I SA/Gl 913/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2010 r. sprawy ze skargi M.S. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a ustanowić skarżącej adwokata. Składając wniosek o sporządzenie uzasadnienie wyroku z dnia 28 kwietnia 2011 r., skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Podkreśliła, że jej emerytura w wysokości 1105,95 zł nie pozwala jej na opłacenie adwokata, gdyż nie wystarcza jej nawet na pokrycie wszystkich wydatków życiowych. W tym kontekście zwróciła uwagę na ponoszone przez siebie znaczne wydatki na leczenie. Według wniosku skarżąca zamieszkuje u córki, zajmując jeden pokój, i nie posiada żadnego majątku. Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, skarżąca nadesłała wszystkie wymagane materiały, oprócz dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej jej córki oraz utrzymania gospodarstwa domowego. W tym ostatnim zakresie wyjaśniła, że to córka ponosi opłaty związane z mieszkaniem, a jej udział w tych wydatkach ogranicza się do kwoty 90 zł. Nadesłana dokumentacja generalnie potwierdza wyjaśnienia wnioskodawczyni. W przeważającej mierze odnosi się ona do jej leczenia w kilku poradniach specjalistycznych i łączących się z tym wydatków, w szczególności na: zakup leków (najwyższa spośród kilkunastu faktur wystawionych przez apteki opiewa na kwotę 531,94 zł), na leczenie sanatoryjne w okresie od dnia 16 listopada do 7 grudnia 2010 r. (m.in. faktury wystawiona przez Sanatorium Uzdrowiskowe na sumę 375 zł) oraz na niezbędne dojazdy. Skarżąca wnosiła już o przyznanie prawa pomocy w niniejszym postępowaniu, a jej wniosek został częściowo uwzględniony – postanowieniem z dnia 22 listopada 2010 r. Sąd zwolnił ją od kosztów sądowych, odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosując przytoczony przepis w rozpatrywanej sprawie, należy mieć przy tym na względzie, że skarżącej przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. że postanowieniem z dnia 22 listopada 2010 r. zwolniono ją od kosztów sądowych. Tym samym zadośćuczynienie jej obecnemu wnioskowi, o ustanowienie adwokata, w praktyce oznaczałoby, że niejako "na raty", w dwóch etapach, przyznano by jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, na który – w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. – składają się oba te dobrodziejstwa procesowe. To z kolei skłania do uwzględnienia podczas oceny wniosku także surowszych kryteriów wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Według niego przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając sprawę z tego punktu widzenia, w pierwszej kolejności wytknąć należy skarżącej, że nie wykonała wezwania w części odnoszącej się do jej córki, która pozostaje z nią przecież we wspólnym gospodarstwie domowym. Niemniej okoliczność ta nie może podważyć wymowy dokumentów nadesłanych, wskazujących, że sytuacja wnioskodawczyni, która stanowi wszak zasadniczy przedmiot oceny w niniejszym postępowaniu, jest trudna i, co niezwykle istotne, uległa pogorszeniu w okresie, jaki upłynął od czasu, kiedy rozpoznawano jej poprzedni wniosek. W świetle tych materiałów zwiększyła się bowiem skala jej wydatków na leczenie, na które i tak wcześniej przeznaczała ona znaczną część swoich dochodów. Skarżąca leczy się w kilku poradniach specjalistycznych znajdujących się poza miejscem jej zamieszkania, większe kwoty przeznacza na leki i korzysta z nowych form leczenia (leczenie uzdrowiskowe) czy też środków leczniczych (obuwie ortopedyczne), wskutek czego musi ponosić dodatkowe wydatki. Obecnie nie ulega już zatem wątpliwości, że nie może ona – i to mimo relatywnie niskich kosztów utrzymania wynikających ze wspólnego zamieszkiwania z córką czy nawet zgromadzenia przez tę ostatnią pewnych oszczędności – pokryć kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Podkreślić jednocześnie wypada, iż na tym etapie postępowania udział takiego pełnomocnika może okazać się niezbędny, w związku z możliwością wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 28 kwietnia 2011 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.