I SA/Gl 941/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 28 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] ([...]) w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia 1) umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla strony skarżącej radcę prawnego. --------------------------------------------- Uzasadnienie M. L. - przedstawiciel ustawowy małoletniego K. L. – w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej, wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata (patrz pismo procesowe z 20 września 2018 r.). Wniosek ten został złożony także na urzędowym formularzu (druk PPF), w którym strona skarżąca doprecyzowała, iż ubiega się o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach przedstawiciel ustawowy skarżącego podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (mieszkanie hipoteczne o pow. 46,70 m2) z dwójką małoletnich dzieci. Rodzina utrzymuje się z comiesięcznych dochodów z tytułu wynagrodzenia za pracę M. L. w kwocie 2.600,00 zł netto oraz renty rodzinnej skarżącego w wysokości 330,00 zł netto. Jako stałe zobowiązania i wydatki wskazano na: kredyt (620,00 zł), pożyczkę (500,00 zł), czynsz (430,00 zł), opłaty za media (400,00 zł), koszty leczenia dzieci (200,00 zł). Przy druku PPF nadesłano do akt niniejszej sprawy m.in. decyzję przyznającą ww. przedstawicielowi ustawowemu dodatek mieszkaniowy w kwocie 46,18 zł do 31 grudnia 2018 r. W oparciu o akta administracyjne sprawy ustalono, że większość z deklarowanych wyżej wydatków znajduje potwierdzenie w dokumentach źródłowych pochodzących sprzed kilku miesięcy. Mając powyższe na względzie zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie strona skarżąca, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; zwanej dalej "P.p.s.a.", nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, wszak decyzja objęta skargą wydana została z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zgodnie zaś z treścią art. 249a P.p.s.a., jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem strona skarżąca w tej sprawie jest zwolniona z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć, o czym orzeczono w pkt 1 części dyspozytywnej. Z kolei art. 262 P.p.s.a. stanowi, że przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zatem do treści art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych sytuacja materialna strony skarżącej jest trudna. Dochód gospodarstwa domowego rodziny stanowi kwotę 2.930,00 zł, zaś stałe wydatki – 2.150,00 zł. Pozostała nadwyżka budżetowa jest z całą pewnością przeznaczana na podstawowe potrzeby życiowe, w tym: żywność, środki higieny, ubrania itp. Przy takim zbilansowaniu gospodarstwa domowego nie może być mowy o czynieniu oszczędności z przeznaczeniem na ustanowienie pełnomocnika procesowego z wyboru. W ocenie referendarza sądowego, mając na względzie informacje i dane wykazane w formularzu PPF, jak również też wynikające ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy dokumentów źródłowych, w przypadku strony skarżącej spełniona została ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Przedstawiona sytuacja rodzinna i finansowa nie pozwala stronie skarżącej na ustanowienie pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Konstatacja ta była możliwa bez potrzeby wezwania wnioskodawcy o dodatkowe dokumenty źródłowe, wszak takowe znajdują się w aktach administracyjnych sprawy i pochodzą sprzed zaledwie kilku miesięcy. Warto końcowo dodać, że o nienajlepszej kondycji finansowej strony skarżącej świadczyć może także wsparcie szeroko pojmowanej pomocy społecznej w postaci dodatku mieszkaniowego. Trzeba w tym miejscu wyjaśnić, że idea dodatków mieszkaniowych zakłada pomoc publiczną w zakresie utrzymania mieszkań, niezależnie od ich statusu - lokatorskiego bądź własnościowego, jeżeli uprawniony nie jest w stanie samodzielnie pokryć wydatków na ich utrzymanie. Korzystanie przez stronę skarżącą z tego świadczenia pomocowego jednoznacznie wskazuje na jej problemy finansowe. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 2 sentencji postanowienia.