I SA/Gl 900/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Teresa Randak, Protokolant asystent sędziego Joanna Małachowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2006r. sprawy ze skargi A.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. - działając jako wierzyciel – nie uwzględnił zarzutów zgłoszonych przez A. S. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] dotyczącego zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc [...] 1999 r. (określonego decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] r. Nr [...]). Jako podstawę wydania postanowienia wskazano art. 17, art. 18, art. 34 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 36, poz. 161 z późn. zm.) oraz art. 123 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał przede wszystkim, iż pełnomocnik strony zarzucił bezpodstawne wystawienie tytułu wykonawczego, gdyż nastąpiło czasowe wstrzymanie wykonania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe – do czasu przekazania odwołania (wraz z aktami sprawy) organowi odwoławczemu. Ponadto zarzucono wszczęcie postępowania egzekucyjnego i wystawienie tytułu wykonawczego nastąpiło bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Mając powyższe na uwadze, Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. przekazał akta przedmiotowej sprawy organowi odwoławczemu w dniu [...] 2005 r., a to oznaczało, iż do tego dnia (tj. [...] .2005 r.) miało moc postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji wymiarowej. W konsekwencji wystawienie tytułu wykonawczego w dniu [...] 2005 r., przyjmujące za podstawę należności w kwocie [...] zł (określone w decyzji z dnia [...] 2005 r. Nr [...]) było uzasadnione. Ponadto wyjaśniono, że w sytuacji kiedy należność pieniężna została określona w orzeczeniu, tytuł wykonawczy nie musi być poprzedzony doręczeniem upomnienia. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik strony wyraził pogląd, że skoro Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wydał w dniu [...] r. postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania swojej decyzji, to skutki prawne tego rozstrzygnięcia obowiązują co najmniej do dnia doręczenia decyzji wydanej przez organ odwoławczy. Doręczenie więc tej decyzji w dniu [...] 2005 r. nie pozwalało, w jego ocenie, do doręczenia tytułu wykonawczego w dniu [...] 2005 r. Ponadto zarzucił, iż wszczęto postępowanie egzekucyjne bez uprzedniego skierowania upomnienia. Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie uwzględnił zażalenia i zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wierzyciela przyjmując, że jest prawidłowe. Organ zażaleniowy podniósł dodatkowo, iż zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał w dniu [...] r. postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji wymiarowej – tylko do czasu przekazania odwołania organowi odwoławczemu. Wyjaśniono dalej, że skoro pełnomocnik nie skorzystał z prawa do złożenia zażalenia, to na etapie niniejszego postanowienia nie można kwestionować ostatecznego już rozstrzygnięcia. Organ podniósł, iż przekazanie akt sprawy organowi odwoławczemu w dniu [...] 2005 r. oznaczał jednocześnie koniec mocy obowiązując postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za [...] 1999 r. Odnosząc się do kwestii braku upomnienia Dyrektor Izby Skarbowej odwołał się do treści przepisu art. 15 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. Z regulacji tej wynika, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy należność pieniężna zostanie określona w orzeczeniu. Postanowienie to pełnomocnik A. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumenty odwołania i dodała, że organ podatkowy może wstrzymać wykonanie decyzji w całości lub w części, natomiast nie przysługują mu uprawnienia do wstrzymania czasowego. Pełnomocnik zakwestionował brak obowiązku doręczenia upomnienia wywodząc, że użyte w powołanym rozporządzeniu sformułowanie "należność pieniężna została określona w orzeczeniu" odnosi się wyłącznie do tych należności, które zostały określone w sentencji wydanego orzeczenia. Przekonywał, iż określenie wysokości zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości o niczym nie przesądza, jeżeli chodzi o stan rozliczeń pieniężnych pomiędzy zobowiązanym a administracją podatkową. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdzić przede wszystkim należy, że przepis art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że organ podatkowy ze względu na szczególnie ważny interes strony, może na jej wniosek lub z urzędu, w drodze postanowienia, wstrzymać wykonanie decyzji w całości lub w części. Z kolei, z treści § 3 wynika, że w sprawie wstrzymania wykonania decyzji postanawia: 1. organ, który wydał decyzję – do czasu przekazania odwołania wraz z aktami sprawy właściwemu organowi odwoławczemu, 2. organ odwoławczy – po otrzymaniu odwołania wraz z aktami sprawy. Zatem, postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] o wstrzymaniu wykonania decyzji nr [...] do czasu przekazania odwołania wraz aktami sprawy organowi odwoławczemu – jest zgodne z prawem. Zauważyć przy tym należy, iż postanowienie to nie zostało zaskarżone przez stronę i z akt sprawy nie wynika, aby zobowiązany domagał się wstrzymania wykonania wymiarowej decyzji przez organ odwoławczy (o czym stanowi powołany wyżej art. 224 § 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Zarzuty pełnomocnika strony pozbawione są więc uzasadnienia prawnego. Wyjaśnić następnie należy, że przepis art. 27 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 36, poz. 161 z 1991 r. ze zm.) wymienia elementy, które powinien zawierać tytuł wykonawczy. Podane tam elementy w zasadzie nie wymagają bliższego wyjaśnienia, gdyż są oczywiste. Ponadto, zgodnie z art. 27 § 3 tej ustawy, do tytułu wykonawczego wierzyciel dołącza dowód doręczenia upomnienia (a jeśli upomnienie nie było wymagalne, podaje w tytule wykonawczym podstawę braku tego obowiązku). Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, podstawą zarzutu (art. 33 pkt 7 ustawy) może być między innymi brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia wymaganego w myśl art. 15 tej ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.02.1996 r., sygn. akt SA/Lu 481/95 – wyd. LEX Temida CD). Czynność ta ma istotne znaczenia z uwagi na możliwość skłonienia zobowiązanego do dobrowolnego wykonania określonego obowiązku, a tym samym niedoprowadzenie do wszczęcia egzekucji (zresztą postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia). Reasumując, organ egzekucyjny nie może prowadzić egzekucji, jeżeli w niektórych wypadkach zobowiązanemu (pomimo takiego wymogu) nie doręczono upomnienia, wskazanego w art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednakże, w niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Zgodnie bowiem z treścią art. 15 § 1 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. w Dz. U. Nr 229, poz. 1954 z 2005 r.) w zw. z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 z 2001 r.), postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego upomnienia w przypadku, gdy należność pieniężna zostanie określona w orzeczeniu. Nie może być zatem wątpliwości, że decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za [...] 1999 w wysokości [...] zł oraz uznająca nienależny zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] zł (orzeczenie z dnia [...] 2005 r. nr [...]) stanowi o należnościach pieniężnych, które podlegają wpłacie do urzędu skarbowego. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że kwestionowany tytuł wykonawczy został wystawiony został bezpodstawnie. W sumie więc, uwzględniając wszystkie podniesione wyżej okoliczności, stanowisko organu egzekucyjnego drugiej instancji zajęte w rozpatrywanej sprawie uznać trzeba, zdaniem Sądu, za zgodne z obowiązującym prawem. Wobec tego Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 września 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).