I SA/Gl 878/22

WyrokWSA w Gliwicach2023-02-15

Skład orzekający: Krzysztof Kandut, Borys Marasek, Anna Tyszkiewicz-Ziętek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo określiły wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości niezamieszkałej, uwzględniając faktyczną częstotliwość odbioru odpadów, pomimo wątpliwości co do kompletności zgromadzonego materiału dowodowego i braku w aktach sprawy kluczowych dokumentów?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając istotne naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji. Kluczowe braki obejmowały nieprzekazanie sądowi kompletnych akt sprawy, w tym decyzji uchylającej organu odwoławczego, a także brak w aktach sprawy deklaracji spółki dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami. Ustalenie stanu faktycznego było nierzetelne z powodu niepełnego materiału dowodowego, co uniemożliwiło prawidłową ocenę zastosowania prawa materialnego.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. określającą wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2017 r. do grudnia 2020 r. Organy ustaliły opłatę na podstawie informacji firmy odbierającej odpady, wskazując na częstszy odbiór odpadów niż zadeklarowany przez spółkę. Spółka zarzuciła naruszenie procedury, odrzucenie dowodów i wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W trakcie postępowania pojawiły się wątpliwości co do prawidłowości deklaracji spółki oraz rzetelności firmy odbierającej odpady.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Sędziowie WSA Borys Marasek, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant specjalista Anna Florek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa G. Sp. z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 czerwca 2022 r. nr SKO.FP/41.4/187/2022/5437 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2017 r. do grudnia 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z 2 czerwca 2022 r. nr SKO.FP/41.4/187/2022/5437 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, na podstawie m.in. art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm. - dalej zwana: O.p.), po rozpatrzeniu odwołania: G. spółka z o.o. w R. (dalej zwana: strona, spółka, skarżąca) od decyzji Prezydenta Miasta R. z 12 października 2021 r. nr [...] w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Z akt sprawy przedłożonych Sądowi wynika, że Prezydenta Miasta R. decyzją z 12 października 2021 r. określił spółce opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie: - 390 zł w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2018 r., - 195 zł w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 stycznia 2019 r., - 390 zł w okresie od 1 lutego 2019 r. do 31 maja 2019 r., - 195 zł w okresie od 1 czerwca 2019 r. do 31 lipca 2020 r., - 390 zł w okresie od 1 sierpnia 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r., - 349,20 zł w okresie od 1 września 2020 r. do 30 listopada 2020 r., - 174,60 zł w okresie od 1 grudnia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał w szczególności przepisy art. 5 ust. 1 pkt 3b, art. 6c ust. 2, art. 6i, art. 6m, art. 6o i art. 6q ustawy z 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 888 ze zm. – dalej zwana: u.c.p.g.) oraz Uchwały Rady Miasta Rybnika: - nr 348/XXVI/2012 z dnia 12 września 2012 r. w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, - nr 435/XXVII/2016 z dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zmienionej uchwałą Nr 249/XVI/2019 z dnia 21 listopada 2019 r. oraz uchwałą Nr 377/XXI/2020 z dnia 23 kwietnia 2020 r., - nr 638/XXXVI11/2021 z dnia 27 maja 2021 r. w sprawie ustalenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie Miasta Rybnika oraz warunków i trybu składania deklaracji za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Odwołując się do ustaleń faktycznych organ I instancji w swojej decyzji wskazał, że spółka w 2013 roku złożyła deklarację w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami zgłaszając nieruchomość niezamieszkałą (w R. przy ul. [...]) na której powstają odpady komunalne, wykazując zapotrzebowanie na odbiór 1 pojemnika o pojemności 1.100 l. oraz brak segregacji odpadów na tej nieruchomości. Następnie w sierpniu 2020 r. spółka złożyła kolejną deklarację, zgłaszając potrzebę zwiększenia częstotliwości odbioru odpadów do 2 razy w miesiącu, a w następnej deklaracji