I SA/Gl 886/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-02-09
Skład orzekający: Ewa Madej, Bożena Suleja-Klimczyk, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zajęcie wierzytelności, która faktycznie nie istnieje, może przerwać bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Zajęcie wierzytelności, która faktycznie nie istnieje w momencie jego dokonania, nie może być uznane za prawidłowo zastosowany środek egzekucyjny przerywający bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Przepis art. 89 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który dopuszcza zajęcie przyszłych wierzytelności, dotyczy wyłącznie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług, co oznacza, że inne wierzytelności muszą istnieć w dacie zajęcia.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia należności podatkowych. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, uznając, że zastosowane środki egzekucyjne, w tym zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dochodowego za 2008 r., przerwały bieg przedawnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących przedawnienia i prawidłowości zastosowania środków egzekucyjnych, wskazując, że wierzytelność z tytułu nadpłaty podatku dochodowego nie istniała.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. i zasądził od Kolegium na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędziowie WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2016 r. sprawy ze skargi J. P. (P.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
1. J. P., reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...], którym - na podstawie 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 23 § 3 i art. 59 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014r., poz. 1619 ze zm., dalej: u.p.e.a.), utrzymano w mocy postanowienie Zastępcy Naczelnika Wydziału Budżetu i Analiz, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta C., nr [...] z dnia [...] wydane w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko zobowiązanemu.
2. Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym oraz w oparciu o poniższe przepisy.
2.1. W związku z istniejącymi zaległościami w podatku od środków transportowych, Prezydent Miasta C. (wierzyciel) wystawił przeciwko zobowiązanemu tytuły wykonawcze o numerach: [...],[...],[...],[...],[...] oraz [...]. Powyższe tytuły wykonawcze zostały skierowane do realizacji przez organ egzekucyjny Miasta C. odpowiednio w dniach: [...],[...],[...],[...],[...] i [...].
Egzekucja administracyjna została wszczęta w trybie art. 26 § 5 pkt 1 u,p.e.a. tj. z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułów wykonawczych, odpowiednio w dniach: 30 listopada 2004 r., 28 lutego 2005 r., 13 kwietnia 2005 r., 3 marca 2006 r. i 21 sierpnia 2008 r. Natomiast wszczęcie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] nastąpiło w trybie art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. tj. z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności - A - wniosku o zajęcie rachunku bankowego w dniu 26 listopada.2007 r.
W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał szeregu czynności egzekucyjnych, tj. pobór gotówki, zajęcia wierzytelności, zajęcia rachunków bankowych i zajęcia świadczeń emerytalno-rentowego, o których zobowiązany był każdorazowo powiadamiany i które powodowały zdaniem organu przerwanie terminu przedawnienia.
2.2. Pismem z dnia 26 lutego 2015 r. pełnomocnik zobowiązanego wniósł do organu egzekucyjnego wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie powyższych tytułów wykonawczych z powodu przedawnienia objętych nimi należności podatkowych.
2.3. W związku z powyższym wnioskiem wierzyciel reprezentowany przez Naczelnika Wydziału Podatków i Opłat Urzędu Miasta C. w wypowiedzi nr [...] z dnia 20 marca 2015 r. stwierdził, że obecnie nie zachodzą żadne przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn podanych przez zobowiązanego, tj. przedawnienia należności podatkowych z tytułu podatku od środków transportowych za lata 1999-2004. Ponadto wierzyciel poinformował, że podatnik wnioskiem z dnia 12 grudnia 2014 r. zwrócił się do organu podatkowego o umorzenie odsetek za zwłokę i rozłożenie na raty zaległego podatku od środków transportu, jednakże decyzją nr: [...] z dnia [...] organ odmówił zobowiązanemu umorzenia odsetek za zwłokę oraz odmówił rozłożenia na raty po 500 zł zaległego podatku od środków transportowych.
2.4. Organ egzekucyjny Miasta C. w oparciu o powyższe stanowisko wierzyciela oraz po dokonaniu analizy akt sprawy pod kątem zastosowania środków egzekucyjnych przerywających bieg przedawnienia uznał, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła wskazana przez zobowiązanego przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego, wynikająca z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., tj. że obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo obowiązek nie istniał, jak również nie wystąpiły inne przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego i postanowieniem nr [...] z dnia [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko zobowiązanemu.
2.5. W zażaleniu pełnomocnik zobowiązanego, wskazując na tę samą przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego (przedawnienie egzekwowanych należności podatkowych), zaskarżył w całości powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie:
1) art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez przyjęcie, że zobowiązania podatkowe w podatku od środków transportu za okres 1999-2004 egzekwowane w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych o numerach: [...],[...],[...],[...],[...] oraz [...] - nie uległy przedawnieniu,
2) art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez brak jego zastosowania z powodu wygaśnięcia zobowiązań podatkowych na skutek przedawnienia.
