I SA/Gl 902/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-01-31
Skład orzekający: Anna Wiciak, Eugeniusz Christ, Teresa Randak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające korekty zaświadczenia o pomocy de minimis, powinno wydać postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści, czy też powinno rozpoznać merytorycznie kwestię kwalifikacji zwolnienia podatkowego jako pomocy de minimis?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające korekty zaświadczenia o pomocy de minimis, powinno wydać postanowienie odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści, jeśli nie uznało argumentacji strony za zasadną. Organ odwoławczy nie może ograniczać się do stwierdzenia istnienia podstaw do uchylenia postanowienia organu I instancji, lecz winien rozpoznać sprawę merytorycznie, uwzględniając przy tym ocenę prawną sądu zawartą w poprzednim wyroku.Stan faktyczny
Spółka A zwróciła się do Prezydenta Miasta o korektę zaświadczenia o pomocy de minimis, twierdząc, że wartość pomocy powinna być wyższa. Organ I instancji odmówił korekty, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Po uchyleniu tej decyzji przez WSA, Kolegium uchyliło postanowienie organu I instancji i odmówiło wydania zaświadczenia o żądanej treści. Spółka wniosła skargę, kwestionując prawidłowość tej decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Wiciak (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Teresa Randak, Protokolant Katarzyna Kot, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym postanowieniem, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 roku Nr 8 poz. 60 ze zm.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu zażalenia Spółki z o.o. A z siedzibą w C., na postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy korekty zaświadczenia o pomocy de minimis na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 sierpnia 2007 roku uchyliło w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji i orzekło o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismem z dnia 20 kwietnia 2006 roku Spółka z o.o. A z siedzibą w C. zwróciła się do Prezydenta Miasta C. z prośbą o wystawienie korekty zaświadczenia z dnia 8 listopada 2005 roku o uzyskanej przez Spółkę pomocy de minimis w 2005 roku w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu strona dowodziła, że - według niej - wartość udzielonej pomocy de minimis winna być określona na kwotę [...] zł, bowiem tyle Spółka wydatkowała na zakup środka trwałego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] Nr [...], którym organ ten odmówił korekty wydanego zaświadczenia o pomocy de minimis.
Na skutek skargi wniesionej przez Spółkę wyrokiem z dnia l7 kwietnia 2007 roku (sygn. akt I SA/Gl 1360/06), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił to postanowienie. Wyrok ten stał się prawomocny.
W dalszej części wywodów organ odwoławczy przywołał obszerne fragmenty uzasadnienia wyroku, w którym Sąd wskazał na błędy proceduralne popełnione tak przez samą stronę postępowania jak i przede wszystkim organy je prowadzące. Zdaniem Sądu skarżąca winna była domagać się wydania nowego zaświadczenia o treści odpowiadającej jej pierwotnemu wnioskowi z dnia 15 grudnia 2005 r., a nie żądać "korekty" wydanego zaświadczenia, gdyż nie istnieje podstawa prawna do wydania owej korekty.
Dalej Sąd wyjaśnił samą istotę postępowania dotyczącego zaświadczeń podkreślając, że jeżeli okoliczności faktyczne i prawne nie pozwalają wydać zaświadczenia o żądanej treści, to organ podatkowy obowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o tej treści (art. 306 c). Zatem za błąd uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny wydanie przez organ I instancji postanowienia o odmowie korekty zaświadczenia z 8 listopada 2005 roku, a w ślad za nim za błędne uznał także postanowienie Kolegium z 12 lipca 2006 roku, którym utrzymano postanowienie organu I instancji w mocy. Sąd stwierdził bowiem, że jeżeli organ II instancji "nie uznał za zasadną argumentację strony skarżącej, która w istocie sprowadzała się do żądania wydania zaświadczenia o treści wskazanej we wniosku z dnia 15 grudnia 2005 r. to zamiast odnosić się do rozważania podstaw do "korekty" zaświadczenia winien był zaskarżone postanowienie uchylić i wydając orzeczenie odmienne co do istoty sprawy odmówić wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści".