zgłosiła prowadzenie segregacji odpadów na nieruchomości od września 2020 r. Postanowieniem z 11 maja 2021 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie określenia spółce wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2020 r. W efekcie tego postępowania, powołując się na informacje od firmy odbierającej odpady (E. Sp.j.), organ określił wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, przyjmując do odbioru: - w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2018 r. - 1 pojemnik o pojemności 1.100l. odbierany 2 razy w miesiącu, - w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 31 stycznia 2019 r. - 1 pojemnik o pojemności 1.100l. odbierany 1 raz w miesiącu, - zł w okresie od 1 lutego 2019 r. do 31 maja 2019 r. - 1 pojemnik o pojemności 1.100l. odbierany 2 razy w miesiącu, - w okresie od 1 czerwca 2019 r. do 31 lipca 2020 r. - 1 pojemnik o pojemności 1.100l. odbierany 1 raz w miesiącu, - w okresie od 1 sierpnia 2020 r. do 31 sierpnia 2020 r. - 1 pojemnik o pojemności 1.100l. odbierany 2 razy w miesiącu, - w okresie od 1 września 2020 r. do 30 listopada 2020 r. - 1 pojemnik o pojemności 1.100l. odbierany 2 razy w miesiącu, - w okresie od 1 grudnia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. - 1 pojemnik o pojemności 1.100l. odbierany 1 raz w miesiącu. Organ wskazał przy tym, że zobowiązany ma obowiązek - bez wezwania - uiszczać opłatę w ratach i terminach określonych Uchwałą Nr 201/XIII/2015 Rady Miasta Rybnika z dnia 1 października 2015 r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, tj.: za I kwartał do 20 marca danego roku, za II kwartał do 20 czerwca danego roku, za III kwartał do 20 września danego roku, za IV kwartał do 20 grudnia danego roku. Przypomniał też, że sprawę rozpatruje ponownie, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskutek odwołania spółki, decyzją z 2 września 2021 r. nr SKO.FP/41.4/343/2021/ 9346 uchyliło poprzednią decyzję Prezydenta Miasta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, wskazując zakres niezbędnego do przeprowadzenia postępowania, czemu organ I instancji sprostał. Uzasadniając swoje stanowisko organ dalej wyjaśnił, że wymierzoną spółce opłatę skalkulowano na podstawie informacji przekazanych przez firmę E. odbierającą odpady, dotyczących częstotliwości faktycznie opróżnianego pojemnika (1 lub 2 razy w miesiącu) oraz stawki opłaty za pojemnik (iloczyn tych dwóch wartości). Organ argumentował, odnośnie częstotliwości odbioru odpadów od spółki, że skoro pojemnik był udostępniony do odbioru, to znajdowały się w nim odpady komunalne zgromadzone na nieruchomości i wymagające usunięcia. Z tego powodu nie uwzględnił twierdzeń spółki zgłaszanych w toku postępowania co do tego, że odbiór więcej niż raz w miesiącu był wynikiem pomyłki firmy odbierającej odpady. W odwołaniu strona w szczególności podniosła, że organ nie wykonał zaleceń zawartych w poprzedniej decyzji SKO z 2 września 2021 r., tj. nie dokonał wnikliwej analizy okoliczności faktycznych sprawy i nie odpowiedział na pytania: 1. czy organ mając, w/g własnego twierdzenia, raporty firmy E. i wydając decyzje w latach 2017-2020 poświadczał nieprawdę ? 2. dlaczego organ otrzymując np. w kwietniu 2018 r. informacje z firmy E. o ilości odebranych śmieci i widząc nieprawidłowości nic z tym nie zrobił ? 3. dlaczego organ dysponując identycznymi dokumentami raz wydaje decyzje, że odpady były wywożone zgodnie z deklaracją firmy, po czym po kilku latach zmienia swoją decyzję na przeciwną ? 4. dlaczego na raportach i dokumentach firmy E. nie ma żadnego śladu potwierdzenia ze strony spółki odbioru ponadprogramowej ilości odpadów ? 5. dlaczego organ nie zwrócił się do firmy E. o wyjaśnienie przyczyn odbierania odpadów niezgodnie ze zleceniem i deklaracją spółki ? Strona zwróciła uwagę, że zgodnie z procedurą działania firmy E., jej pracownicy otrzymują od dyspozytora codziennie grafik odbioru śmieci i nie jest możliwe samowolne pobieranie śmieci poza tym grafikiem. Organ nie ustalił jednak, z udziałem firmy E., na podstawie jakich dokumentów dyspozytorzy decydowali o dodatkowej wywózce śmieci od skarżącej ? Nie przeprowadził więc organ prawidłowego postępowania, zgodnego z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło zarzutów odwołania i zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy w szczególności wskazał, że na podstawie art. 6h oraz art. 6i ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c ustawy, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a obowiązek ponoszenia tej opłaty powstaje - w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne. W myśl art. 6j ust. 3 ustawy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2 ustawy. Dalej organ powołał art. 6m ust. 1 u.p.c.g. wskazując, że na właścicielach nieruchomości spoczywa obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych, a w razie niezłożenia deklaracji albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji - na mocy art. 6o ust. 1 u.c.p.g.- organ określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody. W tej sprawie, jak wyjaśnił organ odwoławczy, nieruchomość spółki na której powstają odpady komunalne, jest niezamieszkała. Spółka złożyła deklarację dla tej nieruchomości w 2013 roku, deklarując odbiór 1 pojemnika o pojemności 1.100l oraz brak prowadzenia segregacji odpadów. Kolejnymi deklaracjami zwiększyła od sierpnia 2020 r. częstotliwość odbioru odpadów do 2 razy w miesiącu, natomiast od września 2020 r. zadeklarowała prowadzenie segregacji odpadów. Organ skonfrontował w/w deklaracje spółki z informacjami od podmiotu odbierającego odpady komunalne, tj. spółki E., obejmującymi okres od stycznia 2017 r. do grudnia 2020 r. i stwierdził, że z nieruchomości spółki w w/w czasie odbierany był jeden pojemnik o pojemności 1.100l zazwyczaj dwa razy w miesiącu, a nie raz w miesiącu. W tej sytuacji opłatę należało skalkulować mając na uwadze częstotliwość faktycznie opróżnionego pojemnika w miesiącu (1 lub 2 razy) oraz stawkę opłaty za pojemnik według jego pojemności (iloczyn). Podzielając w tym względzie stanowisko organu I instancji Kolegium przywołało treść art. 6o ust. 1 u.c.p.g. argumentując, że co do zasady, właściciele nieruchomości uiszczają opłatę obliczoną samodzielnie na podstawie danych wskazanych przez siebie w deklaracji, jednakże w sytuacji, gdy organ poweźmie wątpliwości co do prawidłowości przedstawionych w nich danych, co w niniejszej sprawie wystąpiło, wówczas ma prawo wydania decyzji w tej sprawie. Odnosząc się do zarzutów i wniosków spółki zgłaszanych w toku postępowania, w szczególności wniosku o przesłuchanie pracowników spółki odbierającej odpady, pracowników strony udostępniającej pojemnik, ewentualnie dowodu z monitoringu wizyjnego - na okoliczność ustalenia, że bez wiedzy spółki odbiór odpadów komunalnych był niemożliwy, gdyż pojemnik znajduje się za ogrodzeniem – SKO zgodziło się z Prezydentem Miasta, że przesłuchanie pracowników firmy odbierającej odpady nie wniosłoby żadnych nowych danych do zgromadzonego materiału dowodowego. Tak samo SKO oceniło wniosek strony o przesłuchanie jej pracowników udostępniających pojemnik. Natomiast w kwestii zgłaszanego przez stronę wniosku dowodowego w zakresie odtworzenia monitoringu wizyjnego Kolegium podniosło, że spółka pomimo powoływania się na ten dowód nie przedłożyła go w toku prowadzonego postępowania. W podsumowaniu Kolegium stwierdziło, że określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, uwzględniającej odbiór odpadów we wskazanych w decyzji okresach 2 razy w miesiącu, nastąpiło na podstawie danych przedłożonych przez podmiot odbierający odpady komunalne. Dane te wskazywały ilości odebranych odpadów z nieruchomości spółki za okres od stycznia 2017 r. do grudnia 2020 r. Podmiot odbierający odpady w piśmie z 31 marca 2021 r. podał, że nieruchomość spółki wyposażona była w 1 pojemnik o pojemności 1.100l, a odpady segregowane nie były wystawiane według obowiązującego harmonogramu. Ponieważ częstotliwość odbierania pojemnika była w rzeczywistości inna niż to deklarowała spółka, organ miał prawo na podstawie art. 6o ust. 1 u.c.p.g. do wydania decyzji uwzględniającej faktyczną/ rzeczywistą częstotliwość odbierania pojemnika z odpadami. SKO zwróciło nadto uwagę, że zgodnie z § 13 pkt 3 uchwały nr 279/XVI/2015 i § 12 pkt 3 uchwały Nr 136/XI/2019, częstotliwość odbioru niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych dla obiektów użyteczności publicznej oraz obiektów związanych z działalnością gospodarczą – to dwa razy w miesiącu. Zatem spółka E. zobowiązana do odbioru odpadów komunalnych z nieruchomości wykonywała odbiór dwa razy w miesiącu, niezależnie od tego, czy właściciel nieruchomości udostępniał pojemnik z odpadami komunalnymi, czy też