I SA/Gl 914/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ulgi płatniczej – umorzenia zaległości podatkowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podkreślił, że na utrzymanie jego sześcioosobowej rodziny – "z uwzględnieniem kredytu hipotecznego" udzielonego na budowę domu – może przeznaczyć kwotę 1500 zł miesięcznie. Średnią miesięczną ratę wspomnianego kredytu określił przy tym na tę samą kwotę, zastrzegając jednak, iż "część raty w granicach 300-400 zł miesięcznie spłacają rodzice i teściowie, ale nie w każdym miesiącu". Według wnioskodawcy dochody rodziny stanowią wynagrodzenia jego i jego małżonki w wysokości odpowiednio 1400 i 2700 zł. Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku, skarżący w piśmie z dnia 16 grudnia 2009 r. m.in. opisał okoliczności, w jakich ustało jego zatrudnienie, i oświadczył, że w chwili obecnej nie pracuje. Nadesłał również odpisy: świadectwa pracy z dnia 31 grudnia 2008 r., dotyczącego stosunku pracy, o którym wspomniał w przywołanym piśmie, zeznań podatkowych jego i jego małżonki za 2008 r. (wskazano w nich przychody jedynie ze stosunku pracy), wyciągu z rachunku bankowego tej małżonki (odnotowano w nim wpływy w postaci jej wynagrodzenia oraz zasiłku rodzinnego, które według ostatniego wyciągu wyniosły odpowiednio: 2614,25 i 524 zł; ujemne saldo na rachunku w dniu 1 grudnia 2009 r. zamknęło się kwotą 382,46 zł), pisma banku w sprawie kredytu zaciągniętego przez skarżącego (według niego po uiszczeniu raty za bieżący miesiąc w wysokości 1314,33 zł do spłaty pozostanie jeszcze kapitał w kwocie 202.172,88 zł) oraz dokumentów dotyczących wynagrodzenia małżonki skarżącego i kosztów utrzymania gospodarstwa domowego. Mając na względzie powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez nią dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że powyższa przesłanka została spełniona, choć oświadczenia skarżącego odnośnie do jego stosunku pracy budzą wątpliwości. We wniosku, sporządzonym przecież w dniu 8 października 2009 r., stwierdził on wszak, że otrzymuje wynagrodzenie, natomiast w piśmie z dnia 16 grudnia 2009 r., że nie pracuje, powołując się na świadectwo pracy, na podstawie którego można domniemywać, iż stan ten trwa już od dnia 31 grudnia 2008 r. Brak innych, aktualnych dokumentów, np. zaświadczenia w sprawie bezrobocia, nie pozwala zatem wyjaśnić sprzeczności pomiędzy powyższymi oświadczeniami, a tym samym poczynić ustaleń, które byłyby wolne od wątpliwości. Kierując się jednak dyrektywami wynikającymi z przysługującego stronie prawa do sądu, wątpliwości te należy rozstrzygnąć na korzyść skarżącego. Można bowiem z dużą dozą prawdopodobieństwa przyjąć, że nawet gdyby wnioskodawca obecnie pracował zarobkowo, to jego wynagrodzenie, jeżeli wziąć pod uwagę kwoty zarabiane przez niego wcześniej, i tak musiałoby być w całości lub co najmniej w większości przeznaczane na spłatę miesięcznej raty zaciągniętego przez niego kredytu. Jest zaś poza sporem, że wynagrodzenie jego małżonki oraz świadczenie rodzinne, które skądinąd zostało przemilczane we wniosku, nie stanowią sumy, która mogłaby być uznana za wystarczającą zarówno dla pokrycia kosztów sądowych, jak i kosztów utrzymania sześcioosobowej rodziny, w tym czwórki uczących się dzieci. Nie można również tracić z pola widzenia, że na skarżącym – poza bardzo wysokim kredytem – ciążą również znaczne zobowiązania publicznoprawne, czego dowodem są dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych (wobec nieponumerowania kart tych akt wspomnianych dokumentów nie można wskazać z większą precyzją). Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.