W uzasadnieniu pełnomocnik zobowiązanego podniósł, że jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia organu egzekucyjnego pomimo podjętych czynności mających na celu egzekwowanie zobowiązania podatkowego, nie wszystkie zastosowane środki egzekucyjne były skuteczne względem zobowiązanego. Zgodnie z art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Zdaniem pełnomocnika zobowiązanego ostatni skutecznie zastosowany środek egzekucyjny, polegający na zajęciu rachunku bankowego w A S.A. miał miejsce w dniu 27 listopada 2007r., zatem przerwa w biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych nastąpiła w dacie 27 listopada 2007r., co wynika z przepisu art. 70 § 4 O.p. Ponowny 5-letni bieg terminu przedawnienia zobowiązań rozpoczął się z dniem 28 listopada 2007r., a po tej dacie nie zastosowano skutecznie żadnych środków egzekucyjnych ani nie wskazano na inne zdarzenia lub okoliczności powodujące przerwę bądź zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W szczególności zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku dochodowego z dnia [...] nie mogło przerwać biegu terminu przedawnienia, gdyż zobowiązany nie miał żadnych nadpłat w tym podatku, a zatem nie można przyjąć, że tenże środek został zastosowany. Natomiast zajęcie świadczenia emerytalno-rentowego w dniu [...] zostało dokonane w czasie, gdy zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od środków transportu już wygasły na skutek przedawnienia w dniu 29 listopada 2012 r. Zdaniem pełnomocnika zobowiązanego bez znaczenia w sprawie są czynności egzekucyjne polegające na sporządzeniu przez poborcę skarbowego z zobowiązanym protokołów o stanie majątkowym, gdyż w sprawie ma zastosowanie art. 70 § 4 O.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r., zatem ta czynność egzekucyjna nie spowodowała przerwy biegu przedawnienia. W tej sytuacji uznać należy, że zobowiązania będące przedmiotem niniejszego postępowania wygasły w dacie 29 listopada 2012 r. Złożenie przez zobowiązanego w dniu 12 grudnia 2014 r., tj. po dacie wygaśnięcia zobowiązań podatkowych wniosku o rozłożenie na raty i umorzenie odsetek jest bez znaczenia w sprawie, gdyż nie był już zobowiązany do ich zapłaty. W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy zrealizowane zostały przepisy art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., co winno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego.
2.6 Utrzymując zaskarżone postanowienie w mocy Kolegium w pierwszej kolejności podniosło, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Przedstawiło następnie obowiązujący stan prawny wskazując, że na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Jednocześnie art. 59 § 3 tej ustawy stanowi, że w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4.
Przedawnienie zobowiązań podatkowych reguluje art. 70 O.p. Zgodnie z art. 70 § 4 bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Powyższe oznacza, że zastosowanie środka egzekucyjnego oraz zawiadomienie o tym podatnika są tymi przesłankami, które muszą wystąpić, aby nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia.
Dalej, Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 1a pkt 12 u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym jest m.in. egzekucja z pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, renty, emerytury, rachunków bankowych, z papierów wartościowych, z weksla, z ruchomości i nieruchomości. Podstawę do zastosowania środków egzekucyjnych stanowi zawiadomienie (o zajęciu prawa majątkowego, protokół zajęcia prawa majątkowego, protokół zajęcia i odbioru nieruchomości, protokół odbioru dokumentu). Po przerwaniu termin biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Wątpliwości dotyczące możliwości wielokrotnego przerywania biegu terminu przedawnienia zostały rozstrzygnięte przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 2011 r. (sygn. akt P 26/10), w którym TK stwierdził, że przepis art. 70 § 4 ustawy - Ordynacja podatkowa, w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r., w zakresie, w jakim w wyniku możliwości stosowania nieograniczonej liczby środków egzekucyjnych dopuszcza za każdym razem do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, bez jednoczesnego wyznaczenia końcowego terminu biegu przedawnienia, jest zgodny z Konstytucją. Ponadto na mocy art. 21 powoływanej ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 143, poz. 1199 ze zm.), znajdują one zastosowanie do wszystkich zobowiązań, w tym również powstałych przed tym dniem.
W świetle ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego przyjmuje się, że "wystarczy zastosowanie środka egzekucyjnego bez względu na skuteczność tego środka i dalszy jego byt prawny, aby doszło do przerwania biegu przedawnienia" (m. in. wyrok NSA z dnia 5 maja 2010 r. sygn. akt I FSK 1911/09, LEX nr 744484). W wyroku z dnia 17 lutego 2010 r. sygn. akt II FSK 2063/09 NSA orzekł, iż zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania środka egzekucyjnego stanowi między innymi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności. Z art. 70 § 4 O.p. nie wynika zatem, że dla przerwania biegu terminu przedawnienia konieczne jest wyegzekwowanie dochodzonej kwoty. Podobnie wypowiedział się WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 26 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/GI 466/12 oraz w wyroku z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt I SA/GI 1719/13 (opubl. LEX nr 1522226).
Omawiając ustalenia niniejszej sprawy Kolegium stwierdziło, że wobec zobowiązanego zastosowano szereg środków egzekucyjnych, każdorazowo skutkujących przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Organ egzekucyjny zastosował w dniu 30 listopada 2004 r. środek egzekucyjny (pobór pieniędzy), o którym zobowiązany został powiadomiony, przerywając po raz pierwszy bieg terminu zobowiązania za 1999r. Kolejne czynności egzekucyjnych podejmowane przez organ egzekucyjny każdorazowo przerywały bieg terminu przedawnienia. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ egzekucyjny wskazał rodzaj i datę sporządzenia zajęcia oraz terminy ich doręczenia zobowiązanemu. Tym samym wielokrotnie wypełniona została przesłanka z art. 70 § 4 O.p., poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. i zawiadomienie o tym zobowiązanego przed dniem upływu terminu przedawnienia tych zaległości.
3. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnika podatnika zarzucił, że zaskarżone postanowienie narusza:
1) art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 124 § 2 K.p.a. przez brak zawarcia zarówno faktycznego jak i prawnego uzasadnienia dot. zarzutu nieistnienia wierzytelności w postaci nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. i w konsekwencji braku zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia tejże wierzytelności,
2) art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 4 O.p. poprzez nieuznanie, że zobowiązania w podatku od środków transportowych objęte tym postępowaniem wygasły z powodu przedawnienia,
3) art. 67 § 1 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu przez organ II instancji, że zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności gdy tymczasem wierzytelność zobowiązanego w postaci nadpłaty w podatku dochodowym za 2008 r. nie istniała,
4) art. 89 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że do zastosowania środka egzekucyjnego dochodzi w momencie zawiadomienia zobowiązanego i dłużnika zobowiązanego zajętej wierzytelności bez względu na istnienie wierzytelności.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie postanowień obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że organ II instancji w ogóle nie ustosunkował się do kluczowego argumentu zażalenia, a mianowicie nie wyjaśnił dlaczego uznał, że środek egzekucyjny z dnia [...] w postaci zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym za 2008 r. przerwał ponownie bieg terminu przedawnienia egzekwowanych zaległości podatkowych. Pełnomocnik raz jeszcze wskazał, że podatnik nie miał żadnej nadpłaty za rok 2008 r. zatem nie istniała wierzytelność z tego tytułu. W konsekwencji zajęcie nieistniejącej wierzytelności nie może być uznane za zastosowany zgodnie z prawem środek egzekucyjny. Tymczasem ze stanowiska organów można domniemywać, że uznały one powyższe zajęcie wierzytelności jako prawidłowy środek egzekucyjny, choć nieskuteczny. Dalej pełnomocnik wywiódł, że powołane przez organ orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszą się do środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego, który jest uznany za skuteczny mimo zerowego stanu konta, ale ze względu na fakt posiadania takiego rachunku oraz istoty umowy rachunku bankowego. W sytuacji jednak, gdy wierzytelności nie było, zasadnym jest przyjęcie, że w ogóle nie doszło do zastosowania środka egzekucyjnego, a skuteczność lub nieskuteczność tego środka jest dalszą kwestią. Przy uwzględnieniu tego stanu rzeczy, ostatnim zastosowanym środkiem egzekucyjnym było zajęcie w dniu [...] rachunku bankowego zobowiązanego, a więc ponowny 5-letni termin przedawnienia rozpoczął swój bieg 28 listopada 2007 r. , a przedawnienie nastąpiło z dniu 29 listopada 2012 r., co uzasadnia umorzenie postępowania egzekucyjnego.
4. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wskazało, że w orzeczeniu organu egzekucyjnego przedstawiono rodzaj i datę sporządzenia zajęć oraz terminy ich doręczenia zobowiązanemu. Tym samym wielokrotnie wypełniona została przesłanka z art. 70 § 4 O.p. poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. i zawiadomienie o tym zobowiązanego przed dniem upływu terminu przedawnienia zaległości.
Po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
5. Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, mającym wpływ na wynik sprawy.
5.1. W pierwszej kolejności należy uznać za zasadny zarzut wadliwego rozpoznania zażalenia strony skarżącej przez organ Ii instancji, albowiem – oprócz zrelacjonowania przebiegu postępowania oraz przytoczenia treści przepisów regulujących zarówno instytucję umorzenia postępowania egzekucyjnego jak i przedawnienia zobowiązań podatkowych i przytoczenia, nieadekwatnego do realiów tej sprawy, orzecznictwa sądowoadministracyjnego – Kolegium nie zajęło jakiegokolwiek stanowiska w podstawowej sprawie, a mianowicie – prawidłowości zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Nie przedstawiły żadnego wywodu czy argumentu w tej kwestii, tak jakby prawidłowość tego środka egzekucyjnego nie podlegała dyskusji czy nie budziła wątpliwości.
Takie rozstrzygnięcie musi być uznane za naruszające art. 124 § 2 K.p.a., mający zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 u.p.e.a. i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Nadmienić też trzeba, że nawet w odpowiedzi na skargę organ do powyższej kwestii się nie ustosunkował, jakkolwiek stanowi ona podstawę zarzutu skargi.
5.2. Sąd podzielił ponadto stanowisko strony skarżącej, że przewidziane w art. 89 u.p.e.a. prawo organu egzekucyjnego do zajęcia wierzytelności zobowiązanego odnosi się wyłącznie do wierzytelności istniejących. Wynika to z treści powyższego przepisu, w szczególności z § 2 i zawartego w nim wyjątku. Przewidziano bowiem, w § 2 , że "zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1. Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług". Skoro zatem wyjątek, polegający na możliwości zajęcia "przyszłych" wierzytelności, odnosi się tylko do wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług, to - a contrario – wszystkie inne wierzytelności, które mogą podlegać zajęciu, muszą istnieć w dniu dokonania tego zajęcia.
Przypomnieć zatem trzeba, że w doktrynie prawa cywilnego za wierzytelności uważa się prawo podmiotowe przysługujące jednej ze stron zobowiązaniowego stosunku prawnego (wierzycielowi), w ramach którego podmiot ten może żądać od drugiej strony (dłużnika) świadczenia, a dłużnik powinien to świadczenie spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu lub zaniechaniu dłużnika. Wierzytelność pieniężna polega zaś na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika zapłaty określonej sumy pieniężnej (Ustawa o postępowaniu egzekucyjne w administracji. Komentarz pod red. D.R. Kijowskiego. Wyd. LEX 2015).
W niniejszej sprawie, jak wynika z zaskarżonego postanowienia, zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych dokonano [...]., o czym zawiadomiono zobowiązanego w dniu 17 lutego 2009 r. Pismem z dnia 24 listopada 2009 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. zawiadomił organ egzekucyjny, że zajęcie wierzytelności nie może być zrealizowane ponieważ podatnik nie ma żadnych nadpłat podatkowych i w złożonym zeznaniu podatkowym za 2008 r. nie wykazał nadpłat.
W zaskarżonym postanowieniu nie wyjaśniona w oparciu o jakie ustalenia zastosowano środek w postaci zajęcia wierzytelności z tytuły nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Nadpłata taka nie istniała przecież w dacie dokonania zajęcia, a zważywszy, że zeznanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych podatnicy są zobowiązanie złożyć w terminie do 30 kwietnia następnego roku po roku podatkowym, nie mogła ona wynikać z zeznania skarżącego, a przynajmniej żadnego takiego ustalenia nie poczyniono.
Można zatem z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, że zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty nastąpiło niejako "na wyrost", a z całą pewnością nie dotyczyło żadnej, rzeczywiście istniejącej w tym czasie wierzytelności. Takiego działania organu nie sposób zaaprobować i uznać za zgodne z prawem. Stwarza ono bowiem jedynie pozór legalnego działania.
Jeśli zatem organ nie wykaże, że w dacie zajęcia wierzytelności dysponował danymi co do istnienia tej wierzytelności, to zastosowanie tego środka egzekucyjnego ocenić trzeba jako nie wywołujące skutków prawnych, a nie jako środek egzekucyjny prawidłowy choć nieskuteczny.
6. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie narusza także przepisy art. 59 § 1 pkt 2, art. 67 § 1 i art. 89 u.p.e.a., co uzasadnia jego uchylenie na podstawi art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji weźmie pod uwagę powyższą interpretację przepisów i w tym kontekście odniesie się do zasadniczej kwestii przedawnienia dochodzonych należności podatkowych.
Na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzono na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania, na które składa się wpis sądowy (100 zł) opłata skarbowa za pełnomocnictwo (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (240 zł), wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło