I SA/Gl 923/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędziowie NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Anna Wiciak (spr.), Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2008 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ( słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w K., działając w oparciu o przepisy art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) stwierdził, że odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. Nr [...] z dnia [...] w sprawie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2001 rok w kwocie [...] zł zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wobec czego odwołanie pozostawiono bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczono treść art. 233 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej wskazujących, że odwołanie wnosi się do właściwego organu podatkowego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie akcentując, że niedotrzymanie tego terminu powoduje ujemne skutki procesowe dla strony w postaci utraty prawa do wniesienia. Dalej, nawiązując do realiów rozpoznawanej sprawy wskazano, że decyzja organu I instancji została doręczona J.T. w dniu 30 lipca 2007 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 13 sierpnia 2007r. Skoro odwołanie wniósł podatnik za pośrednictwem poczty w dniu 14 sierpnia 2007 r., to znaczy, że uczynił to z uchybieniem terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podatnik wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej zarzucając, iż decyzja organu I instancji została mu doręczona w dniu 1 sierpnia 2007 r., a zatem wniesienie odwołania nastąpiło w ustawowym terminie. Zarzucił też, że stwierdzenie organu odwoławczego, że doręczenie miało miejsce w dniu 30 lipca 2007 r. jest gołosłowne. Na dowód, swych twierdzeń skarżący dołączył do skargi kserokopię koperty w której nadano przesyłkę, na której znajdują się stosowne adnotacje urzędu pocztowego. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, akcentując, że data doręczenia decyzji wynika z pocztowego dowodu doręczenia, a na nim widnieje data 30 lipca 2007 r. Odnosząc się zaś do treści adnotacji zamieszczonej na dołączonej do skargi kopercie stwierdzono, ze wynika z niej, że przesyłka została zwrócona nadawcy wobec niepodjęcia jej w terminie przez adresata, co pozostaje w sprzeczności z "faktem doręczenia podatnikowi przesyłki". Podniesiono też, że potwierdzenie odbioru przesyłki zostało zwrócone Urzędowi Skarbowemu w Z. w dniu 31 lipca 2007 r., co stoi w sprzeczności z twierdzeniem skarżącego o jej odbiorze w dniu 1 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga okazała się zasadna. Na wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonego postanowienia godzi się przypomnieć, że prawidłowość doręczeń w postępowaniu jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony, której pozycja w postępowaniu administracyjnym (a więc także podatkowym) zasadniczo jest słabsza. Stąd też wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być tłumaczone na jej korzyść, zaś ewentualne błędy podmiotów trzecich (poczty, doręczycieli, itp.) obciążać będą na zasadzie ryzyka zlecającego doręczenie. Podatnik nie może bowiem ponosić jakichkolwiek konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień popełnionych przy okazji doręczania mu korespondencji ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2006 r. sygn. akt I FSK 152/06-Lex nr 285275). Zgodnie z przepisem art. 144 Ordynacji podatkowej, statuującego zasadę oficjalności doręczeń pism, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez upoważnione osoby. Wyliczenie to ma charakter zamknięty. Wybór podmiotu doręczającego pismo należy do organu podatkowego, nie oznacza to jednak, że organ może dokonywać doręczenia pisma równocześnie za pośrednictwem kilku podmiotów wymienionych w art. 144 Ordynacji podatkowej, a następnie uznawać za skuteczne doręczenie przez wybrany przez siebie podmiot, stosownie do okoliczności. Z akt sprawy, w tym również z wyjaśnień skarżącego na rozprawie wynika, że istnieją zasadnicze, niewyjaśnione w toku postępowania podatkowego wątpliwości, czy przedstawione zasady doręczania pism procesowych zostały w tym postępowaniu dochowane, a tym samym, czy, a jeśli tak, to kiedy - doszło do skutecznego prawnie doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji. Otóż, z akt tych wynika, że spośród wymienionych w art. 144 Ordynacji podatkowej podmiotów ustawowo uprawnionych do doręczeń pism organ podatkowy wybrał Pocztę. Decyzję organu I Instancji nadano przesyłką nr [...]. W aktach znajduje się potwierdzenie odbioru tej przesyłki w dniu 30 lipca 2007 r. potwierdzone podpisem "J.T.". Skarżący dołączył jednakże do skargi kserokopię koperty przesyłki o tym samym numerze, na której znajdują się adnotacje o dwukrotnym awizowaniu przesyłki i o zwrocie jej adresatowi wobec niepodjęcia w terminie. Ów zwrot miał nastąpić w dniu 1 sierpnia 2007 r. co potwierdza datownik urzędu pocztowego. Jeśli tak, to treść tych adnotacji pozostaje w sprzeczności z faktem potwierdzenia odbioru przesyłki w dniu 30 lipca 2007 r. Przypomnieć w tym miejscu wypada, że stosownie do art. 150 § 1 Ordynacji podatkowej w razie niemożności doręczenie pisma osobie fizycznej w jej miejscu zamieszkania lub miejscu pracy poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, przy czym poczta zawiadamia adresata dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu zamieszkania lub pracy. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 1a). Powyższe doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Skarżący twierdzi, że przesyłkę podjął w dniu 1 sierpnia 2007 r , co potwierdza jego podpis pod pieczątką Urzędu Skarbowego. Twierdzi też, że wcześniej, bo w dniu 30 lipca 2007 r. decyzję organu I instancji doręczył mu komornik. Przedstawiony stan dokumentów znajdujących się w aktach nie pozwala zatem na dokonanie niezbędnych ustaleń co do prawidłowości czynności doręczenia skarżącemu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...]. podjętych przez organ podatkowy. Gdyby rzeczywiście doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 30 lipca 2007 r., a doręczającym był komornik, czyli podmiot nie wymieniony w art. 144 Ordynacji podatkowej, to jest oczywiste, że doręczenie to nie nosiło cech prawnie skutecznego. Gdyby przyjąć, że przesyłka, wobec niepodjęcia jej w terminie przez skarżącego, została zwrócona w dniu 1 sierpnia 2007 r. adresatowi, to skutek doręczenia realizowanego w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej nastąpił w 14 dniu licząc od 17 lipca 2007 r. Z przedstawionych powodów zaskarżone postanowienie oparte na przepisie art. 228§1 pkt 2 Ordynacji podatkowej jako wydane przed jednoznacznym ustaleniem, czy nastąpiło i w jakim dniu prawnie skuteczne doręczenie skarżącemu decyzji organu I instancji musiało zostać uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego oparte zostało na przepisie art. 200 tej samej ustawy.