I SA/Gl 904/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wykonując wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, podniósł, że otrzymuje emeryturę w wysokości 520 zł, która nie wystarcza na pokrycie wszystkich stałych wydatków, w tym na leczenie. Według wniosku skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką otrzymująca emeryturę w wysokości 520 zł i nie posiada żadnego majątku, poza zajmowanym przez siebie mieszkaniem. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał kserokopie: wyciągu bankowego, według którego skarżący nie posiada żadnych środków na rachunku, "odcinków" emerytur otrzymanych przez siebie i przez małżonkę w ostatnim miesiącu (świadczenia te wypłacono w kwotach odpowiednio: 1894,19 zł i 541,77 zł), rachunków i paragonów związanych z kosztami bieżącego utrzymania (m.in. składek na ubezpieczenie na życie w łącznej wysokości 213 zł), dokumentacji dotyczącej zadłużenia skarżącego i jego małżonki (m.in. zawiadomienia z dnia 24 marca 2010 r. o sporządzeniu planu podziału w siedmiu sprawach egzekucyjnych, w których suma egzekwowanych kwot wynosi 31.994,98 zł, oraz umowy kredytowej i harmonogramów spłat kredytów, w świetle których skarżący i jego małżonka zobowiązani są do zapłaty miesięcznych rat w łącznej wysokości 770,14 zł) oraz zeznań podatkowych, w tym kilku deklaracji PIT-11 odnoszących się do dodatkowego zajęcia zarobkowego skarżącego; nie przedłożono jednak zeznania obejmującego wszystkie jego przychody, załączono tylko zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z dnia 22 lutego 2010 r., wedle którego skarżący w okresie od dnia 15 września do dnia 31 grudnia 2009 r. uzyskał przychód brutto w kwocie 3248 zł. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – czyli w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub innego profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie wspomnianego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał, iż w jego sytuacji zachodzi przesłanka do uwzględnienia jego żądania w całości. W ramach jego gospodarstwa domowego uzyskiwany jest bowiem stały dochód, nie tylko w postaci emerytur, jak wskazano we wniosku, ale i wynagrodzenia, które, co należy wytknąć stronie, zostało w tym wniosku przemilczane. Wysokość tego dochodu wystarcza na bieżące pokrywanie wszystkich życiowych wydatków, także tych łączących się ze spłatą zadłużenia kredytowego. To, że skarżący nie wykazała, iż nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nie oznacza jednak, że nie wykazała on zarazem, iż nie może ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym, według art. 245 § 3 P.p.s.a., m. in. zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku, że w stosunku do wnioskodawcy taka przesłanka została spełniona, prowadzi wzgląd przede wszystkim na znaczną skalę obciążeń finansowych związanych ze spłatą zobowiązań kredytowych. Doniosłe znaczenie ma przy tym toczące się przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, w trakcie którego dokonano zajęcia wypłacanego mu świadczenia emerytalnego. Zaznaczyć wypada, że wybór powyższej postaci częściowego prawa pomocy na obecnym etapie postępowania w sposób pełniejszy niż ustanowienie adwokata przyczynia się do realizacji przysługującego skarżącemu prawa do sądu. Stoi on wszak przez koniecznością uiszczenia wpisu sądowego od skargi, stanowiącego element kosztów sądowych, od których go zwolniono, natomiast udział profesjonalnego pełnomocnika na razie nie jest jeszcze potrzebny. Zgodnie bowiem z art. 175 § 3 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 194 § 4 P.p.s.a. – staje się on niezbędny dopiero w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej lub zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Ponadto w myśl art. 6 P.p.s.a. Sąd powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, a według art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Podkreślić również trzeba, że odmowa przyznania prawa pomocy nie pozbawia skarżącego możliwości złożenia kolejnego wniosku w tej materii na dalszym etapie postępowania. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.