Po przedstawieniu argumentacji zawartej w uzasadnieniu wyroku organ odwoławczy stwierdził, że mając na uwadze treść powołanego wyżej wyroku i w celu jego wykonania, uchylił zaskarżone postanowienie Prezydenta Miasta C. z dnia [...] Nr [...] w sprawie odmowy korekty zaświadczenia o pomocy de minimis i orzekło o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej przez Spółkę z o.o. A z C. treści.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka z o.o. A w C. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając, iż narusza ono porządek prawny.
W obszernym uzasadnieniu skargi wskazano, że aktem prawnym regulującym zasady postępowania w sprawach dotyczących pomocy publicznej jest ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach pomocy publicznej. Na podstawie jej art. 70 ust.3 Rada Ministrów wydała w dniu 26 kwietnia 2007 r. rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej. Zgodnie z §5 ust. 1 rozporządzenia warunkiem uznania pomocy jako pomocy de minimis jest uzyskanie zaświadczenia wydanego przedsiębiorcy przez organ podatkowy, podmiot uprawniony do pobierania opłat na podstawie odrębnych przepisów albo podmiot udzielający pomocy.
Dalej wskazano, że w ust. 2 tego paragrafu postanowiono, że w celu uzyskania zaświadczenia przedsiębiorca przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania. Powołane przepisy rozporządzenia pozostają w zgodzie z przepisami Ordynacji podatkowej wskazanymi w zaskarżonej decyzji.
Wskazano, że przepis § 1 rozporządzenia określa szczegółowe warunki udzielania przedsiębiorcom, w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, prowadzącym zakład pracy chronionej, pomocy, o której mowa w art. 26 a ust. 5 pkt 2 i w art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, w ramach pomocy de minimis, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i art. 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis.
Dalej przywołano treść art. 31 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych podkreślając, że jest w sprawie niesporne, że spółka A korzysta ze zwolnienia od podatku od nieruchomości z tytułu posiadania statusu zakładu pracy chronionej.
Zaakcentowano, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma ustalenie definicji pomocy publicznej. Wskazano w tym kontekście, że ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej odsyła do rozporządzenia Komisji WE nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i art. 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis. W związku z powyższym przez pomoc publiczną w ramach zasady de minimis należy rozumieć pomoc spełniającą przesłanki, o których mowa w art. 2 rozporządzenia Komisji o pomocy de minimis.
Artykuł 87 Traktatu WE stanowi, że zgodna ze wspólnym rynkiem jest z mocy prawa pomoc o charakterze socjalnym przyznawana indywidualnym konsumentom, pod warunkiem, że jest przyznawana bez dyskryminacji związanej z pochodzeniem produktów. Zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnieniu osób niepełnosprawnych pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej jest zobowiązany przeznaczyć część środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na potrzeby pracowników, a więc na wydatki nie stanowiące przysporzenia dla zakładu. Inna część wydatków finansowanych przez prowadzącego zakład pracy chronionej z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w oparciu o rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych może stanowić pomoc publiczną w rozumieniu art. 87 Traktatu WE, jeżeli spełnia następujące warunki:
a. narusza lub grozi naruszeniem konkurencji,
b. uprzywilejowuje niektóre przedsiębiorstwa lub produkcję niektórych towarów,
c. wpływa na wymianę towarów między państwami członkowskimi.
Analizując problematykę zwolnienia zakładu pracy chronionej z podatku od nieruchomości, a w szczególności biorąc pod uwagę: tworzenie zakładowego funduszu osób niepełnosprawnych m. in. z pełnej wysokości odpisu ze zwolnienia od podatku od nieruchomości, przeznaczenie środków zakładowego funduszu osób niepełnosprawnych, stwierdzono, że część wartości zwolnienia z podatku od nieruchomości dla zakładu pracy chronionej na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych nie stanowi pomocy publicznej w rozumieniu art. 87 Traktatu WE. Beneficjentami kwot uzyskanych z tytułu zwolnienia od podatku od nieruchomości są osoby fizyczne - niepełnosprawni oraz przedsiębiorca prowadzący zakład pracy chronionej. Zatem w części, w której beneficjentem zwolnienia z podatku od nieruchomości jest osoba fizyczna -niepełnosprawny, zwolnienie takie nie jest pomocą publiczną.
