I SA/Gl 924/09

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Gabriel Radecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi K. i M.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając w terminie na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1414 zł, skarżący w dniu 18 stycznia 2010 r. (data nadania) wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, podali, że dochody uzyskiwane w ich rodzinie – z działalności gospodarczej w przypadku skarżącego i z działalności rolniczej i w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej w przypadku skarżącej – wynoszą łącznie 2287 zł miesięcznie. Podkreślili, że mają na utrzymaniu dwie uczące się córki. Według wniosku skarżący posiadają dom i gospodarstwo rolne o powierzchni odpowiednio 200m2 i 4,5 ha. Na wezwanie referendarza sądowego, wystosowane po rozpoznaniu zażalenia na zarządzenie w przedmiocie wpisu, skarżący nadesłali: wyciągi z rachunków bankowych (na rachunku skarżącego saldo początkowe w dniu 18 stycznia 2010 r. wynosiło 25.702,45 zł, lecz saldo końcowe na dzień 16 marca 2010 r. było ujemne i wynosiło 3,65 zł; podobnie skarżąca na jednym ze swoich rachunków bankowych dysponowała kwotą 1058,80 zł w dniu 1 stycznia 2010 r. czy 1529,92 zł w dniu 27 stycznia 2010 r., zaś w ostatnim dniu, którego dotyczy wyciąg, tj. 6 kwietnia 2010 r., już tylko sumą 27,11 zł), kopie wspólnego zeznania podatkowego skarżących za ubiegły rok (obydwoje skarżący wykazali przychody z działalności gospodarczej w wysokości 94.536,81 zł – w przypadku skarżącego i 9.950 zł – w przypadku skarżącej; obydwoje wykazali dochód w kwotach odpowiednio: 6.124,75 zł i 9.950 zł) i deklaracji dla podatku od towarów i usług (w ostatnim kwartale ubiegłego roku skarżący wykazał podstawę opodatkowania w kwocie 35.647 zł, a w pierwszym kwartale roku bieżącego – 15.687 zł), dokumentację dotyczącą gospodarstwa rolnego skarżących (według zaświadczenia o dochodowości gospodarstwa rolnego przeciętny dochód z takiego gospodarstwa wynosi 6.345,23 zł; decyzją z dnia 24 listopada 2009 r. przyznano skarżącemu płatności w wysokości 3.633,78 zł), zaświadczenia w sprawie edukacji córek skarżących (córka, która studiuje, otrzymuje stypendia, w tym o charakterze socjalnym) oraz kopie faktur za energię elektryczną i za wodę, opiewających na kwoty odpowiednio: 359,57 zł i 254,31 zł i fakturę za usługi telekomunikacyjne wystawioną na kwotę 261,55 zł. Dodatkowo skarżący wyjaśnili, że w okresie ostatnich sześciu miesięcy nie otrzymali żadnych wynagrodzeń, honorariów i innych świadczeń oraz że skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 tego Prawa obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skarżący nie wykazali, iż w ich sytuacji powyższa przesłanka została spełniona. Oceniając przedłożony w sprawie materiał dowodowy, w pierwszej kolejności, odnotować wypada, że skarżący w zeznaniu podatkowym za ubiegły rok wykazał dochód z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, a także przychody w znacznej wysokości, bezsprzecznie pozwalającej na poniesienie kosztów sądowych w sprawie. Skądinąd treść tego zeznania pozostaje też w sprzeczności z oświadczeniem, że skarżąca takiej działalności gospodarczej nie prowadzi. Skarżący nie nadesłał przy tym odpisów ksiąg rachunkowych lub książki przychodów i rozchodów, choć wskazano je wyraźnie w wezwaniu referendarza sądowego. Dokumenty te pozwoliłyby zaś poczynić precyzyjne ustalenia w przedmiocie aktualnej sytuacji finansowej jego przedsiębiorstwa. Część wniosków w tym zakresie trzeba zatem formułować na podstawie innych materiałów, w szczególności wyciągów z rachunków bankowych. Analiza tych wyciągów wyklucza jednak możliwość uwzględnienia rozpatrywanego wniosku. Podkreślić bowiem należy, że w dniu złożenia wniosku, kiedy skarżący znali wysokość wpisu od skargi i powinni się liczyć z koniecznością jego uiszczenia, na rachunku bankowym skarżącego znajdowała się kwota umożliwiająca mu uiszczenie tego wpisu w sposób nieomal nieodczuwalny. Wpis od skargi, czyli najwyższa opłata, która może wchodzić w rachubę w postępowaniu, nieznacznie przekracza przecież 5% wspomnianej kwoty. Fakt, że w okresie, w którym toczyło się postępowanie w przedmiocie najpierw zażalenia na zarządzenie w sprawie wpisu, później rozpoznawanego wniosku, skarżący rozdysponował tę kwotę, nie może przy tym przemawiać na rzecz tego wniosku. Znaczenie w tym zakresie ma wszak również postawa wnioskodawcy, który powinien zabezpieczyć środki potrzebne na pokrycie kosztów sądowych, nie preferując innych wydatków, a nawet starając się gromadzić te środki, zwłaszcza wygospodarowując je w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. W tym kontekście warto zwrócić uwagę, iż we wskazanym okresie również saldo na rachunku bankowym skarżącej przewyższało, aczkolwiek nieznacznie, wysokość wpisu od skargi. Nie można także tracić z pola widzenia dochodów uzyskiwanych przez skarżących z gospodarstwa rolnego, w tym tytułem dopłat, które też przekraczają kilkukrotnie wysokość tego wpisu. Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.