I SA/Gl 888/12

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 24 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślił, że uzyskuje dochody jedynie z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości około 1500 zł, która to kwota często nie wystarcza na pokrycie wszelkich koniecznych wydatków. Według wniosku skarżący nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym i poza gruntami rolnymi o powierzchni 10 ha posiada kombajn, traktor oraz – we współwłasności – samochód osobowy. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni danych zawartych we wniosku poprzez: nadesłanie zaświadczenia wymieniającego wszystkie osoby zameldowane pod adresem miejsca zamieszkania skarżącego oraz wyjaśnienie, jakie relacje rodzinne łączą te osoby ze skarżącym, udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez skarżącego i osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym (sprecyzowano, że należy w tym celu nadesłać kopie zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2011, a nadto zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy lub inne tego rodzaju dokumenty, np. potwierdzenia wypłaty świadczeń z ubezpieczenia społecznego itp.), przedstawienie zaświadczenia wydanego we właściwym urzędzie gminy o dochodowości posiadanego przez skarżącego gospodarstwa rolnego oraz zaświadczenia właściwej agencji wskazujących wysokość dopłat związanych z posiadanym gospodarstwem rolnym otrzymanych w okresie ostatnich dwóch lat, przedłożenie wyciągów z wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i przez osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym, obrazujących ich stan oraz operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, a także dokumentów dotyczących lokat, nadesłanie kopii deklaracji na podatek od towarów i usług ksiąg złożonych przez skarżącego za ostatnie sześć miesięcy oraz ewidencji sprzedaży, na podstawie której te deklaracje sporządzono, wskazanie, kto jest współwłaścicielem samochodu osobowego posiadanego przez skarżącego oraz udokumentowanie za pomocą kopii faktur lub rachunków wysokości wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Odpowiadając na wezwanie, wnioskodawca oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe oraz że zamieszkuje w budynku należącym "formalnie" do jego rodziców i ponosi większość kosztów związanych z jego utrzymaniem. Wskazał, że rodzice ci – oraz jego babcia – są w tym budynku zameldowani. Stwierdził również, iż to jego ojciec jest współwłaścicielem posiadanego przez niego samochodu. Skarżący powtórzył swoje wyjaśnienia na temat wysokość dochodów uzyskiwanych z działalności rolniczej, przedstawiając jako dowód w tym zakresie kserokopie trzech decyzji wydanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w dniu 28 października 2011 r., 23 listopada 2011 r. oraz 12 stycznia 2012 r., doręczonych do rąk jego matki występującej w charakterze jego pełnomocnika i przyznających płatności w kwotach odpowiednio: 909,32 zł, 29.184 zł i 60.236,14 zł. Wnioskujący wskazał również numer swojego rachunku bankowego, załączając kserokopię umowy tego rachunku z dnia 7 maja 2004 r. Nadesłał też deklaracje dla podatku od towarów i usług (w ostatniej z nich, za lipiec bieżącego roku, wykazano dostawę towarów i usług w wysokości 14.573 zł i nabycie towarów i usług za kwotę 8.358 zł) oraz kserokopie decyzji ustalających podatek rolny (łączna kwota podatku do zapłaty wynosi 1312 zł). Wpis od skargi w niniejszej sprawie wynosi 388 zł. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym m.in. zwolnienie od kosztów sądowych – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu, przedstawiając niezbędną dokumentację źródłową. Minimum staranności procesowej, jaką strona powinna zachować, sprowadza się zaś do nadesłania tej dokumentacji, którą wskazano w wezwaniu do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Tymczasem skarżący nie wykonał tego rodzaju wezwania w dostatecznym stopniu, pomijając część żądanych materiałów, i to takich, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia jego wniosku. Nie przedłożył zatem zaświadczenia w sprawie zameldowania i nie udokumentował dochodów osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym, poprzestając jedynie na wyjaśnieniach, iż prowadzi on to gospodarstwo samodzielnie i ponosi większość wydatków związanych z utrzymaniem domu, których jednak, pomimo wyraźnego wezwania ani nie udokumentował, ani nawet nie sprecyzował. Wyjaśnienia te nie mogą być więc uznane za wystarczające, tym bardziej że pozostają w sprzeczności z oświadczeniem, które skarżący złożył w toku postępowania podatkowego, kiedy utrzymywał, iż wydatki te pokrywają jego rodzice (k. 10 akt administracyjnych organu pierwszej instancji). Skądinąd nie znajdują one potwierdzenia także w treści pozostałych dowodów, w świetle których matka skarżącego występuje stale jako jego pełnomocnik w sprawach dotyczących jego działalności rolniczej, zaś jego ojciec jest współwłaścicielem posiadanego przez niego samochodu osobowego. Te okoliczności pozwalają przypuszczać, że więź łącząca skarżącego z rodziną jest głębsza, niż sugeruje on, uchylając się od wykonania wezwania w rozpatrywanej materii, i ma także ekonomiczny charakter. W konsekwencji podczas postępowania w przedmiocie prawa pomocy konieczne jest poczynienie ustaleń dotyczących sytuacji majątkowej osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, co jednak – wskutek niewykonania wezwania – nie wchodzi w rachubę. Możliwości płatniczych skarżącego nie można ustalić wszak głównie z tego powodu, że nie nadesłał on innych żądanych dokumentów, obrazujących wynik finansowy jego działalności i stan środków, którymi dysponuje. Wnioskujący nie przedłozył w szczególności wyciągu z rachunku bankowego, ograniczając się zaledwie do przedstawienia kserokopii umowy zawartej z bankiem kilka lat temu. Umowa ta nie była wszelako objęta wezwaniem, gdyż nie dostarcza jakichkolwiek danych, które mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie rozpoznawanego wniosku. Nie pozwala bowiem stwierdzić, jakie jest saldo rachunku i jakie operacje dokonano za jego pośrednictwem. Brak wyciągu z rachunku bankowego wyklucza więc uwzględnienie wniosku. Wyciąg ów jest niezbędny dla ustaleń dotyczących rentowności prowadzonej przez stronę działalności rolniczej, które, wobec nienadesłania również m.in. żądanego zaświadczenia w sprawie rentowności gospodarstwa rolnego, mogą być dokonane wyłącznie w sposób pośredni, na podstawie pozostałych dokumentów, tych, jakie zostały udostępnione. Treść tych dokumentów jednakże też nie przemawia na rzecz przyznania skarżącemu prawa pomocy, jeżeli zestawić wykazane w nich wartości z wysokością kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. Otóż wpis od skargi, czyli najwyższa opłata sądowa, nie stanowi nawet procentu dopłat przyznanych wnioskodawcy i nieznacznie przekracza 2,5% sprzedaży wykazanej przez niego w deklaracji dla podatku od towarów i usług w lipcu oraz 4,5% wykazanych tam zakupów. W takim stanie rzeczy trudno przyjąć, by poniesienie kosztów sądowych w takiej wysokości mogło wiązać się dla skarżącego z uszczerbkiem jego utrzymania koniecznego czy poważniejszym zaburzeniem płynności finansowej prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.