I SA/Gl 874/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Mikosz, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Teresa Randak (spr.), Protokolant Marta Lewicka, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości i podatku rolnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł. ( słownie: [...] ) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3) orzeka, że decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta U. określił J. W. łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego za 2004 r. w wysokości [...] zł. Od decyzji tej wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego E. W., wnioskując o nie naliczanie podatku do czasu przeprowadzenia przez poprzedniego właściciela prac rekultywacyjnych na zwróconym gruncie oraz powołując się na toczące się w sprawie tego gruntu postępowanie administracyjne w Ministerstwie Infrastruktury w sprawie przyznania odszkodowania, w związku z decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] r. stwierdzającą nieważność zarządzenia i orzeczenia w sprawie przejęcia na Skarb Państwa przedsiębiorstwa "A" własności J. i H. W., położonego w U. przy ul. [...]. Odwołująca wskazała, że organ podatkowy określił podatek rolny za grunt, którego właścicielem – zgodnie z Księgą Wieczystą Nr [...] i Nr [...] – jest Skarb Państwa, a nie J. W.. W zakończeniu odwołania podniesiono ponadto, że podatek rolny od tego gruntu został naliczony według klasyfikacji z 1951 r., a obecnie jest to grunt stanowiący nieużytki i wymagający rekultywacji. E. W. wskazała, że płacenie podatków od 1991 r. przez męża, a od 1998 r. przez nią było nieprawne, bowiem w toku postępowania spadkowego po zmarłym mężu J. W. nieruchomość ta nie podlegała podziałowi spadkowemu, gdyż nie była własnością zmarłego, tylko Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. na podstawie art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm. ) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta U.. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że E. W. jest współwłaścicielką nieruchomości podlegających opodatkowaniu, co potwierdzone zostało prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po J. W.. Jak stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze podatek od nieruchomości, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( tekst jedn. Dz. U. Nr 9 z 2002 r., poz. 84 z późn. zm. ) ciąży na podmiotach, które są właścicielami lub posiadaczami samoistnymi nieruchomości, na posiadaczach zależnych nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 4 w/w ustawy, w przypadku gdy przedmiot opodatkowania stanowi przedmiot współwłasności, to obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na współwłaścicielach. Jak podniósł organ odwoławczy podatek ten jest świadczeniem o charakterze majątkowym, a na obowiązek zapłaty nie ma wpływu jego wykorzystanie, użytkowanie oraz fakt, iż nie przynosi dochodów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisując stan faktyczny określiło, że grunt będący przedmiotem sporu, stanowił własność J. W., męża podatniczki od [...] r. do [...] r. W dniu [...] r. przedsiębiorstwo łącznie z nieruchomością o powierzchni [...] m. kw. zostało przyjęte na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania. Stan ten znalazł potwierdzenie w Księdze Wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C. nr [...] i [...]. Decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] r. orzeczono o nieważności aktu stanowiącego podstawę przejęcia przedsiębiorstwa. Na podstawie tej decyzji wprowadzona została na wniosek J. W. zmiana w ewidencji gruntów i budynków, i jako właściciel wpisany został wnioskodawca. Nie uległy natomiast zmianie wpisy w księgach wieczystych, prowadzonych dla tych nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego nie ujawnienie nowego właściciela w księgach wieczystych nie ma wpływu na wymiar podatku, bowiem podstawą dla ustalenia tego podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 100 z 2000 r., poz. 1086 z późn. zm. ). Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a skarżąca powołując się na aktualne wpisy w księgach wieczystych, stwierdziła, że nie jest właścicielką spornych nieruchomości. Jak wskazała, zmiany w księgach wieczystych mogą być wprowadzone, w jej ocenie, tylko na wniosek właściciela, który jest wpisany do ksiąg, jednakże dopiero po przeprowadzeniu rekultywacji gruntów zajętych pod to przedsiębiorstwo. Obecny właściciel winien też ponieść koszty związane ze zmianami ksiąg. Skarżąca wniosła o wstrzymanie naliczenia podatku do czasu podjęcia ostatecznej decyzji przez Ministra Infrastruktury oraz załatwienia koniecznych zmian w księgach wieczystych przez obecnego właściciela, Skarb Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd rozważył co następuje. Skarga jest zasadna, jednakże z innych powodów niż zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprawuje kontrolę wydanych przez organy administracji publicznej rozstrzygnięć pod względem ich zgodności z prawem, a więc ocenia w postępowaniu sądowym legalność działania tej administracji. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w przypadku, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, w sposób który dyskwalifikuje ją do pozostania w obrocie prawnym, i tak: 1) decyzją organu pierwszej instancji zostało określone łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego J. W., 2) odwołanie od przedmiotowej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło w trybie instancyjnym, pomimo że zostało wniesione przez E. W., której adres był wskazany tylko do doręczania korespondencji w sprawie, 3) w postępowaniu podatkowym w sprawie określenia należnego podatku od gruntu i nieruchomości, nie brały udziału strony będące współwłaścicielami tych gruntów i nieruchomości. Z załączonego postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] r. sygn. akt I Ns [...] wynika, że spadek po zmarłym J. W. nabyły w drodze dziedziczenia ustawowego, wdowa – E. W., córka – D. N. i córka – J. C., każda w 1/3 części. W skład spadku wszedł też udział w gospodarstwie rolnym położonym w U.. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. Nr 9, poz. 84 z 2002 r. z późn. zm.), jeżeli przedmiot opodatkowania stanowi współwłasność, to obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Sformułowanie to oznacza, że postępowanie podatkowe oraz decyzja w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego powinna być skierowana do wszystkich współwłaścicieli gruntów i nieruchomości. Orzekając ponownie w sprawie organ odwoławczy uwzględni uregulowania prawne dotyczące stron postępowania podatkowego, zasady ich czynnego udziału w postępowaniu, a także uwarunkowania wynikające z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Przy określaniu stron postępowania organ podatkowy zważy na treść przytoczonego przepisu art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który określa solidarny obowiązek podatkowy w odniesieniu do współwłaścicieli nieruchomości. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). P.K.