I SA/Gl 875/08

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie opłaty targowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu zwróciła uwagę na okoliczności, które jej zdaniem przemawiają na rzecz uwzględnienia skargi. Stwierdziła nadto, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem oraz że na dochód tego gospodarstwa składają się ich emerytury wynoszące łącznie [...] zł brutto. Podkreśliła, iż zarówno ona, jak i jej małżonek mają problemy zdrowotne i znaczną część dochodów przeznaczają na leczenie. Według wniosku w skład majątku skarżącej wchodzą: "1/2 domu, tj. 100 m2 pow. użyt., ½ działki, tj. 255 m2", mieszkanie o powierzchni 29m2, które wymaga kapitalnego remontu, oraz samochód osobowy, a wnioskodawczyni zgromadziła oszczędności w kwocie [...] zł. Do wniosku dołączono kserokopie "odcinków" emerytur otrzymanych przez skarżącą i jej małżonka w październiku 2008 r. (wypłacono im kwoty odpowiednio [...] zł i [...] zł). Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, skarżąca nadesłała odpisy: rocznych obliczeń podatku przez organ rentowy, zaświadczeń o stanie zdrowia, wyciągu z rachunku bankowego (w dniach 22-24 września 2008 r. na rachunek przelano środki tytułem przeksięgowania salda lokaty i umorzenia jednostek w funduszach inwestycyjnych w łącznej wysokości [...] zł; środki te nieomal w całości wypłacono w następnym miesiącu) oraz rachunków związanych z leczeniem oraz utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie jest w stanie udokumentować wszystkich wydatków, m.in. na dokonany w październiku zakup opału na zimę za kwotę [...] zł. Sprecyzowała zarazem, iż miesięczne wydatki na leki jej i jej małżonka mieszczą się w przedziale [...] – [...] zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 tego Prawa obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Dla oceny wniosku nie ma natomiast znaczenia to, czy skarga jest zasadna, czy też nie – kwestia ta może być rozważona dopiero na etapie wyrokowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że w ocenie rozpoznającego wniosek przesłanka powyższa nie zachodzi. W gospodarstwie domowym skarżącej uzyskiwany jest bowiem stały dochód, który wielokrotnie przewyższa wysokość należnego w sprawie wpisu od skargi, a więc najwyższej opłaty sądowej, jaką można pobrać w niniejszym postępowaniu, i po odliczeniu udokumentowanych przez stronę wydatków, w tym na leczenie, powinien wystarczyć na opłacenie potrzebnych kosztów postępowania. Wpis ów nie przekracza przecież 1/10 wspomnianego dochodu. Nie można również tracić z pola widzenia, że w kilka dni po wniesieniu skargi, a więc kiedy skarżąca powinna już się liczyć z koniecznością poniesienia kosztów postępowania, na jej rachunek bankowy wpłynęły znaczne środki w łącznej wysokości [...] zł, czyli nawet po odliczeniu ceny, jaką strona miała zapłacić za opał, przewyższającej wskazaną we wniosku kwotę oszczędności. Także jednak ta ostatnia kwota stanowi więcej niż piętnastokrotność wpisu od skargi; przeznaczenie zatem na potrzeby postępowania sądowego sumy będącej równowartością niewielkiej części tych oszczędności nie powinno w odczuwalny sposób wpłynąć na sytuację majątkową skarżącej. Nie bez znaczenia pozostaje też fakt, że skarżąca posiada kilka składników majątkowych większej wartości, w tym nieruchomości. Na marginesie warto zauważyć, iż nieuwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata nie stoi w sprzeczności z dyrektywami wynikającymi z przysługującego stronie prawa do sądu. Udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest bowiem konieczny na obecnym etapie postępowania, skoro – zgodnie z art. 175 § 3 pkt 1 oraz art. 194 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – staje się on niezbędny dopiero w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Ponadto w myśl art. 6 tego Prawa Sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, a według jego art. 134 § 1 nie jest związany granicami skargi. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.