I SA/Gl 922/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić stronie skarżącej przywrócenia termin do usunięcia braku formalnego skargi. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2008 r. odrzucono skargę wniesioną w niniejszej sprawie z uwagi na nieusunięcie jej braku formalnego w postaci złożenia dokumentu wykazującego umocowanie do jej wniesienia i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej. W treści uzasadnienia wskazano, że do pisma z dnia 7 listopada 2008 r., wbrew twierdzeniu zawartemu w tymże piśmie, strona nie załączyła KRS. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony stronie skarżącej w dniu 10 grudnia 2008 r. W dniu 12 grudnia 2008 r. (data nadania) strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braku formalnego skargi. W treści uzasadnienia wskazała, że osoba odpowiedzialna za wysyłanie korespondencji nie załączyła KRS, pomimo takiego twierdzenia w piśmie z dnia 7 listopada 2008 r. Jednocześnie poinformowano, że osoba ta została ukarana naganą. Do wniosku strona załączyła odpis z KRS. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 ppsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym terminie siedmiodniowym. Przyjmując bowiem najbardziej korzystną dla strony interpretację, trzeba stwierdzić, iż wskazana przez stronę przyczyna uchybienia terminu – brak wiedzy o nieprawidłowym wykonaniu przez pracownika wezwania do złożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej – ustała z chwilą doręczenia odpisu postanowienia odrzucającego skargę, tj. w dniu 10 grudnia 2008 r. Wniosek zaś został nadany w urzędzie pocztowym w dniu 12 grudnia 2008 r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 ppsa. Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Przystępując do oceny, w pierwszej kolejności należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144). W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00 niepubl., wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że niemożność terminowego usunięcia braku formalnego skargi zaistniała na skutek okoliczności przez nią niezawinionych. Przede wszystkim bowiem pracownik skarżącej spółki nie dołożył szczególnej staranności przy sporządzaniu odpowiedzi na wezwanie Sądu o złożenie stosownego dokumentu. Przy uważnym bowiem i starannym sporządzaniu odpowiedzi na wezwanie, czynność mogła być dokonana w terminie. Nie sposób więc przyjąć, że uchybienie nastąpiło bez winy podmiotu, który miał obowiązek starannego działania. Zaniedbanie pracownika w tej kwestii jest oczywiste. Zaakcentować w tym miejscu trzeba, że skutki zaniedbania przez pracowników obciążają również pracodawcę. W orzecznictwie przyjmuje się, że powierzenie wysłania przesyłki konkretnemu pracownikowi powoduje, że niewywiązanie się przez niego z tego obowiązku bez wyraźnych przeszkód obiektywnych np. choroba, kradzież korespondencji, obciąża również osobę zlecającą czynność temu właśnie pracownikowi (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 1999 r., sygn. akt III SA 7201/98, LEX nr 39757). Wskazać również trzeba na podobne poglądy wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 1009/95, LEX nr 26896, z dnia 15 stycznia 1998 r., sygn. akt SA/Sz 191/97, LEX nr 32710, z dnia 20 września 2001 r., sygn. akt IV SA 1340/99, LEX nr 541410. W związku z powyższym, na podstawie art. 86 § 1 ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.