I SA/Gl 918/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Sędzia WSA Bożena Pindel, Asesor WSA Katarzyna Stuła - Marcela, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości A sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie podatku od towarów i usług za kwiecień 2010 r. oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. – dalej zwana: O.p.), stwierdził niedopuszczalność odwołania z 21 marca 2019 r. wniesionego przez Syndyka Masy Upadłości A spółka z o.o. w upadłości likwidacyjnej w D. (dalej zwana: strona, skarżąca) od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...] r. nr [...]w sprawie podatku od towarów i usług za kwiecień 2010 r. Stan sprawy przedstawia się następująco: Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. [...] r. wydał w/w spółce decyzję w sprawie podatku od towarów i usług za kwiecień 2010 r. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi strony skutecznie w dniu [...]r., na podstawie art. 153 § 1 i § 2 O.p. Dnia 1 lutego 2016 r. strona wniosła odwołanie od w/w decyzji. Postanowieniem z [...]r. organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z 15 grudnia 2016 r. sygn. III SA/Gl 1200/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi na w/w postanowienie, skargę oddalił. Wskutek skargi kasacyjnej strony skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 marca 2019 r. sygn. I FSK 456/17 skargę tę oddalił. Podaniem z 21 marca 2019 r. skarżąca wystąpiła do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wymienionej na wstępie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...]r., na podstawie art. 162 § 1 i § 2 O.p. Jednocześnie wniosła odwołanie od decyzji Dyrektora UKS z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z [...] r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z 24 października 2019 r. sygn. I SA/Gl 917/19 oddalił skargę. Z kolei zaskarżonym postanowieniem z [...]r. organ stwierdził niedopuszczalność odwołania z 21 marca 2019 r. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...]r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że przepisy prawa wyłączają możliwość zaskarżenia decyzji podatkowej w drodze odwołania gdy wyczerpany już został tok instancji lub gdy ustawa przewiduje dla danego typu spraw tylko jednoinstancyjne postępowanie. Ponieważ w tej sprawie odwołanie z 1 lutego 2016 r. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...]r. wniesione zostało z uchybieniem terminu, co właściwy organ stwierdził postanowieniem z [...]r., a ostatecznie NSA wyrokiem z 15 marca 2019r. sygn. I FSK 456/17 potwierdził, to kolejne, przedmiotowe w tej sprawie, odwołanie z 21 marca 2019 r. było niedopuszczalne. W skardze strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 228 § 1 pkt 1 O.p. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, podczas gdy odwołanie zostało skutecznie wniesione wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, 2. art. 223 § 1 pkt 1 w zw. z art. 162 § 1 i § 2 O.p. poprzez stwierdzenie, że doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, podczas gdy skarżąca w terminie wystąpiła ze skutecznym wnioskiem o przywrócenie terminu, wraz z którym złożyła odwołanie od decyzji, 3. art. 121 § 1, art. 122 O.p. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, brak poczynienia własnych ustaleń faktycznych i oparcie się jedynie na ustaleniach WSA w Gliwicach oraz NSA, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...]r. i tym samym do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. Strona wniosła także o rozpatrzenie przedmiotowej skargi na rozprawie. W uzasadnieniu strona w szczególności podniosła, że wydanie przez NSA orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej, nie oznacza ostatecznego przesądzenia sprawy oraz nie zamyka drogi do wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Co więcej, ówczesne odwołanie nie było rozpatrywane merytorycznie. W dalszej części przedstawiła argumentację dotyczącą celowości i przesłanek przywrócenia uchybionego terminu. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 15 grudnia 2015 r. sygn. III SA/Gl 1200/16 oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z [...] r. w sprawie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora UKS z [...]r. W wyroku tym, wobec zarzutów skargi co do błędnie przyjętego przez organ terminu doręczenia w/w decyzji Dyrektora UKS, Sąd ustalił i stwierdził, że doręczenie tej decyzji nastąpiło [...]r. Stanowisko to podzielił NSA w wyroku z 15 marca 2019 r. sygn. I FSK 456/17 wydanym wskutek skargi kasacyjnej złożonej przez skarżącą. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze, że zgodnie z art. 170 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej zwana: p.p.s.a.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby – kwestia daty doręczenia decyzji Dyrektora UKS z [...]r. została przesądzona, tj. nastąpiło to [...]r. Przesądzone zostało także wniesienie odwołania z 1 lutego 2016 r. od w/w decyzji z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Określając ramy prawne tej sprawy przywołać trzeba art. 228 § 1 pkt 1 O.p., według którego organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Odwołanie stanowi jeden ze środków prawnych, który umożliwia weryfikację decyzji podatkowych. To formuła przewidziana w postępowaniu podatkowym, dająca uprawnienie podatnikowi do żądania zmiany lub uchylenia aktów (decyzji) nieostatecznych, które weszły do obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja) jest nieostateczny tak długo, jak długo nie upłynie termin do jego zaskarżenia w postępowaniu instancyjnym (o ile zaskarżenie w takie przewiduje ustawa) poprzez wniesienie odwołania lub zażalenia. W przypadku odwołania, jak to miało miejsce w tej sprawie, termin do jego wniesienia wynosi 14 dni od doręczenia decyzji stronie. Po upływie tego terminu decyzja staje się ostateczna, stosownie do art. 128 O.p. Przepis ten stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Przenosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy wskazać trzeba, że od wymienionej na wstępie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. [...]r. (doręczona pełnomocnikowi strony skutecznie w dniu [...]r.), strona wniosła 1 lutego 2016 r. odwołanie. Odwołanie to wniesione zostało jednak z uchybieniem terminu, co właściwy organ stwierdził postanowieniem z [...] r., a wskutek skarg, sąd administracyjny stanowisko to zaaprobował (zob. wyrok NSA z 15 marca 2019 r. sygn. I FSK 456/17). Uchybiony termin do wniesienia odwołania od w/w decyzji nie został przywrócony, o czym orzekł Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach postanowieniem z [...]r., a WSA w Gliwicach wyrokiem z 24 października 2019 r. sygn. I SA/Gl 915/19 stanowisko to zaakceptował. W tym stanie rzeczy decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. [...]r. stała się ostateczna z dniem 5 stycznia 2016 r. W efekcie, ponowne odwołanie (z 21 marca 2019 r.) od decyzji, która stała się ostateczna, było niedopuszczalne. Dodać trzeba, że niedopuszczalność odwołania to taka sytuacja, w której obowiązujące prawo nie przewiduje możliwości prowadzenia postępowania odwoławczego. Prawo nie przewiduje możliwości prowadzenia takiego postępowania w stosunku do decyzji ostatecznej, gdy organ już uprzednio stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania i terminu tego, o co wnosiła strona, nie przywrócił. Taki stan – wbrew zarzutom skargi – zamyka drogę do skutecznego wniesienia ponownego odwołania. W konsekwencji stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu uznał Sąd za prawidłowe, nie podzielając zarzutu skargi naruszenia art. 228 § 1 pkt 1 O.p. Wbrew zarzutom skargi organ nie naruszył także zasad postępowania wyrażonych w art. 121 § 1, art. 122 O.p. Stan faktyczny został bowiem wyjaśniony w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, natomiast uwzględnienie przy orzekaniu wymienionych już wyżej wyroków WSA w Gliwicach oraz NSA było zasadne. Co do pozostałych zarzutów skargi, odnoszą się one do kwestii przywrócenia uchybionego terminu, stąd pozostają bez znaczenia dla tej sprawy. Końcowo Sąd wyjaśnia, odnosząc się do wniosku strony o rozpoznanie jej skargi na rozprawie, że rozpoznanie w trybie uproszczonym skargi na zaskarżone postanowienie wynika z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Przepisy tej ustawy nie przewidują wniosku stron postępowania o rozpoznanie sprawy na rozprawie, a z treści art. 122 p.p.s.a. wynika, że przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu, któremu ustawodawca, w omawianej kwestii, pozostawił całkowitą swobodę, nie wskazując żadnych kryteriów, którymi powinien się kierować. W tej sytuacji skierowanie sprawy na rozprawę nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie, szczególnie, że skarżąca nie przedstawiła żadnych racji, które Sąd mógłby wziąć pod uwagę z urzędu. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.