Zdaniem strony skarżącej - pomoc publiczna z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości będzie miała miejsce wówczas, gdy zwolnienie to będzie spożytkowane przez przedsiębiorcę prowadzącego zakład pracy chronionej w sposób naruszający lub grożący naruszeniem konkurencji, uprzywilejowaniem przedsiębiorcy lub produkowanych towarów lub gdy wpłynie to na wymianę towarów między państwami członkowskimi.
Zaświadczenie o pomocy de minimis winno określać wartość pomocy publicznej otrzymanej przez przedsiębiorcę. Podkreślono, że wartość pomocy de minimis nie może być utożsamiana z wartością zwolnienia podatkowego. O kwalifikowaniu zwolnienia jako pomocy publicznej nie decyduje samo zwolnienie podatkowe, a sposób wydatkowania środków pochodzących z takiego zwolnienia i jego wpływ na konkurencyjność w granicach wytyczonych art. 87 Traktatu WE.
§5 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakład pracy chronionej, nakazuje przedsiębiorcy, aby w celu uzyskania zaświadczenia, a więc uzyskania urzędowego poświadczenia faktów, przedstawił informację o dokonaniu wydatku ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Przepis ten zatem wskazuje kto, w jakim terminie i trybie przekazuje uprawnionemu organowi informacje aby ten mógł wydać zaświadczenie, czyli dokonać urzędowego poświadczenia faktów.
Skoro skarżąca złożyła Prezydentowi Miasta C. stosowną informację o wydatkowaniu środków z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, a organ informacji tej nie uwzględnił w wydanym zaświadczeniu zaś organ II instancji uznał, że fakty uzyskane w tym trybie nie mogą być podstawą do wydania zaświadczenia, doszło do naruszenia przepisów powoływanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. oraz art. 306 b § 2 Ordynacji podatkowej.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga okazała się zasadna. Na wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonego postanowienia należy przywołać treść przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." – jako że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Postanowienia tego przepisu oznaczają, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane, oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostaje przyszłe - ewentualne - postępowanie administracyjne w sprawie (por. również wyrok NSA z 22 marca 1999 r. IV SA /97, LEX nr 47275).
Należy przejść zatem do analizy poszczególnych pojęć użytych w omawianym przepisie.
Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się "wyjaśnienie (...) istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą" (W. Siedlecki, w D. Dobrzański i inni: Komentarz..., s.637).
W zakresie oceny prawnej mieści się więc zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym (stosowania prawa), jaki wyjaśnienie, dlaczego stosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i wreszcie - jakie, zdaniem tego sądu, zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu administracji publicznej mogło być uznane za zgodne z prawem. Ocena ta może odnosić się zarówno, do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Pogląd taki, sformułowany w literaturze (por. T. Woś: Postępowanie..., s. 266-267), należy również uznać za utrwalony w orzecznictwie NSA (por. wyrok NSA z 16 października 1997 r., I SA/Po 263/97, LEX: nr 30884, wyrok NSA z 15 stycznia 1998 r., II SA 1560/97, LEX nr 41916 i wyrok NSA z 29 lipca 1999 r., IV SA 1177/97, LEX nr 47301).
Co do pojęcia związania orzeczeniem sądu organu administracyjnego ponownie rozpoznającego sprawę, to zauważyć należy, że charakter wiążący ma wyłącznie ocena prawna sądu administracyjnego, pozostająca w związku i mieszcząca się w ramach kognicji tego sądu, a więc ocena, której logiczną konsekwencją było pozbawienie mocy wiążącej zaskarżonego aktu lub czynności i która zdeterminowała stanowisko sądu administracyjnego w rozpatrywanej sprawie (por. wyrok NSA z 10 czerwca 1998 r. SA 1071/97, LEX 44521).
Z kolei, związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok NSA z 22 marca 1999 r. sygn. akt IV SA 527/97, LEX nr 47275).
Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać trzeba, że punktem wyjścia rozważań, czy organy podatkowe ponownie rozpoznające sprawę zastosowały się do oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2007 r. (sygn. akt I SA/Gl 902/07) musi być przytoczenie zasadniczych wywodów zawartych w uzasadnieniu tego wyroku.
Przypomnieć zatem należy, że tutejszy Sąd wspomnianym wyrokiem uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...].
Powodem takiego rozstrzygnięcia były dostrzeżone przez Sąd uchybienia proceduralne popełnione przez organy prowadzące postępowanie.
