I SA/Gl 944/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2019-02-26
Skład orzekający: Dorota Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowanie sądowe dotyczące wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne powinno zostać umorzone, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, ponieważ śmierć strony, której dotyczył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, stanowiła podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2) P.p.s.a. Prawo do ubiegania się o ulgę w spłacie składek jest ściśle związane z osobą wnioskodawcy i nie przechodzi na spadkobierców, chyba że wystąpią szczególne okoliczności dotyczące przeniesienia odpowiedzialności.Stan faktyczny
Skarżący J.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia części należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. W trakcie postępowania sądowego córka skarżącego poinformowała o jego śmierci, co zostało potwierdzone odpisem aktu zgonu. Organ rentowy w zaskarżonej decyzji częściowo umorzył należności, a częściowo odmówił ich umorzenia.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, , , po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowe. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
Decyzją z dnia [...] o nr [...], znak: [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej odmowy umorzenia J.S. (dalej: skarżący) należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres 08/2005, ubezpieczenie zdrowotne za okres od 08/2005 do 10/2005 i Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 07/2005 do 10/2005, zaś w części dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek za okres od 11/2005 do 12/2005 umorzył postępowanie.
Na powyższą decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w piśmie z dnia 29 lipca 2018 r.
Odpowiadając na skargę, pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 grudnia 2018 r. wyznaczono w niniejszej sprawie termin rozprawy na dzień 31 stycznia 2019r.
W piśmie złożonym w Sądzie w dniu 18 stycznia 2019 r. córka skarżącego poinformowała, iż skarżący zmarł w dniu [...].
W dniu 5 lutego 2019 r. do Sądu wpłynął odpis skrócony aktu zgonu skarżącego, z którego wynika, iż zmarł on w dniu [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Zaznaczyć należy, że do przyczyn związanych ze stroną, powodujących konieczność zawieszenia postępowania w wypadku osób fizycznych zaliczono między innymi śmierć strony, chyba że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego – m.in. w sprawach przyznania ulg podatkowych; w takiej sytuacji umarza się postępowanie sądowe (por. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. Zakamycze 2006, Wydanie II, s. 278 i nast.). To samo dotyczy ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja dotycząca kwestii umorzenia należności z tytułu składek na szeroko pojęte ubezpieczenia społeczne. Decyzję tę wydał Zakład Ubezpieczeń Społecznych w postępowaniu wszczętym przez skarżącego, który wystąpił do organu rentowego ze stosownym wnioskiem o umorzenie tych zaległości. Występując z takim wnioskiem skarżący skorzystał z uprawnienia przyznanego mu treścią art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie: t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 300, dalej: u.s.u.s.). Uprawnienie to jest ściśle związane z osobą, która chce z niego skorzystać i tym samym wydając zaskarżoną decyzję organ rentowy badał istnienie przesłanek umożliwiających umorzenie należności składkowych w odniesieniu do osoby skarżącego. Zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest prawem o charakterze osobistym, ściśle związanym z osobą skarżącego.
Zarazem podkreślić należy, że udziału w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie zgłosiła żadna inna osoba, której interesu prawnego dotyczyłby wynik tego postępowania.
W związku z powyższym, postępowanie w niniejszej sprawie powinno zostać umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 2) P.p.s.a.
Na marginesie zaznaczyć należy, iż umorzenie postępowania nie stoi na przeszkodzie ewentualnemu wystąpieniu następców prawnych zmarłego skarżącego z wnioskiem o zastosowanie ulgi w przypadku przeniesienia odpowiedzialności z tytułu zaległych składek na osoby trzecie - art. 28 ust. 3 pkt 1) u.s.u.s.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2) P.p.s.a. Sąd orzekł o umorzeniu postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło