I SA/Gl 887/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie WSA Paweł Kornacki (spr.), Beata Machcińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. 1. A.P. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. 2. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na gruncie następującego stanu sprawy. 2.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. prowadził egzekucję administracyjną wobec skarżącego, na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o nr od [...] do [...]. Tytuły wykonawcze obejmowały należności z tytułu podatku od towarów i usług, określone w decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...], utrzymanej w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. rozstrzygnięciem z dnia [...]. Zawiadomieniem z dnia 8 lutego 2016 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej w ZUS O/Z.. Wskazał w nich kwotę należności głównej w wysokości [...] zł, odsetki w wysokości [...] zł, koszty egzekucyjne w wysokości [...] zł - łącznie dochodzone należności w kwocie [...] zł. Zawiadomienie doręczone zostało ZUS O/Z. w dniu [...], a zobowiązanemu wraz z odpisami tytułów wykonawczych w dniu 26 lutego 2016 r. Zawiadomieniem z dnia 22 lutego 2016 r. dłużnik zajętej wierzytelności uznał zajęcie. 2.2. Pismem z dnia 2 marca 2016 r. zobowiązany złożył skargę na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem z dnia 8 lutego 2016 r., w treści której wskazał, że decyzja będąca podstawą wystawienia tytułów wykonawczych oraz w/w zawiadomienie, są przedmiotem skargi wniesionej do WSA w Gliwicach. Jednocześnie zobowiązany zakwestionował możliwość dochodzenia odsetek w przedmiotowej sprawie z uwagi na brak określenia odsetek w decyzji określającej wysokość zobowiązania lub w jakiejkolwiek innej decyzji, podczas gdy obowiązek taki wynika z Ordynacji podatkowej. 2.3. Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z, oddalił skargę wniesioną przez zobowiązanego. Pismem z dnia 8 kwietnia 2016 r., zobowiązany złożył zażalenie. W uzasadnieniu ponownie wskazał na brak możliwości dochodzenia odsetek, gdyż jego zdaniem obowiązek w tej części nie istnieje z przyczyn wskazanych w skardze z dnia 2 marca 2016 r. Skoro tytuły wykonawcze obarczone są wadą to zobowiązany stoi na stanowisku, że zajęcie również jest wadliwe. Ponadto wydanie zaskarżonego postanowienia było według zobowiązanego przedwczesne z uwagi na nierozpatrzoną jeszcze sprawę zarzutów, które zobowiązany złożył odrębnym pismem (w załączeniu przesłał kopię pisma z dnia 2 marca 2016 r. stanowiącego zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej). 2.4. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy odniósł się do wszystkich podnoszonych przez zobowiązanego kwestii z przywołaniem i omówieniem przepisów prawa regulujących w/w zagadnienia. Jednocześnie wyjaśniono zobowiązanemu przyczyny z powodu których organ nadzoru utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. W szczególności powołał się na art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 599 ze zm. - dalej: u.p.e.a.) oraz zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, omawiając zakres zastosowania skargi na czynności egzekucyjne. Wskazał, że zgodnie art. 1a pkt 12 lit. a) tiret 3 u.p.e.a. do środków egzekucyjnych w postępowaniu dotyczącym należności pieniężnych zalicza się m.in. egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej. Dodał, że zajęcia dokonano na podstawie art. 79 § 1 u.p.e.a. i wszystkie warunki zawarte w tym przepisie zostały spełnione, podobnie jak i w odniesieniu do przesłanek z art. 67 § 1 i 2 u.p.e.a. Wreszcie dodał, że druk zajęcia świadczenia odpowiada wzorowi ustalonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie wzoru dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2310). Zajęcie zostało podpisane przez osobę uprawnioną oraz doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności, jak i zobowiązanemu. Organ wskazał również, że zobowiązany w tej sprawie podnosi nieistnienie obowiązku w zakresie odsetek, a to stanowi również przedmiot złożonych przez niego zarzutów, które w innym trybie są rozpoznawane przez organ egzekucyjny. 3.1. W skardze zobowiązany wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji zarzucając nie rozpoznanie istoty sprawy i naruszenie przepisów postępowania, polegające na tym, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie ustosunkowano się do argumentów zażalenia oraz pominięto stanowisko strony w sprawie. Skarżący wniósł jednocześnie o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu zobowiązany powielił argumenty zawarte w uzasadnieniu zażalenia, tj. wskazał na brak możliwości dochodzenia odsetek, gdyż jego zdaniem obowiązek w tej części nie istnieje z uwagi na brak określenia odsetek w decyzji określającej wysokość zobowiązania lub w jakiejkolwiek innej decyzji, podczas gdy obowiązek taki wynika z Ordynacji podatkowej. Skarżący wskazał, że skoro tytuły wykonawcze obarczone są wadą to zajęcie również jest wadliwe i powinno być wyeliminowane z obrotu prawnego. Zdaniem skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż nie odniósł się do w/w kwestii. 3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zatem skarga podlega oddaleniu. 5. Na wstępie wymaga podkreślenia, że niniejsza sprawa dotyczy zgłoszonego przez skarżącego pismem z dnia 2 marca 2016 r. środka prawnego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne na podstawie art. 54 u.p.e.a. Stosownie do tej regulacji zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (§ 1). Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej (§ 4). W sprawie skarg, o których mowa w § 1 i 2, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). W przypadku uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne organ egzekucyjny uchyla zakwestionowaną czynność egzekucyjną lub usuwa stwierdzone wady czynności (§ 5a). Wniesienie skargi, o której mowa w § 1, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny lub organ nadzoru może jednak, w drodze postanowienia, wstrzymać w uzasadnionych przypadkach prowadzenie postępowania egzekucyjnego (§ 6). W odniesieniu do zacytowanej regulacji przyjmuje się, że skarga na czynności egzekucyjne przysługuje jedynie na czynności typu wykonawczego, a w postępowaniu zainicjowanym tym środkiem zaskarżenia nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Organ egzekucyjny dokonuje zatem oceny czynności egzekucyjnej badając, czy w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego wypełnił dyspozycje wynikające z przepisów regulujących procedurę zastosowania tego środka. Ma to związek z tym, że w ramach postępowania egzekucyjnego zobowiązanemu przysługuje szereg środków prawnych dla obrony jego interesów. W szczególności w tej mierze należy wskazać na możliwość wniesienia zarzutów sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, w tym pozwalających na podniesienie niedopuszczalności egzekucji ze względów merytorycznych (art. 33 u.p.e.a.). W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, uwzględniając zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze faktycznym i to tylko takie, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. R. Hauser i Z. Leoński - Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Warszawa 1992 r., s. 84; wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012 r., II FSK 2555/10, Lex nr 1170720; wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2000 r., III SA 827/99, Lex nr 43032, wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1999 r., III SA 4503/97, ONSA 2000/1/20). Oznacza to, że skarga ta nie może stanowić konkurencyjnego środka zaskarżania w m.in. stosunku do zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a. Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a., powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ egzekucyjny dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego. 6. W tej sprawie organy nie stwierdziły uchybień formalnoprawnych w czynnościach organu egzekucyjnego podejmowanych przy dokonaniu zajęcia świadczenia emerytalnego na podstawie zawiadomienia z dnia 8 lutego 2016 r. Oceny tej organy dokonały po gruntownej analizie w/w czynności, czemu dały wyraz w swych rozstrzygnięciach. Sąd podziela takie stanowisko i akceptuje zawarte w tym zakresie argumenty wskazane w zaskarżonym postanowieniu. Ponadto w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ wskazał zobowiązanemu, z jakich przyczyn nie może odnieść się do sformułowanych przez niego zarzutów zawartych w skardze z dnia 2 marca 2016 r., jako nie dotyczących bezpośrednio zaskarżonej czynności egzekucyjnej, a właściwych dla środka prawnego w postaci zarzutów (art. 33 u.p.e.a.), które zresztą skarżący wniósł odrębnym pismem. Zatem organ nie uchybił i w tym zakresie przepisom prawa, a jego rozstrzygnięcie i z tego punktu widzenia jest prawidłowe. Uzupełniająco można wskazać, że zgodnie z opisaną wcześniej zasadą niekonkurencyjności środków zaskarżenia oraz specyfiką skargi na czynności egzekucyjne, argumenty zobowiązanego dotyczące nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek, nie mogą zostać rozpatrzone w trybie skargi na czynności egzekucyjne. Dlatego organ nie naruszył przepisów postępowania nie odnosząc się do tych kwestii w rozstrzygnięciu, w którym decyduje o zasadności zgłoszonej skargi w trybie art. 54 u.p.e.a. Co więcej, organ naruszyłby prawo, gdyby rozpatrzył je w trybie środka prawnego do tego nieprzewidzianego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne. Naruszona zostałaby wtedy zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia, a strona otrzymałaby dwa rozstrzygnięcia w tej samej kwestii - jedno w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, drugie w sprawie zarzutów. Nieistnienie obowiązku w zakresie odsetek stanowi bowiem przedmiot złożonych przez zobowiązanego zarzutów (tej samej treści co skarga na czynności egzekucyjne), które powinny zostać rozpatrzone w trybie właściwym dla tego środka zaskarżenia (art. 33 u.p.e.a.). 7. Z tych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).