I SA/Gl 878/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn- interpretacja w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej przekraczającą kwotę [...] zł (słownie: [...]); 2) w pozostałym zakresie wniosek oddalić; W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 13 września 2007 r. K. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie jej od kosztów sądowych (vide pkt 4 druku PPF). Uzasadniając wniosek podniosła, że jej bieżące dochody nie pozwalają na uiszczenie kosztów sądowych, gdyż z niewielkiej emerytury musi zakupić lekarstwa, opłacić podatek i inne należności. Wnioskująca odnotowała, że choruje na [...],[...] oraz częste [...]. W ostatnim czasie poniosła wydatki związane z pogrzebem męża. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskująca posiada dom o pow. 110 m² a wysokość jej emerytury stanowi kwotę [...]zł brutto. W wyniku analizy oświadczenia K. S., pismem z dnia 29 października 2007 r., referendarz sądowy wezwał ją do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych wyjaśnień i nadesłanie dokumentów źródłowych. W odpowiedzi wnioskująca nadesłała wymagane materiały źródłowe, z których wynika, że jej miesięczny dochód stanowi kwotę [...]zł netto. Stałe ponoszone przez nią wydatki oszacowano na kwotę [...]zł, w tym: energia elektryczna – [...], woda – [...], gaz – [...]zł, telefon – [...], podatek nieruchomości [...] ([...]zł / 12 miesięcy) oraz lekarstwa – [...]zł. Majątek wnioskującej stanowi dom mieszkalny o pow. 142 m² (32 m² o wys. 1,40-2,20 m), garaż o pow. 19 m² oraz działka o pow. 385 m². Postanowieniem z dnia 14 listopada 2007r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy. W przewidzianym terminie skarżąca wniosła sprzeciw od ww. postanowienia. W uzasadnieniu swego sprzeciwu skarżąca podała, iż obecnie ponosi niebagatelne koszty ogrzewania domu, gdyż opala go gazem. Koszty te nie zostały uwzględnione w rachunku jaki przedstawiła na żądanie referendarza, bowiem pochodzi on sprzed okresu grzewczego. Dalej wskazała, iż obciążenie jej osoby opłatami sądowymi powyżej kwoty [...] zł (a liczy się nie tylko z wpisem od skargi lecz także ewentualną opłatą kancelaryjną od uzasadnienia wyroku czy też wpisem od skargi kasacyjnej) utrudni jej dostęp do Sądu. Tymczasem jest przekonana do swoich racji, które przedstawiła w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje. Na wstępie stwierdzić należy, iż z uwagi na skutecznie wniesiony sprzeciw postanowienie referendarza, przeciwko któremu został on wniesiony utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlegała rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Konsekwencja taka wynika bowiem z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Rozpoznanie wniosku strony o przyznanie prawa pomocy (zgodnie z wskazaniem strony wniosek ten obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych) sprowadza się do ustalenia czy w niniejszej sprawie spełniona jest określona w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanka przyznania prawa pomocy. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym- obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego- może być przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że uiszczenie pełnych kosztów postępowania skutkowałoby uszczerbkiem koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. Sytuacja materialna i rodzinna skarżącej wskazuje jednak, iż nie mieści się w jej możliwościach płatniczych uiszczenie wpisu w pełnej wysokości. Nie zachodzą jednakże przesłanki do uwzględnienia wniosku w całości. Miesięczny dochód skarżącej stanowi bowiem kwota w wysokości [...]zł netto, z kolei stałe ponoszone przez nią każdego miesiąca wydatki oscylują w granicach [...]zł. Dyspozycja art. 245 § 3 p.p.s.a przyznaje sędziemu swobodę uznania, którą z form częściowego przyznania prawa pomocy może on zastosować. W tym kontekście orzekający w sprawie uznał, iż sytuacja majątkowa skarżącej uzasadnia wyłącznie wobec niej powszechnego obowiązku ponoszenia kosztów sądowych poprzez zwolnienie jej od każdorazowej opłaty sądowej w części przekraczającej [...] złotych. Z kolei wskazana kwota nie zagrozi codziennej egzystencji strony tym bardziej, że pomniejszy jej budżet domowy tylko w jednym miesiącu. Nadto wskazać należy, iż skrząca z wnioskiem o przyznanie jej prawa pomocy wystąpić może ponownie w każdym stadium postępowania sądowego. Sąd wówczas, biorąc pod uwagę ewentualne, nowo powstałe okoliczności sprawy powtórnie dokona oceny całokształtu sytuacji majątkowej, rodzinnej i osobistej wnioskodawczyni istniejącej w okresie, w którym wystąpiła ona o zastosowanie tego przywileju. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa i osobista skarżącej nie wskazuje, jakoby uiszczenie na obecnym etapie postępowania kwoty w wysokości [...] zł tytułem wpisu od skargi skutkowałoby uszczerbkiem jej utrzymania koniecznego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. działając w oparciu o art. 260 tej ustawy orzeczono jak w sentencji.