gospodarczą przedsiębiorcy a nieruchomością będącą w jego posiadaniu w zakresie całej wykładni definicji legalnej z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Nieruchomość zgodnie z tym poglądem staje się elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub można ją uznać za związaną z tym przedsiębiorstwem, jeżeli w jakikolwiek sposób jest wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej (nie jest przy tym objęta podatkiem rolnym albo leśnym) lub - biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej - może być wykorzystana wprost na ten cel (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 1661/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaakcentować w tym miejscu należy, że jako związane z prowadzoną działalnością gospodarczą organ uznał następujące nieruchomości skarżącego (obejmując ją stawką najwyższą podatku): dwie hale produkcyjne o ogólnej powierzchni użytkowej [...] m2 oraz pomieszczenie biurowe o powierzchni [...] m2, znajdujące się w budynku mieszkalnym (łącznie [...] m2, stawka [...] zł); grunty o powierzchni [...] m2 (stawka [...] zł) oraz grunty o powierzchni [...] m2 (stawka [...] zł). Stawkami niedotyczącymi działalności gospodarczej organ objął budynek mieszkalny skarżącego o powierzchni [...] m2 (stawka [...] zł), budynek murowany wielokondygnacyjny o powierzchni [...] m2 (stawka [...] zł), budynek gospodarczy o powierzchni [...] m2 (stawka [...] zł), garaż wolnostojący o powierzchni [...] m2 (stawka [...] zł) oraz pozostałe grunty o powierzchni [...] m2 (stawka [...] zł).
W zaprezentowanych okolicznościach sprawy, mając na uwadze aktualnie głoszone w doktrynie i orzecznictwie (przedstawione powyżej) poglądy, nie ulega żadnej wątpliwości, że nieruchomości opodatkowane najwyższą stawką podatku służyły skarżącemu w działalności gospodarczej. Na prowadzenie na spornych nieruchomościach działalności gospodarczej w sposób dobitny wskazuje to, iż podczas ich oględzin w ramach kontroli podatkowej, z której sporządzony został protokół, ujawniono zarówno gotowy towar, jak również produkty, półprodukty oraz maszyny służące do wytwarzania pasz, nadto w budynkach hal stwierdzono obecność charakterystycznego zapachu karmy dla ryb. Sąd za celowe uznaje podkreślenie faktu, że w rozpatrywanym przypadku nieruchomości takie jak dwie hale produkcyjne, pomieszczenie zaadaptowane w budynku mieszkalnym na biuro firmy czy też grunty, na których znajduje się część hali produkcyjnej, kostka brukowa i dojazd do nieruchomości, czyli nieruchomości objęte w niniejszej sprawie najwyższą stawką podatkową - bezspornie związane są z prowadzoną działalnością gospodarczą, ponieważ były do tej działalności faktycznie wykorzystywane. Podkreślić jednocześnie należy, że jak przyjmuje się w aktualnym orzecznictwie - kryteria takie jak ujęcie nieruchomości w ewidencji środków trwałych, dokonywanie odpisów amortyzacyjnych czy też zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków dotyczących nieruchomości nie są jedynymi kryteriami, decydującymi o gospodarczym przeznaczeniu nieruchomości. Dlatego nie może odnieść zamierzonego skutku twierdzenie skarżącego, że nie amortyzował spornych nieruchomości, ponieważ wymóg amortyzacji nie ma charakteru bezwzględnego. Nieruchomość bowiem staje się elementem przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub można ją uznać za związaną z tym przedsiębiorstwem, jeżeli w jakikolwiek sposób jest wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej (nie jest przy tym objęta podatkiem rolnym albo leśnym) lub - biorąc pod uwagę cechy faktyczne tej nieruchomości i rodzaj prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej - może być wykorzystana wprost na ten cel, nawet jeśli przejściowo nie jest wykorzystana przez podatnika w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 902/12; z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1840/12; z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 32/11- wszystkie publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl; por. również cytowany wyżej wyrok z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 1661/12).
Wskazuje się przy tym, że warunków takich nie spełnia nieruchomość (budynek, grunt) przeznaczona na realizację osobistych celów życiowych podatnika oraz jego rodziny. Tak też przyjęły organy podatkowe w niniejszej sprawie w odniesieniu do niektórych nieruchomości skarżącego; uznały bowiem między innymi, że wolnostojący garaż jest nieruchomością przeznaczoną do osobistego użytku skarżącego i nie opodatkowały go najwyższą stawką, mimo iż ustalono w postępowaniu, że używany był do składowania produktów. Nie zaliczyły również do nieruchomości opodatkowanych najwyższą stawką budynku murowanego o powierzchni [...] m2 i pomieszczenia gospodarczego, ponieważ ich faktyczne wykorzystywanie do prowadzenia działalności nie zostało jednoznacznie wykazane.
Odrębnego odniesienia się wymaga podnoszona przez stronę kwestia posiadania nieruchomości. Skarżący zarzucił bowiem organowi podatkowemu, że ten nie ustalił, czy we wskazanym w decyzji okresie dane nieruchomości znajdowały się w posiadaniu strony.
Rozpatrując ten aspekt sprawy należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, że kryterium posiadania nieruchomości, o jakim mowa jest w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wobec braku definicji posiadania w tej ustawie podatkowej, występuje w znaczeniu o jakim mowa w przepisach prawa cywilnego - art. 336 Kodeksu cywilnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II FSK 1786/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Posiadanie w ujęciu tego przepisu przedstawia się jako stan faktyczny, polegający na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą (por. S. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga druga. Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 1996, s. 378). Posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą, określanego jako corpus possessionis, oraz psychicznego elementu - animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Posiadaczem rzeczy jest więc zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Efektywne więc w sensie gospodarczym korzystanie z rzeczy (nieruchomości) nie jest konieczną przesłanką posiadania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 675/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić należy, że wbrew zarzutowi skarżącego o nieustaleniu przez organy podatkowe, czy w objętym decyzją okresie znajdował się w posiadaniu określonych nieruchomości, z § 4 znajdującej się w aktach sprawy umowy darowizny – aktu notarialnego z [...] r. [...]nr [...] wynika, iż skarżący "oświadcza, że jest już w posiadaniu przedmiotowych nieruchomości". Oznacza to, że w okresie objętym zaskarżoną decyzją (podatek od nieruchomości za okres od 1 lutego 2010 r. do 31 grudnia 2010 r.) strona znajdowała się już w posiadaniu nieruchomości, położonych przy ul. [...] w C. Skarżący, będąc w posiadaniu nieruchomości (w rozumieniu określonego władztwa nad nimi), prowadził na części z nich działalność, o czym była już mowa we wcześniejszej części uzasadnienia. Powyższy zarzut skarżącego jest zatem również niezasadny.
Wskazane okoliczności faktyczne jednoznacznie wskazują na posiadanie samoistne przedmiotowych nieruchomości przez skarżącego. Co więcej – pomimo podniesionego zarzutu, iż organy nie wykazały posiadania nieruchomości przez skarżącego – skarżący na żadnym etapie postępowania podatkowego, ani też w toku postępowania sądowego, nie wskazał innego podmiotu, któremu posiadanie zależne zostało przez niego przekazane. Ze względu na opisane wyżej okoliczności faktyczne i prawne sprawy oczywistym jest, że nie wchodzi w grę posiadanie samoistne innego podmiotu. Zarzut, iż posiadanie nieruchomości przez skarżącego nie zostało wykazane, jest oczywiście chybiony.
W rozpatrywanej sprawie słusznie również organy podatkowe podniosły, że nie stwierdzono istnienia względów technicznych, które uzasadniałyby objęcie określonych nieruchomości niższą stawką podatkową (tj. nie dotyczącą działalności gospodarczej). W orzecznictwie zaznacza się, że pojęcie "względów technicznych" łączyć należy tylko z obiektywnymi przeszkodami, a więc zdarzeniami niezależnymi od woli podatnika, uniemożliwiającymi prowadzenie działalności gospodarczej. Ocena co do wystąpienia przesłanki względów technicznych należy do organu podatkowego, jednak to na przedsiębiorcy powołującym się na tego rodzaju przyczyny ciąży obowiązek wykazania w postępowaniu podatkowym, że dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może ze względów technicznych być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 773/06, Lex nr 339937). Wyłączenie z zakresu przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności ze względu na stan techniczny dotyczyć może sytuacji, gdy przedmiot ten jest i jednocześnie nie może być wykorzystywany w działalności trwale i to niezależnie od woli podatnika, przy czym chodzi tu o takie wady fizyczne budynków i budowli, które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem działalności, jak również inne występujące przeszkody faktyczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 151/10, Lex nr 992204). Przez względy techniczne należy rozumieć uwarunkowania konstrukcyjne obiektu będącego w posiadaniu podatnika oraz względy organizacyjne związane ze sposobem prowadzenia przez niego działalności gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II FSK 2080/08, Lex nr 745721). Wskazuje się również, że przeszkody o charakterze sezonowym, czy też inne przeszkody natury technologicznej, nie stanowią "względów technicznych" o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1517/07, ONSAiWSA 2009, Nr 3, poz. 58).
W rozpatrywanej sprawie ustalone zostało przez organ, że działalność gospodarcza na określonych nieruchomościach podatnika była faktycznie prowadzona, co omówione zostało we wcześniejszej części uzasadnienia. Nie istnieją zatem obiektywne przeszkody, w postaci np. wad fizycznych czy uwarunkowań konstrukcyjnych nieruchomości (budynku, budowli) które uniemożliwiałyby korzystanie z nich przez podatnika w prowadzonej działalności. Jednocześnie wskazać trzeba, że wstrzymanie rozbudowy zakładu produkcji pokarmu dla rybek akwariowych i ptaków orzeczone przez organy nadzoru budowlanego nie było spowodowane "względami technicznymi" lecz nienależytym dokumentowaniem prowadzonych prac.
Zauważyć należy jednocześnie, że błędnie organ odwoławczy powołał się w niniejszej sprawie na to, iż na działce o nr [...] znajduje się budynek o powierzchni [...] m2, będący w trakcie modernizacji i rozbudowy i stąd nie objęto go przedmiotem opodatkowania. Twierdzenie to nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z niebudzących bowiem wątpliwości ustaleń dowodowych poczynionych w sprawie wynika, że wskazany budynek jest budynkiem mieszkalnym prawidłowo opodatkowanym według stawki po części dla budynków mieszkalnych, a po części według stawki najwyższej (znajduje się w nim biuro skarżącego). To błędne stwierdzenie organu nie miało jednak żadnego wpływu na rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy zaakceptował bowiem prawidłowe zidentyfikowanie przedmiotów opodatkowania przez organ pierwszej instancji i przyporządkowanie do nich właściwych stawek podatkowych.
Reasumując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień, które uzasadniałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Uprawnienia strony do udziału w postępowaniu podatkowym zostały zachowane. Organ dokonał wyboru właściwych przepisów prawa i prawidłowo je zastosował.
Z powodów wyżej podanych Sąd stwierdził, że skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw i wobec tego orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło