I SA/Gl 945/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Kołaczek Sędzia NSA Małgorzata Wolf Mendecka Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (spr.) Protokolant: Monika Adamus po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2005 r. sprawy ze skargi K. M. – P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta P. ustalił K. M. – P. podatek od nieruchomości za 2004 r. w kwocie [...] zł. Podatek ten ustalony został od gruntów (wieczyste użytkowanie) o powierzchni [...] m. kw., od części budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m.kw., od powierzchni [...] m. kw. – udziału w częściach wspólnych budynku i od 50% powierzchni z [...] m. kw. – udziału w częściach wspólnych budynku o wysokości [...] – [...] m. W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka podniosła, że jest ona nieprawidłowa, podobnie jak decyzja wydana przez Burmistrza Miasta P. ustalająca podatek od nieruchomości za 2003 r. Podkreśliła, iż decyzją z dnia [...] r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji, odnoszące się do roku 2003 i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Odnosząc się do powyższej decyzji kasacyjnej podatniczka zaakcentowała, iż decyzja ustalająca podatek za 2004 r. obarczona jest takimi samymi błędami, jak rozstrzygnięcie za rok 2003. Wskazała przy tym, że stan prawny, opisany w odwołaniu podatniczki od decyzji dotyczącej 2003 r. nie uległ zmianie oraz zaznaczyła, że złożyła pisemną informacją dotyczącą danych niezbędnych do obliczenia prawidłowej wysokości podatku od nieruchomości. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. Odwołując się do treści art. 3 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. nr 9, poz. 84 ze zm.) organ odwoławczy podniósł, że podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne oraz, że w przypadku wyodrębnienia własności lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku, stanowiących współwłasność, ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Zaakcentowano, że udział podatniczki w częściach wspólnych budynku i prawie użytkowania wieczystego gruntu, związanego z własnością jej lokalu, wynosi 0,0257 części. W oparciu o pismo "A" Spółka z o.o., organ odwoławczy ustalił, że powierzchnia ogólna części wspólnych budynku wynosi [...] m. kw, a przynależna lokalowi podatniczki [...] m. kw. W tej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzja pierwszoinstancyjna jest zgodna z prawem. W skardze od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego pełnomocnik skarżącej zarzucił organom podatkowym, iż dokonano błędnej inwentaryzacji budynku, w którym znajduje się lokal podatniczki, przez co źle wyliczono wielkość tzw. części wspólnej budynku, od której obliczany jest podatek od nieruchomości, obciążający poszczególnych właścicieli lokali, w częściach odpowiadających ich udziałowi w częściach wspólnych nieruchomości. W skardze, uzupełnionej pismami procesowymi, podniósł że uwzględnienie przez organy podatkowe, w ramach części wspólnej budynku, powierzchni piwnic oraz strychów, które stanowią przynależność konkretnych lokali, narusza art. 3 ust. 2 i 2 ust. 4 ustawy o własności lokali. Zaakcentował również nieścisłości w obliczeniu powierzchni piwnic oraz strychu. Na poparcie swego stanowiska przedłożył decyzję SKO w K. z dnia [...] r., dotyczącą innego podatnika, ale będącego właścicielem lokalu w tym samym budynku. Z decyzji tej, uchylającej rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za 2004 r., wynika iż organ podatkowy, w wyniku postępowania wyjaśniającego, stwierdził, że podstawa opodatkowania została błędnie ustalona. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w objętej skargą decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należy uznać za zasadną. Sąd administracyjny w granicach swej właściwości bada kwestię legalności rozstrzygnięcia organu odwoławczego, tj. jego zgodności z obowiązującymi normami prawnymi. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie, jest spór odnoszący się do rozstrzygnięcia problemu wynikłego na tle interpretacji przepisu art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. nr 9, poz. 84 ze zm.), w związku z regulacjami prawnymi odnoszącymi się tzw. części wspólnych budynku, w którym znajdują się lokale, stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności. Bezsporne w sprawie jest to, że podatniczka jest właścicielką lokalu mieszkalnego o powierzchni [...] m.kw. oraz, że jej udział w częściach wspólnych budynku i prawie użytkowania wieczystego gruntu, na którym budynek jest położony, w 2004 r. wynosił [...] części. Organ i skarżąca zgadzają się również, co do wielkości obciążenia publicznoprawnego z tytułu udziału podatniczki w prawie użytkowania wieczystego gruntu (tj. [...] części z [...] m. .kw.). Polemika odnosi się natomiast do sposobu wyliczenia wysokości przypadającego na podatniczkę obciążenia podatkowego z części wspólnej budynku. Spór w szczególności koncentruje się na kwestii, jakie powierzchnie budynku, nie będące lokalami stanowiącymi odrębną własność, należy brać pod uwagę do obliczenia wysokości obciążenia podatkowego, z uwzględnieniem w/w współczynnika. Zdaniem organów, skarżącej należało przypisać powierzchnię w części wspólnej budynku, wynoszącą łącznie [...] m.kw., w tym [...] m. kw. udziału w częściach wspólnych budynku o wysokości [...]–[...]m. Zdaniem podatnika do powierzchni wspólnej, od której obliczany jest podatek od nieruchomości, organy niesłusznie zaliczyły piwnice i strychy, stanowiące własność poszczególnych właścicieli. Powołując się na treść art. 3 ust. 2 oraz 2 ust. 4 ustawy o własności lokali wskazał, że: - nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz część budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali, - do lokalu – co do zasady - mogą przynależeć inne pomieszczenia, choćby nawet do tego lokalu bezpośrednio nie przylegały, w szczególności piwnica lub strych. Strona skarżąca dodatkowo zakwestionowała sposób obliczenia powierzchni piwnic, wskazując że przy dokonywaniu pomiaru nie uwzględniono zmniejszenia powierzchni spowodowanego wybudowaniem ścianek działowych. Zakwestionowano też niewłaściwy obmiar poddaszy, podkreślając iż średnia powierzchnia piętra lokali mieszkalnych wynosi [...] m. kw., tymczasem w inwentaryzacji wskazano, że powierzchnia strychów wynosi [...] m. kw. Sąd zasadniczo zgodził się z argumentacją strony skarżącej. Zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie nie jest sporna wielkość udziału podatniczki we współwłasności, a także faktyczny (wyrażony w m. kw.) udział w gruncie, kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma ustalenie, w jaki sposób obliczać wielkość tej części budynku, która stanowi współwłasność właścicieli lokali, a ściślej mówiąc, jakie części budynku mogą zostać zaliczone do tej współwłasności. Ponieważ ustawa podatkowa nie zawiera postanowień pozwalających na zdefiniowanie kategorii "współwłasność budynku", należało sięgnąć – co uczyniła strona skarżąca – do ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903). Zgodnie z art. 3 ust. 2 tejże ustawy nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Stosując – wobec przedstawionej regulacji - reguły rozumowania a contrario, możemy wyprowadzić wniosek, iż powierzchnią wspólną budynku nie będą te części budynku, które służą wyłącznie właścicielom lokali. Poprawność takiego wywodu potwierdza dodatkowo treść art. 2 ust. 4 wymienionej ustawy o własności lokali, z którego to przepisu wynika, iż do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej "pomieszczeniami przynależnymi". W konsekwencji przez powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego należy rozumieć powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, bez względu na ich przeznaczenie i sposób używania, a mocy wyraźnego i celowo dodanego zastrzeżenia ustawy o własności lokali (art. 3 ust. 1 in fine w zw. z art. 2 ust. 4) należy tu jeszcze uwzględniać pomieszczenia przynależne (piwnica, strych, magazyn itp.). Skoro zatem "pomieszczenia przynależne", w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali (strych, piwnice, magazyny itp.), dzielą los prawny własności lokalowej, ich powierzchnia nie może zostać zaliczona do tej części budynku, która stanowi nieruchomość wspólną i od której należy obliczać podatek od nieruchomości w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku (art. 2 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Niezależnie od powyższego, Sąd podziela również wątpliwości strony skarżącej odnośnie poprawności ustalenia powierzchni piwnic (bez uwzględnienia ścian działowych), jak też strychu. Powyższe wątpliwości podzieliło również Samorządowe Kolegium odwoławcze w K. w decyzji z dnia [...] r. nr [...], dotyczącej podatku od nieruchomości za 2004 r. od innego lokalu w tym samym budynku (ul. [...]). W rozstrzygnięciu tym zaakcentowano, że istotnie podstawa opodatkowania została błędnie ustalona. Zgodnie z wyrażoną w art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 137, poz. 926 ze zm.) zasadą prawdy obiektywnej, organ podatkowy obowiązany jest do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Również z art. 187 § 1 Ordynacji można wywieść ogólną regułę dowodową, według której obowiązek zgromadzenia dowodów co do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na organie podatkowym. Takiego postępowania dowodowego, umożliwiającego weryfikację zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą, organy jednak nie przeprowadziły. Zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnej, z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprowadza się do badania pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270). Dokonując kontroli we wskazanym zakresie Sąd stwierdził, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego (art. 3 ust. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w związku z art. 2 ust. 4 i 3 ust. 2 ustawy o własności lokali), a także w/w zasad postępowania w określonym wyżej zakresie. W sumie zatem, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję w całości, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), który przewiduje, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W punkcie drugim wyroku Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, do czego był zobowiązany treścią art. 152 w.w. ustawy.