I SA/Gl 878/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja – Klimczyk (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących z nieujawnionych źródeł przychodów postanawia: odmówić stronie skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 2 marca 2018 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej z dnia 21 lutego 2018 r., wniesionej od wyroku z dnia 5 grudnia 2017 r. w kwocie 848 zł w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Przesyłka polecona zawierająca odpis powyższego zarządzenia została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 9 marca 2018 r. W dniu 29 marca 2018 r. skarżący uiścił kwotę 848 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. Tego samego dnia, tj. 29 marca 2018 r. pełnomocnik strony skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wskazał, że po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu niezwłocznie przekazał skarżącemu za pośrednictwem poczty elektronicznej informację o obowiązku jego uiszczenia. Skarżący zaś od dnia 10 marca 2018 r. do dnia 28 marca 2018 r. przebywał w Z., gdzie pracuje jako [...] i w tym okresie, nie mając świadomości, że będzie zobowiązany do zapłaty wpisu, nie odczytywał e-maili, ani też nie kontaktował się z Kancelarią. Uczynił to dopiero w dniu wczorajszym, informując, że był poza dostępem do komputera i nie miał technicznych możliwości zapoznania się z wiadomościami e-mail. Pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że po zyskaniu powyższej informacji polecił skarżącemu natychmiast dokonać opłaty, co ten uczynił. Końcowo pełnomocnik strony skarżącej wniósł o nieobciążanie skarżącego negatywnymi skutkami procesowymi, z uwagi na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "ppsa") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i § 2 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ppsa). Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym siedmiodniowym terminie. Należy przyjąć, że wskazana we wniosku przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 28 marca 2018 r., kiedy to skarżący pozyskał informację o obowiązku uiszczenia wpisu. Wniosek zaś został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 29 marca 2018 r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ppsa. Ponadto skarżący - zgodnie z dyspozycją art. 87 § 4 ppsa - dopełnił uchybionej czynności, tj. uiścił wpis od skargi kasacyjnej, dokonując w dniu 29 marca 2018 r. wpłaty w wysokości 848 zł na konto tut. Sądu. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Wskazać w tym miejscu należy, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.gov.pl). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). Odnosząc powyższe uwagi ogólne do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, iż pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu. W ocenie Sądu brak kontaktu skarżącego z ustanowionym w sprawie pełnomocnikiem, nie jest okolicznością, która wyłączałaby winę strony w uchybieniu terminu do dokonania czynności w ustawowym terminie. Nie jest to bowiem okoliczność, której nie można byłoby uniknąć, przy dołożeniu należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. Zdaniem Sądu strona dbając należycie o swoje interesy, powinna mieć kontakt ze swoim pełnomocnikiem, zwłaszcza w przypadku planowanego wyjazdu. Zatem wyjazd skarżącego, który zbiegł się w czasie z upływem terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej nie może być brany pod uwagę jako okoliczność wyłączająca winę, gdyż jest to okoliczność subiektywna, na którą strona miała wpływ. W odniesieniu do strony, która wyjeżdża poza miejsce swego zamieszkania w trakcie postępowania, formułuje się powinność takiego zorganizowania spraw, z możliwością kontaktu z pełnomocnikiem włącznie, aby podczas nieobecności strony jej interesy nie doznały uszczerbku. Skarżący wiedząc, że będzie przez dłuższy czas przebywać poza miejscem zamieszkania, winien podjąć czynności zabezpieczające prowadzenie swoich spraw, zwłaszcza sądowych. Tym samym, w ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku jego winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.