Punktem wyjścia rozważań Sądu było założenie, iż brak podstaw do korygowania wydanego zaświadczenia, a tym samym również do wydawania postanowienia o odmowie takiej korekty. Zasadniczym zatem błędem było wydanie przez organ I instancji postanowienia o odmowie dokonania korekty zaświadczenia wydanego w dniu 8 listopada 2005 r. i utrzymanie przez organ odwoławczy tego postanowienia w mocy. Uznał Sąd, że pismo procesowe stanowiące wniosek o korektę należało potraktować jako wniosek o wydanie zaświadczenia o żądanej przez Spółkę treści.
Oceniając poprawność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że jeżeli organ odwoławczy nie uznał za zasadną argumentację strony skarżącej, która w istocie sprowadzała się do żądania wydania zaświadczenia o treści wskazanej we wniosku z dnia 15 grudnia 2005 r. to zamiast odnosić się do rozważania podstaw do "korekty" zaświadczenia winien był zaskarżone postanowienie uchylić i wydając orzeczenie odmienne co do istoty sprawy odmówić wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści.
Tym samym, organ odwoławczy został związany poglądem Sądu co do formy rozstrzygnięcia w przypadku uznania zażalenia za niezasadne.
Konieczne jest w tym miejscu podkreślenie, że oddziaływanie wyroku sądu administracyjnego na ponowne postępowanie administracyjne w sprawie nie oznacza jednak, że przebieg tego postępowania nabiera odmiennego, szczególnego charakteru. Jest to bowiem w swej istocie ponowne postępowanie obejmujące całość sprawy. Rozstrzygając sprawę w ponownym postępowaniu organ administracyjny dysponuje takimi samymi możliwościami w zakresie sposobu rozstrzygnięcia jakimi dysponował w pierwotnym postępowaniu, oczywiście z ograniczeniami wynikającymi z zasady związania oceną prawną sądu administracyjnego.
Skoro tak, to związanie organu odwoławczego ponownie rozpoznającego sprawę co do formy rozstrzygnięcia na wypadek nieuwzględnienia argumentów zażalenia nie zwalniała tego organu z obowiązku odniesienia się do wywodów strony skarżącej.
Jest to tym bardziej istotne, że w końcowej części uzasadnienia wyroku Sąd wskazał, że ponieważ strona skarżąca dopiero na etapie skargi przedstawiła w sposób pełny argumentację dotyczącą samej istoty pomocy de minimis, to organy rozstrzygające sprawę nie miały okazji odnieść się do tych argumentów.
Podkreślono też, że z uwagi na to, że zagadnienia proceduralne dostarczyły dostatecznych podstaw do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, to za przedwczesne uznano odnoszenie się do przedstawionej w skardze argumentacji.
Tym samym, na organie odwoławczym ciążył obowiązek ponownego, całościowego rozstrzygnięcia sprawy, a nie ograniczenie się do przedstawienia treści uzasadnienia wyroku z dnia 27 kwietnia 2007 r.
Pozostając w sferze związania wynikającego z art.153 p.p.s.a. trzeba podkreślić, że organ odwoławczy winien w pierwszej kolejności wykazać dlaczego zażalenie strony nie jest zasadne. Dopiero w przypadku dokonania takiej oceny zasadności zażalenia wchodziła w grę konieczność wydania postanowienia w formie wskazanej przez Sąd.
Tymczasem, zaskarżone postanowienie zawiera tylko lakoniczne stwierdzenie istnienia podstaw do uchylenia postanowienia organu I instancji i odmowie wydania zaświadczenia o żądanej przez stronę treści.
Przechodząc zatem do kwestii materialnoprawnych wskazać trzeba, że w tym zakresie należy co do zasady przyznać rację stronie skarżącej.
Obowiązek wydawania zaświadczeń o pomocy de minimis, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. Nr 123, poz. 1291) spoczywa na podmiocie udzielającym pomocy. Stosownie do przepisu art. 2 pkt 12 tej ustawy jest to organ administracji publicznej lub inny podmiot, który jest uprawniony do udzielania pomocy publicznej, w tym przedsiębiorca publiczny. Ustawa nie normuje dodatkowych kwestii związanych z zakresem i trybem realizacji obowiązku wydania zaświadczenia o pomocy de minimis. Wobec braku stosownych uregulowań w cytowanej ustawie dotyczących trybu wydawania zaświadczeń stosuje się przepisy Działu VIII A Ordynacji podatkowej (w odniesieniu do pomocy udzielanej w ramach ulg i zwolnień podatkowych) oraz w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 roku w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz.U. nr 53 poz. 354). Wskazać też trzeba, że do pomocy publicznej przeznaczonej dla przedsiębiorców prowadzących zakłady pracy chronionej stosuje się uregulowania Unii Europejskiej dotyczące pomocy publicznej, w tym art. 87 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, określający definicję pomocy publicznej oraz odpowiednie rozporządzenia Komisji (WE). Do pomocy publicznej w rozumieniu wyżej powołanego przepisu, związanej z wydatkowaniem kwot uzyskanych przez pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej z tytułu zwolnień z podatków i opłat, wymienionych w art. 31 ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, dotychczas znajdowało zastosowanie rozporządzenie Komisji (WE) nr 69/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis (Dz.U. UE L z dnia 13 stycznia 2001 r. ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. nr 98, poz. 989). Natomiast od 1 stycznia 2007 r. rozporządzenie Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis oraz obowiązujące od 1 maja 2007 r. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. nr 76, poz. 496).
W przepisach tych został określony katalog źródeł finansowania wydatków, katalog przeznaczenia środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w ramach pomocy publicznej oraz pułap intensywności pomocy w tym zakresie.
W świetle wyżej wskazanych przepisów stwierdzić należy, że rację ma strona skarżąca, gdy twierdzi że pracodawca uzyskuje pomoc publiczną, a więc przysporzenie dopiero w momencie wydatkowania środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na cele określone w rozporządzeniu.
Dlatego też, za pomoc publiczną nie można - z całą pewnością - uznać pełnej kwoty zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Dzieje się tak dlatego, że zgodnie z art. 31 ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 1997 r. nr 123, poz. 776 ze zm.) środki uzyskane m.in. ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego przekazywane są w wysokości 10% kwoty zwolnienia na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a w 90 % na zakładowy fundusz osób niepełnosprawnych.
Niezależnie od tego, kwota zwolnienia, która wpływa na zakładowy fundusz rehabilitacji niepełnosprawnych również nie jest w całości wydatkowana w sposób skutkujący przysporzeniem dla pracodawcy, gdyż 10% środków zakładowego funduszu jest wydatkowana na pomoc indywidualną dla niepełnosprawnych pracowników i byłych niepełnosprawnych pracowników.
W przypadku, gdy ze środków zgromadzonych na koncie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych sfinansowane są wydatki określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej, to dopiero wtedy następuje przysporzenie korzyści na rzecz przedsiębiorcy.
Tak więc, tylko w takim zakresie, w jakim środki z tych zwolnień przeznaczone są na finansowanie wydatków wymienionych w § 3 powołanego rozporządzenia można zakwalifikować je do pomocy de minimis, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1998/2006 z pnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (do 31 grudnia 2006 r. rozporządzenia Komisji (WE) nr 69/2001).
Istotne w sprawie jest również to, że zwolnienie podatkowe z art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest zwolnieniem należnym z mocy prawa. Kwota zwolnienia podatkowego jest rekompensowana gminom w całości z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2007 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych).
W tym miejscu należy wskazać na dalsze istotne okoliczności już o charakterze proceduralnym.
Organ podatkowy I instancji nie posiada uprawnień do skontrolowania, czy środki pochodzące z rzeczonego zwolnienia wpłynęły na konto Państwowego Funduszu oraz zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Tym samym nie ma również możliwości ustalenia, czy wydatki określone w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej są finansowane z zakładowego funduszu rehabilitacji.
Zachodzi zatem potrzeba, przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy rozważenia jaki organ jest właściwy do wydania zaświadczenia, które jest warunkiem uznania pomocy, jako pomocy de minimis. Pod rozwagę należy wziąć treść art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, zgodnie z którym do wpłat z tytułu zwolnień m.in. z podatków od nieruchomości, rolnego i leśnego przekazywanych na konto Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz zakładowego funduszu osób niepełnosprawnych, stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi Zarządu Funduszu.
Z tych wszystkich powodów, uznając, że zaskarżone postawienie narusza przepisy proceduralne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) oraz art. 200 tej ustawy orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło