I SA/Gl 944/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 18 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych wskutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia odmówić przyznania prawa pomocy W ramach urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 22 lipca 2010 r. D. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku oświadczył, że w chwili obecnej jest zatrudniony na czas określony do dnia 31 sierpnia 2010 r. na stanowisku nauczyciela wychowania fizycznego z wynagrodzeniem w kwocie około 1.600,00 zł netto. Jego żona pozostaje zatrudniona również do dnia 31 sierpnia 2010 r. z wynagrodzeniem w kwocie 1.000,00 zł netto. Skarżący podniósł dalej, że stałe miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 1.000,00 zł, w tym: czynsz, media i inne opłaty. Pozostała część zarobków przeznaczana jest na zakup żywności oraz spłatę kredytu mieszkaniowego w kwocie 270 zł miesięcznie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący zeznał, że we wspólnym gospodarstwie domowym (mieszkanie o pow. 76 m2) pozostaje wraz z żoną i córką. Oprócz wskazanego wyżej lokalu mieszkalnego skarżący posiada samochód osobowy marki [...] (rok prod. [...] o wartości około [...] zł). W druku PPF zdeklarował nadto, że dochody omawianego tutaj gospodarstwa zamykają się w kwocie 3.500,00 zł brutto. Do wniosku dołączono 1 i 9 stronę umowy kredytu "WŁASNY KĄT" hipoteczny na kwotę 35.000,00 zł. W wyniku analizy przywołanego wyżej oświadczenia w zestawieniu z zawartością akt sprawy, pismem z dnia 1 września 2010 r., referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń i nadesłanie dokumentów źródłowych, w tym: 1) wykazanie za pomocą kopii stosownych dokumentów (np. rachunki, faktury za media, w tym: gaz, woda, energia elektr., telefon; dowody wpłat z tytułu ubezpieczenia, opłat czynszowych itp.) jakiego rzędu kwoty aktualnie obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; w tych ramach należy dodatkowo wskazać kto i w jakiej wysokości partycypuje w ponoszeniu rzeczonych opłat; w przypadku występowania zaległości z tego tytułu należało przedstawić aktualne zaświadczenia właściwych podmiotów potwierdzające tę okoliczność; 2) przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącego i pozostałe osoby w gospodarstwie domowym, w tym rozliczeniowo-oszczędnościowych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich sześciu miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont. W przypadku, gdyby rachunki te były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty, a w razie likwidacji któregokolwiek z nich – stosowne zaświadczenie wystawione przez bank lub kopię umowy z bankiem o zamknięciu rachunku; 3) udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów skarżącego i osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym – należało w tym celu nadesłać zaświadczenia o wysokości wynagrodzeń, honorariów i innych należności oraz świadczeń z okresu ostatnich sześciu miesięcy; zaświadczenia winny zawierać adnotację o sposobie wypłaty środków (np. przelew bankowy, wypłata gotówką, inne); 4) przedłożenie kopii zeznania podatkowego za rok 2009 złożonego przez skarżącego oraz inne osoby pozostające z nim w gospodarstwie domowym; 5) wykazanie tytułu prawnego do następujących nieruchomości położonych w C.: a. ul. [...] – w tych ramach należało przede wszystkim nadesłać kopie umowy kredytu nr [...] (strony od 2 do 8), b. ul. [...] m. [...] c. ul. [...] m. [...] (dotyczy U. J.-S.) W przypadku zbycia tytułu do któregokolwiek z ww. nieruchomości należało tę okoliczność wykazać; w przypadku ich dalszego posiadania należało wskazać na związane z tym koszty (pkt 1 niniejszego wezwania stosować odpowiednio) oraz ewentualne pożytki. W tych ramach należało nadto nadesłać zaświadczenia o osobach zameldowanych w tym lokalach i wskazać powiązanie tych osób ze skarżącym bądź jego żoną, 6) wykazanie okoliczność spłaty raty kredytu w kwocie 270 zł miesięcznie; 7) złożenie wyjaśnień co do ewentualnego nawiązania przez skarżącego stosunku pracy po dniu 31 sierpnia 2010 r. W przypadku zmiany warunków dotychczasowego zatrudnienia (przede wszystkim poprzez zmianę wysokości wynagrodzenia) należało tę okoliczność wykazać za pomocą np. kopii nowej umowy o pracę. Cytowane wezwanie zawierało pouczenie, w myśl którego niezastosowanie się do jego treści w terminie 7 dni może zostać potraktowane jako brak należytego wykazania przez stronę spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a. Przesyłkę skierowaną na adres dla korespondencji skarżącego, zawierającą wezwanie referendarza wraz z pouczeniem o skutkach jego niewykonania, awizowano dwukrotnie w dniach [...] i [...] 2010 r. W dalszej kolejności wobec nie odebrania przesyłki w terminie, właściwy urząd pocztowy dokonał jej zwrotu do tut. Sądu z adnotacją "zwrot – nie podjęto w terminie". Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W punkcie wyjścia należy odnieść się do skuteczności wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Otóż doręczenie wezwania, o którym mowa powyżej nastąpiło na zasadach określonych w art. 73 P.p.s.a. Zgodnie z art. 72 P.p.s.a. w przypadku, gdy doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. W myśl art. 73 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób opisany powyżej, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. W niniejszej sprawie przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienia wniosku awizowano w dniu [...] 2010 r. oraz powtórnie w dniu [...] 2010 r. Zgodnie więc z dyspozycją art. 73 oraz art. 83 § 2 P.p.s.a. skutek doręczenia wezwania referendarza nastąpił w dniu 21 września 2010 r., z kolei termin do uzupełnienia wniosku - odpowiednio w dniu 28 września 2010 r. Przechodząc zaś do zasadniczych rozważań należało na wstępie podkreślić, że intencją D.S. jest w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia, ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego, co oznacza ni mniej ni więcej, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Innymi słowy, na skutek wskazanych przez wnioskującego dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie ulega wątpliwości, że skarżący nie uczynił zadość powyższemu obowiązkowi, jako że nie doszło w tej sprawie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku. Fakt ten uniemożliwia weryfikację jego oświadczeń, a tym samym obiektywną ocenę jego możliwości płatniczych. Nie pozwala to uwzględnić wniosku; w orzecznictwie pojawił się nawet pogląd, w świetle którego w takiej sytuacji wykluczona jest możliwość jego merytorycznego rozpoznania, a uzasadnione jest pozostawienie go bez rozpoznania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2005 r., sygn. I OZ 842/05). Wziąwszy pod uwagę opisany wcześniej stan faktyczny niniejszego wpadkowego postępowania należy w ramach tego uzasadnienia wyjaśnić celowość skierowania do skarżącego wezwania w trybie art. 255 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów i wydatków. Wystosowanie takiego wezwania było zaś w rozpatrywanej sprawie szczególnie konieczne z uwagi na wystąpienie kilku nieruchomości mieszkalnych, z którymi skarżący może mieć związek. Dodatkowo należy tutaj zauważyć, że w toku rozpoznania wniosku analizie powinny podlegać aktualne dochody skarżącego i innych osób, które mogą mieć wpływ na jego możliwości finansowe. W tych ramach należy zwrócić uwagę, że wysokość dochodów deklarowana przez skarżącego w druku PPF była aktualna jedynie do dnia 31 sierpnia 2010 r. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.