nie. Innymi słowy, skoro odbiór odpadów komunalnych zmieszanych, w okresie którego dotyczy zaskarżona decyzja, odbywał się dwa razy w miesiącu, co wprost zostało uregulowane w w/w uchwale Nr 279/XVI/2015 i uchwale Nr 136/XI/2019 oraz faktycznie/ rzeczywiście doszło do odbioru odpadów z nieruchomości spółki 2 razy w miesiącu, to wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna uwzględniać faktyczną/ rzeczywistą częstotliwość (2 razy w miesiącu) ich odbioru, pomimo deklarowanej przez stronę innej częstotliwości odbioru. W tej sytuacji zarzuty o odbieraniu odpadów bez wiedzy strony, samowolnie, nie mają wpływu na rozstrzygnięcia sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca ogólnie zarzuciła naruszenie kodeksu postępowania (KPA) podczas procedowania oraz odrzucenie wszelkich dowodów strony i wydanie decyzji z rażącym naruszeniem praw strony, logiki i doświadczenia życiowego, urągającej poczuciu sprawiedliwości społecznej. Jak podniosła spółka, firma wywożąca w latach 2017- 2020 r. odpady z posesji skarżącej realizowała wywóz zgodnie ze złożonymi deklaracjami i wydanymi przez organ decyzjami. Poza harmonogramem nie był realizowany wywóz odpadów. W związku z tym spółka uważa, że oczekiwanie od niej dowodów wykazujących, że wywóz śmieci nie miał miejsca jest nieracjonalne i wymagałoby przedstawienia pełnego monitoringu pojemnika na śmieci z okresu pięciu lat, czyli obejmującego ok. 44 tys. godzin nagrań. Jest to sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Strona podniosła, że teren wokół jej firmy jest ogrodzony i zamykany bramą, z systemem monitoringu wizyjnego. Znajduje się tam wiele ton konstrukcji stalowych, szpule z miedzianymi falowodami itp., a także pojemnik na śmieci. Tymczasem organ stwierdził, że jest to teren ogólnie dostępny, a wywózka odpadów może się odbywać bez wiedzy spółki i poza harmonogramem. Taką wersję zdarzeń strona uważa za niemożliwą. Skarżąca podkreśla, że jedynym dowodem na to, że nadprogramowy wywóz odpadów miał w ogóle miejsce jest twierdzenie firmy E.. Brak przy tym jakichkolwiek innych dowodów w tym względzie, np. korespondencji, podpisu pracownika spółki, czy zdjęcia z oznaczeniem daty, co uwiarygodniałby wywóz odpadów poza ustalonym harmonogramem. Dalej strona dodaje, że organ wydawał decyzje zobowiązujące do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lata 2017-2020, w których to były naliczane opłaty zgodnie z deklaracją. Dowodzi to, że nie było żadnych dodatkowych wywozów we wskazanych przez organ terminach, a deklaracje oraz wywozy odpadów były spójne ze stanem faktycznym. W tej sytuacji całkowicie niezrozumiałe są argumenty zawarte w skarżonej decyzji, według których organ miał wątpliwości od 2018 roku co do rzetelności deklaracji spółki, skoro postępowanie zostało wszczęte dopiero w 2021 roku. To oznacza, że wbrew własnej opinii przez 3 lata nie dążył organ do wyjaśnienia wątpliwości pomimo faktów, które posiadał. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z 29 sierpnia 2022 r. spółka dodatkowo podniosła, że w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonej 19.08.2020 r. wskazała, iż od 1.09.2020 r. na terenie jej posesji będą powstawały odpady komunalne segregowane i gromadzone w pojemnikach. Tymczasem organ oraz odbierająca odpady firma E. nie wzięły tego faktu pod uwagę i w okresie od 1.09.2020 r. do 31.12.2020 r. naliczono opłaty jak za odpady niesegregowane. Mając to na względzie skarżąca w okresie od 1.09.2020 r. została niesłusznie obciążona opłatą za wywóz odpadów niesegregowanych zamiast segregowanych, co wynika wprost z decyzji organu. Dowodzi to, że dane firmy E. przedstawione organowi I instancji nie są wiarygodne, a firma ta nie wykonywała usług w sposób rzetelny, od samego początku dokonując samowolnych zmian w rodzajach odbioru odpadów oraz harmonogramach, za co finalnie jest obciążana skarżąca. Na rozprawie w dniu 15 lutego 2023 r. skarżąca podtrzymała dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - dalej zwana: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem przepisu art. 57a, niemającego zastosowania w sprawie. Z akt sprawy przedłożonych Sądowi wynika, że Prezydent Miasta R. postanowieniem z 11 maja 2021 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia spółce opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstającymi na nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 grudnia 2020 r. W następstwie tego postępowania organ decyzją z 27 maja 2021 r. nr [...] określił spółce wysokość w/w opłaty za podane okresy. Wskutek odwołania od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z 2 września 2021 r. nr SKO.FP/41.4/343/2021/ 9346 uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, celem przeprowadzenia zaleconego postępowania dowodowego. W następstwie ponownie przeprowadzonego postępowania Prezydent Miasta R. wydał decyzję z 12 października 2021 r., którą SKO w Katowicach utrzymało w mocy decyzją, która jest przedmiotem obecnie rozpoznawanej skargi. W aktach sprawy brak jednak w/w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach decyzją z 2 września 2021 r. nr SKO.FP/41.4/343/2021/9346. Tymczasem zarzuty spółki podnoszone w toku postępowania oraz w skardze dotyczą m.in. niewykonania przez organ I instancji wcześniejszych wskazań Kolegium zawartych w w/w decyzji uchylającej. Z uwagi na brak w aktach tejże decyzji SKO z 2 września 2021 r. Sąd nie może dokonać oceny tego zarzutu. Jest to efektem naruszenia przez organ odwoławczy art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz § 5 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Prezydenta RP z 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz. U. z 2019r. poz. 1003 – dalej zwane: rozporządzenie), zobowiązujących organ do przekazania skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Akta tej sprawy okazały się w w/w zakresie niekompletne. Wskazać przy tym trzeba, że przesłanki wydania przez organ odwoławczy tzw. decyzji kasatoryjnej przewidziane zostały w art. 233 § 2 O.p. Zgodnie z w/w przepisem organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z omawianej regulacji wynika, iż przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia ma miejsce wówczas, gdy postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało w sposób nie wystarczający dla poczynienia niespornych ustaleń, poszczególne kwestie wynikłe w toku postępowania nie zostały dostatecznie wyjaśnione, istnieją uzasadnione wątpliwości co do przyjętych założeń, które wymagają zweryfikowania itp. Załatwiając sprawę ponownie właściwy organ powinien te wskazania – co do zasady – wypełnić. Z tego względu istotne jest, aby Sąd w przypadku skargi na decyzję kończącą postępowanie po tym uchyleniu – tak jak w tej sprawie – mógł poznać zakres postępowania jakie ponownie prowadził organ i ocenić (dokonać kontroli), czy wydane w granicach rozpoznawanej sprawy decyzje są zgodne z prawem. Zauważyć trzeba, jak to już Sąd nadmienił, że w aktach sprawy brak jest decyzji SKO z 2 września 2021 r. wydanej spółce, natomiast znajduje się w nich decyzja Kolegium z 2 września 2021 r. (a zatem wydana w tym samym dniu co spółce) /nr SKO.F/41.4/586/ 2021/9348/, jednak wydana zupełnie innemu podmiotowi i w odniesieniu do zupełnie innej nieruchomości. Dalej wskazać trzeba, że zgodnie z art. 6o ust. 1 u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Zgodnie zaś z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stosuje się przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. W myśl art. 21 § 3 O.p. w powiązaniu z art. 6o ust. 1 u.c.p.g., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania. Materialnoprawną podstawę decyzji organu stanowiły w tej sprawie przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi /.../ (art. 6r. ust. 1aa i ust. 2 u.c.p.g.). Zgodnie z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6m ust. 1a u.c.p.g.). W przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, rada gminy może wprowadzić możliwość wskazania w deklaracji częstotliwości odbioru odpadów komunalnych poszczególnych frakcji, z tym że w okresie od kwietnia do października częstotliwość odbierania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz bioodpadów stanowiących odpady komunalne nie może być rzadsza niż określona w uchwale rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3, a w przypadku jej nieokreślenia w uchwale - nie rzadsza niż raz na 2 tygodnie (art. 6m ust. 1aa u.c.p.g). W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 u.c.p.g.). Z decyzji organów obu instancji wynika, że spółka w 2013 roku złożyła deklarację w sprawie opłat za gospodarowanie odpadami zgłaszając nieruchomość niezamieszkałą (w R. przy ul. [...]) na której powstają odpady komunalne i wykazując odbiór 1 pojemnika o pojemności 1.100 l. oraz brak segregacji odpadów na tej nieruchomości. Następnie w sierpniu 2020 r. złożyła deklarację zmieniającą zgłaszając zwiększenie częstotliwości odbioru odpadów do 2 razy w miesiącu, a w kolejnej deklaracji zmieniającej zgłosiła prowadzenie segregacji odpadów na nieruchomości od września 2020 r. W aktach sprawy znajduje się jednak jedynie kserokopia drugiej z w/w deklaracji i to te nieposiadająca waloru dokumentu, jako że jej zgodność oryginałem nie została potwierdzona przez uprawnioną osobą. Brak natomiast pozostałych w/w deklaracji złożonych przez spółkę, co oznacza, że organ nie dysponował nimi wydając zaskarżoną decyzję, choć dotyczą one okresu objętego postępowaniem, a nadto mają wpływ na wymiar opłaty. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy deklaracja zawierać ma zarówno zgłoszenie spółki co do częstotliwości wywozu odpadów, jak i fakt ich segregacji. W tym aspekcie dodać trzeba i to, że okoliczność, czy na posesji powstawały odpady segregowane czy niesegregowane ma znaczenie dla wymiaru zobowiązania. W związku z tym konieczne było ustalenie i wskazanie, czy segregacja miała miejsce w okresie jaki zadeklarowała spółka, a przy tym jaka była określona konkretnymi przepisami częstotliwość wywozu w tym okresie odpadów segregowanych. Nie jest w tym względzie wystarczające stwierdzenie organu, że skoro pojemnik był udostępniony do odbioru, to znajdowały się w nim odpady komunalne zgromadzone na nieruchomości i wymagające usunięcia. Powoduje to, że zebrany materiał dowodowy zawiera istotne braki, co narusza wymogi określone w art. 120, art. 122, art. 180, art. 187 oraz art. 191 O.p. W efekcie uzasadniony jest wniosek, że ponownie prowadzone przez organ I instancji postępowanie miało charakter nierzetelny, a rozstrzygnięcie oparte zostało o niepełny materiał dowodowy. Skutkiem tego także aprobująca te uchybienia decyzja organu odwoławczego obarczona jest tymi samymi wadami. Nie można nie zauważyć i tego, że zaskarżona decyzja Kolegium jest niekompletna. Nie zawiera bowiem strony nr 2. Nie jest więc pewne jaki stan faktyczny organ przyjął za podstawę swego rozstrzygnięcia i jakie w tym względzie zaprezentował argumenty, których treść zawierała brakująca strona. Także to uchybienie wyczerpuje treść przywołanych już przepisów art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Wszystko to powoduje, że stan faktyczny sprawy nie został ustalony w sposób wyczerpujący i znajdujący potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. W tej sytuacji, skoro stan faktyczny nie został w pełni ustalony, rozstrzyganie o prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego jest przedwczesne. Ponownie rozpatrując sprawę organ winien wyeliminować uchybienia wskazane w treści niniejszego uzasadnienia. Powinien też w następstwie tego wykazać jakie zapotrzebowanie na odbiór odpadów zadeklarowała spółka za okres objęty postępowaniem (w poszczególnych deklaracjach) i na podstawie jakich dowodów – jeśli deklaracje spółki uzna organ z określonych przyczyn za niewiarygodne - wymierzy organ opłatę uwzględniając kryteria prawne zawarte w szczególności w przepisach art. 6m ust. 1a i 1aa i art. 6o w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g., w tym także art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 O.p. Niezbędne będzie przy tym ustalenie, czy na posesji powstawały odpady segregowane czy niesegregowane, a w przypadku segregowanych - jaka była częstotliwość ich wywozu. Zgodnie z art. 181 O.p. dowodami w postępowaniu mogą być w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty (...). Dowody powinny więc posiadać walor dokumentu. W tym kontekście końcowo wskazać trzeba, że w znajdującym się w aktach piśmie z 31 marca 2021 r. firma E. powołuje się harmonogram odbioru odpadów, przy czym tylko jedna karta pozwala na identyfikację autora zestawienia. Także ten brak powinien organ usunąć lub przeprowadzić żądane przez stronę dowody na okoliczność odbioru odpadów ponad deklarację spółki (w zaskarżonej decyzji organ niejako antycypował, że wnioskowane dowody nie wniosłyby nic do sprawy /s. 7-8 decyzji SKO/). Tymczasem ocena dowodu przed jego przeprowadzeniem nie może zyskać aprobaty Sądu, chyba że zaistnieją przesłanki, o których mowa w art. 188 O.p. To jednak powinno zostać wykazane przez organ. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło