I SA/Gl 879/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 września 2013 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od gier w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 743 zł, skarżąca Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku zwrócono przede wszystkim uwagę na negatywne następstwa zmiany przepisów regulujących zasady prowadzenia działalności Spółki polegających na eksploatacji automatów do gry o niskich wygranych. Sprowadzają się one do zapaści finansowej i radykalnego ograniczenia aktywności do 200 automatów, co stanowi 7% stanu sprzed zmiany przepisów i może oznaczać rychłą likwidację. Według wniosku wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 2.500.000 zł, wartość środków trwałych 4.657.599,66 zł, a strata w ubiegłym roku obrotowym zamknęła się kwotą 888.485,30 zł. Spółka posiada dwa rachunki bankowe, które jednak zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym. Referendarz sądowy wezwał pełnomocnika Spółki, będącego radcą prawnym, do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni poprzez nadesłanie: odpisu sprawozdania finansowego skarżącej (bilansu, rachunku zysków i strat, informacji dodatkowej) za rok obrotowy 2012, odpisu sprawozdania finansowego za okres od stycznia 2013 r. do lipca 2013 r., a w przypadku jego braku, dokumentów obrazujących sytuację finansową, sporządzonych na podstawie danych finansowych za ten okres (zestawienie zmian w kapitale własnym, rachunek przepływów pieniężnych itp.), aktualnej ewidencji środków trwałych skarżącej, odpisu zeznania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2012, odpisu deklaracji skarżącej na podatek od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy, odpisu raportów kasowych skarżącej za trzy ostatnie miesiące oraz wyciągów i wykazów z rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. Wykonując wezwanie, pełnomocnik skarżącej przedłożył – w formie wydruków i kserokopii – obszerną dokumentację źródłową obejmującą: wyciągi z dwóch rachunków bankowych skarżącej (oba wykazują wysokie salda ujemne), zeznanie podatkowe skarżącej w podatku dochodowym za ubiegły rok (wykazano w nim przychód w kwocie 148.551.284,25 zł, koszty jego uzyskania w kwocie 149.439.769,55 zł i stratę w kwocie 888.485,30 zł), deklaracje dla podatku od towarów i usług za okresy od lutego do lipca bieżącego roku (najniższą podstawę opodatkowania, 6.304.575 zł, wykazano w maju, najwyższą, 10.983.392 zł, w lutym), raporty kasowe za okresy od maja do lipca 2013 r. (w tym ostatnim miesiącu wykazano przychód w kwocie 307.117,39 zł, rozchód w kwocie 294.907,29 zł, co spowodowało, że stan kasy, ujemny na początku miesiąca, wyniósł 6.792,24 zł), raport o środkach trwałych (w dużej mierze środki te obejmują automaty do gry) oraz liczne zawiadomienia o zajęciach egzekucyjnych pochodzące sprzed roku. Skrząca zapowiedziała również nadesłanie sprawozdania finansowego w późniejszym terminie, czego jednak w niniejszej sprawie nie uczyniła. Sprawozdanie to, za ubiegły rok oraz za rok bieżący do dnia 31 lipca 2013 r., nadesłał wszelako w trakcie postępowaniach w sprawach o sygn. akt od I SA/Gl 894/13 do I SA/Gl 897/13. Wynika z niego, że Spółka w bieżącym roku wykazała zysk w kwocie 277.096,67 zł przy kosztach działalności operacyjnej wynoszących 60.268.634,16 zł, podczas gdy poprzedni rok obrotowy zamknęła stratą w kwocie 1.289.183,83 zł.; posiadała też na dzień 31 lipca 2013 r. aktywa obrotowe w kwocie 7.635.420,46 zł, w tym środki w kasie i na rachunkach w kwocie 333.904,62 zł i inne środki pieniężne w kwocie 1.428.325 zł . Spółka występuje w charakterze strony skarżącej w 23 postępowaniach toczących się przed tutejszym Sądem i we wszystkich nich wniosła o przyznanie prawa pomocy. Wnioski złożone przez nią w sprawach o sygn. akt od I SA/Gl 886/13 do I SA/Gl 893/13 i od I SA/Gl 898/13 do I SA/Gl 900/13 zostały oddalone postanowieniami referendarza sądowego wydanymi w dniach 10 i 17 września 2013 r. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") przyznanie osobie prawnej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Z treści przytoczonej regulacji wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o prawa pomocy złożonego przez osobę prawną, inaczej niż jest to w przypadku wniosku osoby fizycznej, ma charakter uznaniowy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 371/10, LEX nr 743162). W orzecznictwie podnosi się, że uwzględnienie takiego wniosku pozostaje fakultatywne nawet wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 246 § 2 P.p.s.a. (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 sierpnia 2009 r., sygn. akt I SA/Gl 367/09, LEX nr 653888). W myśl rozpatrywanego przepisu prawo pomocy bowiem może, a nie musi, być przyznane, gdy "zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu" (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Ol 21/10, LEX nr 784373). Odnosząc te uwagi do rozpoznawanej sprawy, stwierdzić trzeba, że przesłanki uwzględnienia wniosku skarżącej nie zostały spełnione. Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy nie potwierdza bowiem zawartych we wniosku oświadczeń, w świetle których Spółka znajduje się w finansowej zapaści i wkrótce może ulec likwidacji. Spółka nadal przecież funkcjonuje w obrocie, osiągając stabilne, kilkumilionowe obroty, co wynika m.in. z przedłożonych deklaracji dla podatku od towarów i usług. Co więcej, w świetle sprawozdania finansowego – pomimo licznych zajęć egzekucyjnych – w bieżącym roku, w przeciwieństwie do roku ubiegłego, wykazała zysk netto z działalności. Jej sytuacja uległa więc zdecydowanej poprawie, która jej znamienna tym bardziej, iż Spółka uzyskała zysk, chociaż poniosła wielomilionowe koszty operacyjne, wprost nieporównywalnie wyższe od kosztów sądowych nie tylko w niniejszej sprawie, ale i we wszystkich jej sprawach łącznie. Trudno zatem wskazać przeszkody, dla których wspomniane koszty operacyjne nie mogłyby obejmować wydatków związanych z postępowaniami sądowymi. Ponadto sprawozdanie finansowe dowodzi, że Spółka dysponuje dużymi środkami obrotowymi, w tym środkami pieniężnymi w kasie i na rachunkach. Sposób rozdysponowania części z nich obrazuje nadesłany raport kasowy. Dokumentuje on operacje gotówkowe, w tym rozchody, które nawet w skali jednego miesiąca znacznie przewyższają wysokość ciążących na Spółce kosztów sądowych. W tym kontekście podkreślić trzeba, że koszty postępowania sądowego przedsiębiorca powinien w pierwszej kolejności kalkulować w ramach kosztów prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, i to traktując jej priorytetowo z uwagi na ich publicznoprawny charakter. Nie może zatem preferować innych wydatków, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy nieporównywalnie wyższe kwoty przeznacza na inne cele. Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe uwagi, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.