I SA/Gl 877/08

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie opłaty targowej w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu zwróciła uwagę na okoliczności, które jej zdaniem przemawiają na rzecz uwzględnienia skargi. Stwierdziła nadto, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem, który od 15 lat choruje na [...], oraz że na dochód tego gospodarstwa składają się ich emerytury wynoszące łącznie [...] zł brutto. Według wniosku skarżąca nie posiada żadnego majątku poza prawem do lokalu, w którym zamieszkuje. Odpowiadając na wezwane do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, strona nadesłała: dokumenty związane ze spłatą przez małżonka skarżącej dwóch kredytów (suma miesięcznych rat tych kredytów wynosi [...] zł), rachunki dotyczące utrzymania mieszkania, w tym pismo określające wysokość czynszu na kwotę [...] zł, zaświadczenie lekarskie, potwierdzające, że małżonek skarżącej choruje [...] od października 1997 r., zeznanie podatkowe skarżącej i jej małżonka, ich decyzje emerytalne i wyciąg z ich rachunku bankowego (według nich suma wypłacanych im emerytur wynosi [...] zł miesięcznie, a ujemne saldo na rachunku bankowym na dzień 24 listopada 2008 r. zamknęło się kwotą [...] zł). Wnioskodawczyni wyjaśniła nadto, że nie przechowuje rachunków za lekarstwa jej małżonka. Stwierdziła jednak, iż "lekarstwa nie są tanie", zwracając zarazem uwagę na zaawansowany wiek małżonka oraz konieczność przestrzegania przez niego odpowiedniej diety. Wpis od skargi w sprawie wynosi [...] zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 tego Prawa obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Dla oceny wniosku nie ma natomiast znaczenia to, czy skarga jest zasadna, czy też nie – kwestia ta może być rozważona dopiero na etapie wydawania wyroku w sprawie. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że w ocenie rozpoznającego wniosek przesłanka powyższa nie zachodzi. W gospodarstwie domowym skarżącej uzyskiwany jest bowiem stosunkowo znaczny dochód, który nawet po odliczeniu udokumentowanych przez stronę wydatków wielokrotnie przewyższa wysokość należnego w sprawie wpisu od skargi, a więc najwyższej opłaty sądowej, jaką można pobrać w niniejszym postępowaniu. Łatwo w szczególności zauważyć, że wpis ów nie przekracza 1/10 środków, jakie pozostają do dyspozycji skarżącej i jej małżonka po odliczeniu miesięcznych rat kredytów. Odnotować jednocześnie trzeba, iż omawiana sytuacja majątkowa nie powstrzymała małżonka skarżącej przed przyjęciem na siebie zobowiązania okresowego, którego miesięczna wysokość stanowi więcej niż trzykrotność wspomnianego wpisu. Nic nie stoi zatem na przeszkodzie, aby jednorazowo zgromadzona została suma pozwalająca na uiszczenie tej opłaty i ewentualnie kolejnych opłat, jakie mogą pojawić się w toku postępowania. Dotychczasowych wniosków nie podważa przy tym fakt, że małżonek skarżącej ma problemy zdrowotne, wymagające przestrzegania odpowiedniej diety i zażywania potrzebnych lekarstw. Skarżąca nie tylko nie udokumentowała wszak ponoszonych w tym zakresie wydatków, ale także – pomimo wyraźnego wezwania – nie sprecyzowała ich wysokości. Niepodobna więc przyjąć, iż wysokość ta odbiega od przeciętnej skali tego rodzaju wydatków na tyle, by uniemożliwiła ona osobom uzyskującym wskazany wyżej dochód na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na marginesie warto zauważyć, iż nieuwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata nie stoi w sprzeczności z dyrektywami wynikającymi z przysługującego stronie prawa do sądu. Udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest bowiem konieczny na obecnym etapie postępowania, skoro – zgodnie z art. 175 § 3 pkt 1 oraz art. 194 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – staje się on niezbędny dopiero w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Ponadto w myśl art. 6 tego Prawa Sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, a według jego art. 134 § 1 nie jest związany granicami skargi. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.