I SA/Gl 9/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-04-17

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona nie wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Pomimo trudnej sytuacji finansowej i strat w działalności gospodarczej, obroty strony przekraczają wielokrotnie wartość wymaganego wpisu sądowego, co świadczy o pewnej płynności finansowej. Ponadto, strona nie uprawdopodobniła faktu samotnego gospodarowania, co budzi wątpliwości co do jej oświadczeń.
Stan faktyczny
Skarżący A. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Wskazywał na trudną sytuację materialną, straty w działalności gospodarczej, konieczność spłaty alimentów i posiadanie nieruchomości. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, przedstawił dodatkowe dokumenty, w tym dotyczące darowizny lokalu mieszkalnego na rzecz syna. Sąd rozpoznał wniosek i postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych - odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy; W treści skargi z dnia 2 grudnia 2014 r. A. P. wniósł o zwolnienie z "kosztów postępowania" powołując się na trudną sytuację materialną wynikającą z konieczności spłat zaległości podatkowych. Następnie, to jest w dniu 3 marca 2015 r. skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podkreślił, że prowadzona przezeń działalność gospodarcza przynosi stratę, a równocześnie obowiązany jest do uiszczania alimentów, w kwocie 2.000 zł miesięcznie i w rezultacie uiszczenie kosztów związanych z niniejszą sprawą "godzi w podstawy jego egzystencji". Nadto wnioskodawca zadeklarował, że gospodaruje samotnie i posiada nieruchomość o powierzchni 3,2709 ha, zabudowaną 2 budynkami socjalno-biurowymi, budynkiem gastronomicznym i innymi budowlami, która to nieruchomość jest obciążona hipoteką przymusową ustanowioną przez Urząd Skarbowy w Z. Dodatkowo oświadczył, że pobiera emeryturę, w kwocie brutto 3.679,00 zł oraz powołał się na poważne problemy zdrowotne, które poskutkowały pogorszeniem jego sytuacji finansowej. Następnie, to jest odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku (zarządzenie z dnia 12 marca 2015 r.), skarżący nadesłał pismo procesowe datowane na 8 kwietnia 2015 r., gdzie wyjaśnił, że zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, który 30 sierpnia 2014 r. zbył na rzecz swojego małoletniego syna w drodze darowizny. Wskazał przy tym, iż nie może nadesłać zaświadczenia wymieniającego osoby zameldowane pod tym adresem, gdyż nie jest właścicielem lokalu i dlatego nie może takiego dokumentu uzyskać. Nadto wnioskodawca nadesłał między innymi protokół ugody, mocą której zobowiązał się do uiszczania alimentów na rzecz syna, decyzję ZUS o waloryzacji pobieranej emerytury, księgę przychodów i rozchodów za miesiące od września 2014 r. do lutego 2015 r., deklaracje VAT-7 za te same miesiące, wyciągi z posiadanych rachunków bankowych, zawiadomienia o wysokości zajęć rachunku bankowego oraz dokumenty potwierdzające wysokość kosztów utrzymania, a mianowicie rozliczenia opłat czynszowych (za zamieszkiwany lokal położony przy ul. [...] jak również za lokal, w którym prowadzi działalność gospodarczą - położony w Z. przy ul. [...]), a także dowody wpłaty należności za energię elektryczną. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku A. P. godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, iż brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Do konkluzji takiej prowadzi bowiem już samo zestawienie wysokości kosztów sądowych, które na obecnym etapie niniejszej sprawy sprowadzają się do wpisu od skargi, w kwocie 500 zł, z danymi wynikającymi z deklaracji VAT-7 złożonymi przez skarżącego w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą za 3 ostatnie miesiące, to jest grudzień 2014 r. oraz styczeń i luty 2015 r. Trzeba wprawdzie w tym miejscu przyznać, że sytuacja finansowa wnioskodawcy jest trudna, o czym świadczy fakt, iż działalność ta przynosi straty (vide: nadesłane księgi przychodów i rozchodów) oraz okoliczność obciążających go zaległości płatniczych. Należy jednak zwrócić uwagę, że wspomniane wyżej deklaracje VAT-7 potwierdzają, iż prowadząc działalność gospodarczą obraca on miesięcznie kwotami rzędu dziesiątek tysięcy (sprzedaż towarów i usług w styczniu i lutym 2015 r., w kwotach odpowiednio 21.826 zł i 36.857 zł oraz nabycie towarów i usług, w kwotach odpowiednio 27.823 zł oraz 27.487 zł), a nawet setek tysięcy złotych (sprzedaż towarów i usług w grudniu 2014 r., w kwocie 189.897 zł oraz nabycie towarów i usług w tym miesiącu za kwotę 131.470 zł). Strona utrzymuje zatem pewną płynność finansową uzyskując co miesiąc spory przychód jak również dokonując wydatków, których rozmiar przekracza kilkadziesiąt (a w przypadku grudnia 2014 r. nawet kilkaset) razy wartość wymaganego w niniejszej sprawie wpisu sądowego. W tej sytuacji nie sposób zgodzić się, aby uiszczenie tej opłaty przekraczało możliwości płatnicze skarżącego, czy też mogło zagrozić podstawom jego egzystencji. Dodatkową okolicznością przemawiającą przeciw uwzględnieniu niniejszego wniosku jest fakt, iż skarżący nie uprawdopodobnił złożonych oświadczeń dotyczących jego stanu rodzinnego. Jakkolwiek bowiem we wniosku zadeklarował, że gospodaruje samotnie, to jednak pomimo wezwania nie przedstawił zaświadczenia właściwego organu gminy, które mogłoby ten fakt potwierdzać. Odpowiadając na rzeczone wezwanie wywiódł, iż nie był w stanie uzyskać zaświadczenia wskazującego wszystkie osoby zameldowane pod jego adresem, gdyż nie jest właścicielem tego mieszkania, albowiem przekazał je w darowiźnie synowi. Zdaniem rozpoznającego wniosek, taka argumentacja nie jest jednak przekonująca. Nawet bowiem, gdyby odmawiano wydania takiego zaświadczenia skarżącemu występującemu w imieniu własnym, to mógłby je przecież bez trudu uzyskać działając jako przedstawiciel ustawowy swojego małoletniego syna. Brak takiego zaświadczenia nie pozwala na weryfikację oświadczeń skarżącego co do faktu samotnego gospodarowania i nie umożliwia rozwiania istniejących w tym zakresie wątpliwości, na które wskazuje treść rozliczenia opłat mieszkaniowych należnych za ten lokal, z dnia 20 stycznia 2014 r., sporządzonego przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[...]" w Z., gdzie podano, iż zamieszkują tam dwie osoby. Mając na względzie przywołane wyżej okoliczności uznano, że strona nie wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, aby nie była w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu, a tym samym wymóg, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. nie został w sprawie zachowany. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie tego przepisu w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło