I SA/Gl 907/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Przemysław Dumana (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka,, Sędzia WSA Teresa Randak, Protokolant Milena Olczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz.U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60 z późniejszymi zmianami), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. w Dz.U. z 2001 roku, nr 79, poz. 856 z późniejszymi zmianami) oraz § 1 rozporządzenia prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości miejscowych samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. nr 198, poz. 1925), stwierdziło, że odwołanie E. M. od decyzji Wójta Gminy T. z dnia [...] roku, nr [...], w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 rok w kwocie [...] złotych, zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona podatnikowi w dniu 12 marca 2007 roku (w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej), natomiast odwołanie od tej decyzji złożone zostało osobiście w Urzędzie Gminy T. w dniu 4 maja 2007 roku (data pieczęci kancelaryjnej). W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że odwołanie skierowane zostało do organu odwoławczego po upływie 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania. Z tych powodów orzeczono jak w sentencji postanowienia. Postanowienie to E, M, zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się jego uchylenia i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżonemu postanowieniu podatnik zarzucił : - sprzeczność istotnych ustaleń organu odwoławczego z treścią materiału dowodowego – poprzez przyjęcie, że zasadnym jest jedynie to, co napisano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, - błąd w ustaleniach faktycznych organu odwoławczego polegające na schematycznym rozpatrywaniu odwołań i skarg bez udziału skarżącego, - wsparcie postanowienia wyłącznie na przepisie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, - pominięcie przez SKO obowiązku ustalenia miejsca doręczenia o jakim jest mowa w art. 148 Ordynacji podatkowej oraz obowiązków związanych z doręczeniem pod nieobecność adresata, o których mowa w art. 149 i 150 Ordynacji podatkowej, - bezczynność organów obu instancji polegającą na niezałatwieniu odwołania z dnia 3 maja 2007 roku we właściwym terminie, - niewykonanie przez organy podatkowe uchwały Gminy T. z dnia [...] roku. W uzasadnieniu skargi podatnik podniósł, że Gmina T. znajduje się w posiadaniu dokumentów świadczących o tym, że faktyczny adres zamieszkania skarżącego nie pokrywa się z adresem opodatkowanej nieruchomości, a zatem wszelka korespondencja winna być wysyłana na jego adres w O. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Polemizując z zarzutami skargi organ podniósł, że analiza treści skargi prowadzi do wniosku, iż jedynym jasno sformułowanym zarzutem odnoszącym się wprost do zaskarżonego postanowienia jest zarzut pominięcia przez SKO przy jego wydawaniu faktu błędnego zaadresowania przez Wójta Gminy T. decyzji z dnia [...] roku. Ustosunkowując się do tego zarzutu organ odwoławczy wskazał, że niekwestionowaną praktyką jest, iż adres podany przez wnoszącego w treści pisma traktowany jest przez organy administracji publicznej (organy podatkowe) jako adres do doręczeń. Organy administracji publicznej respektują w ten sposób wolę podmiotów wyrażoną w ich pismach procesowych, aby korespondencję kierować pod wskazany przez wnoszącego adres, który jest traktowany jako adres zamieszkania (a nie np. adres zameldowania na pobyt stały). Podkreślił, że w dotychczasowej korespondencji kierowanej do organów podatkowych obu instancji skarżący posługiwał się adresem : T. ul. [...] i w toku postępowania podatkowego nie zgłaszał innego miejsca zamieszkania. Zatem za bezzasadny uznał organ odwoławczy zarzut nieprawidłowego zaadresowania decyzji organu pierwszej instancji. Na rozprawie w dniu 3 czerwca 2008 roku skarżący potwierdził, że uchybił terminowi do wniesienia odwołania, lecz uchybienie to nastąpiło bez jego winy, gdyż organ podatkowy pierwszej instancji doręczył mu decyzję na adres w T., a nie na adres zameldowania na pobyt stały, tj. w O. ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 z późniejszymi zmianami), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy w pierwszej kolejności sięgnąć do regulacji prawnej zawartej w art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60 z późniejszymi zmianami). Zgodnie z treścią tego przepisu, w przypadku niemożności doręczenia pisma adresatowi w jeden ze sposobów wskazanych w art. 148 (w jego mieszkaniu, w pracy lub w każdym innym miejscu) lub w art. 149 (pod czasową nieobecność adresata – pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu) – poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę (§ 1 pkt 1). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 1a). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy(§ 2). Przepis art. 150 Ordynacji podatkowej stanowi fikcję prawną doręczenia pisma. Ta forma doręczenia stronie pisma może być zastosowania dopiero wtedy, gdy nie ma możliwości dokonania doręczenia w sposób właściwy (art. 148 Ordynacji podatkowej) lub zastępczy (art. 149 Ordynacji podatkowej). W aktach sprawy powinny zatem znajdować się dowody potwierdzające niemożność zrealizowania doręczenia pisma w tych formach. Zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy wykazuje, że decyzja Wójta Gminy T. z dnia [...] roku, nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 rok nie została doręczona adresatowi w sposób przewidziany w art. 148 i 149 Ordynacji podatkowej. Przesyłka ta została dwukrotnie awizowana (26 lutego i 5 marca 2007 roku), a w konsekwencji zwrócona organowi pierwszej instancji ze względu na nie podjęcie jej w terminie. Okoliczność tę potwierdza znajdująca się w aktach sprawy koperta wraz z dołączonym do niej zwrotnym potwierdzeniem odbioru przesyłki o nr [...]. W tej sytuacji doręczenie w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej nastąpiło w dniu 12 marca 2007 roku, kiedy upłynął 14 dniowy okres przez jaki pismo winno być przechowywane w placówce pocztowej. Zgodnie z brzmieniem art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, termin do wniesienia odwołania od decyzji upływał zatem w dniu 26 marca 2007 roku (wtorek). Odwołanie to zaś, noszące datę 3 maja 2007 roku, zostało wniesione osobiście w Urzędzie Gminy T. w dniu 4 maja 2007 roku (data pieczęci kancelaryjnej). W świetle przedstawionych wyżej okoliczności jest zatem poza sporem, że wspomniane odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (39 dni po terminie). Chybiony jest również zarzut skargi dotyczący błędnego zaadresowania przez Wójta Gminy T. decyzji z dnia [...] roku. Odnosząc się do tego zarzutu przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich miejscu zamieszkania lub miejscu pracy. Zgodnie natomiast z art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej strona oraz jej pełnomocnik mają obowiązek zawiadamiania organu o każdej zmianie adresu. Z akt administracyjnych wynika, iż we wszystkich pismach kierowanych do organów podatkowych obu instancji skarżący podawał adres – T. ul. [...] w toku całego postępowania podatkowego nie zgłaszał jego zmiany. Zatem organy podatkowe miały obowiązek doręczania wszelkiej korespondencji stronie na wskazany adres w T.. Adres ten był obowiązującym adresem dla doręczeń aż do momentu otrzymania ewentualnego powiadomienia o zmianie adresu. Dlatego wszelką korespondencję wysłaną na wskazany adres należy uznać za prawidłowo doręczoną. Fakt, iż organy podatkowe znały adres zameldowania skarżącego na pobyt stały nie ma żadnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie, gdyż z akt sprawy jednoznacznie wynika – co wyżej wykazano – że jako adres do doręczeń podatnik wskazał T. ul. [...] i na ten adres organy podatkowe prawidłowo kierowały całą korespondencję Podkreślenia również wymaga, że strona, która uchybi terminowi do wniesienia środka odwoławczego może, gdy uważa, że nastąpiło to bez jej winy, wnosić o jego przywrócenie. Skarżący jednak z możliwości takiej nie skorzystał i nie wniósł prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym organ odwoławczy, wobec braku wniosku skarżącego o przywrócenie uchybionego terminu, zobowiązany był w ramach wstępnej kontroli dopuszczalności odwołania stwierdzić, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uchybienie terminu do jego wniesienia. W myśl bowiem art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej wniesienie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu jest jedną z koniecznych przesłanek przywrócenia terminu. Bez takiego wniosku organ nie ma podstawy prawnej do działania w tym zakresie. W art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej ustanowione zostały jeszcze inne przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, żeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Jedną z przesłanek jest dochowanie przez stronę siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Ponadto w myśl art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku swojej winy, który jest kolejną przesłanką przywrócenia terminu. Powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności. Przywrócenie nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 roku, sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7- 8, poz. 144). Wskazać także należy, iż podniesione w skardze zarzuty dotyczące decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 rok pozostają poza zakresem oceny dokonywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, który w niniejszym postępowaniu badał jedynie zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. W sumie zatem Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, nie dopatrzył się naruszeń w tym zakresie i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami), orzekł jak w sentencji wyroku.