I SA/Gl 945/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę. 1. Decyzją nr [...] z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. , po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika D. S., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 i art. 207 § 1 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej O.p.) oraz art. 1a ust. 1 pkt 3 Ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm., dalej :u.p.o.l.) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]2006 r. nr [...] ustalającej wysokość podatku od nieruchomości za 2006 r. 1.1. W uzasadnieniu decyzji przypomniano, że D. S. wnioskiem z dnia 30 stycznia 2012 r. wystąpiła do organu podatkowego o ponowne przeliczenie podatku od nieruchomości za okres od stycznia do dnia 25 grudnia 2006 r. "ze stawek z działalności gospodarczej na stawki dla gospodarstw domowych", na tej podstawie, że zakład, w którym prowadziła działalność gospodarczą, na mocy decyzji Sanepidu z dnia [...]2005 r. wstrzymał produkcję, wznawiając ją dnia 27 grudnia 2006 r. 1.2. Burmistrz Miasta K. podanie podatnika potraktował jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną i postanowieniem z dnia [...]2012 r. wznowił postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2006 r., opierając się na przesłance wznowieniowej z art. 245 § 1 pkt 5 O.p. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...]2012 r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...]2006 r. ustalającej wymiar podatku od nieruchomości. Wskazał, że decyzja Sanepidu o wstrzymaniu działalności produkcyjnej nie wykluczała potencjalnej możliwości prowadzenia działalności gospodarczej, toteż w takim przypadku nie zachodziły "względy techniczne" budynku, o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. 1.3. W odwołaniu pełnomocnik podatniczki wniósł o uchylenie tej decyzji w całości, zarzucając jej naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. przez niedokładne rozpatrzenie materiału dowodowego i dowolną jego ocenę, a w konsekwencji wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia niezgodnego z prawem, tj. art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w związku z art. 1a ust 1 pkt 3 u.p.o.l. Zdaniem pełnomocnika, z treści dokumentów załączonych do wniosku o ponowne przeliczenie podatku bezspornie wynika, że przedmiotowy budynek ze względów technicznych nie nadawał się do prowadzenia działalności gospodarczej i z tego powodu nie można go było zakwalifikować jako nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą i obciążać stawką podatkową przewidzianą w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. 1.4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uzasadniając nieuwzględnienie odwołania, podniosło, iż okoliczności wskazane przez podatnika nie stanowią podstawy do wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Organ odwoławczy przyznał, że powołane przez podatniczkę okoliczności w postaci decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]2005 r. wstrzymującej natychmiastowo działalność produkcyjną w jej zakładzie do czasu spełnienia wymagań koniecznych do zapewnienia higieny w produkcji, stanowią nową okoliczność faktyczną i nowy dowód, który nie był znany organowi I instancji w dacie wydania decyzji, co uzasadniało wznowienie postępowania. Jednakże, poddając ocenie możliwość wpływu tego dowodu na wymiar podatku od nieruchomości, kolegium przywołało treść art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowiącą, że nieruchomością związana z działalnością gospodarczą nie jest budynek będący w posiadaniu osoby prowadzącej działalność gospodarczą, który nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Organ odwoławczy podniósł, że termin "ze względów technicznych" nie został bezpośrednio zdefiniowany przez ustawodawcę, zatem konieczne, w jego ocenie, jest przyjęcie jego rozumienia wynikającego z języka potocznego i, pomocniczo, z prawa budowlanego. Kolegium przywołało orzecznictwo sądów administracyjnych, na gruncie którego wyłania się utrwalony pogląd, że pojęcie względów technicznych nie obejmuje swoim zakresem technologicznych, ekonomicznych, jak również finansowych przyczyn braku możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie organu odwoławczego, w takiej sytuacji niewykorzystywanie przez podatnika określonych przedmiotów opodatkowania w prowadzonej działalności gospodarczej, na skutek braku możliwości ich wykorzystania na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, z innych względów niż techniczna niemożność korzystania z tych przedmiotów, nie stanowi okoliczności wyłączającej je spod opodatkowania określoną stawką podatkową. Kolegium podniosło, że wyłączenie z opodatkowania przedmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej dotyczy sytuacji, gdy dany przedmiot nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia takiej działalności ze względu na zdarzenie niezależne od podatnika, dając przykład wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o opróżnieniu lub o wyłączeniu budynku z użytkowania ze względu na jego stan techniczny. Organ uznał także, że za względy techniczne nie można uznać wstrzymania działalności produkcyjnej ze względu na konieczność dostosowania pomieszczeń do wymogów sanitarnych, wskazując, że przeprowadzenie remontu stanowi element prowadzonej działalności gospodarczej i nie przesądza o niemożności wykorzystania nieruchomości do jej kontynuowania. Dodatkowo podkreślił, że przejściowe niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości, służącej do wykonywania działalności gospodarczej, nie daje podstaw do niezastosowania przy wymiarze podatku od nieruchomości takich stawek, jakie przewidziane są dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. 2. Skargę na decyzję Burmistrza Miasta K. i utrzymującą ją w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. wywiódł pełnomocnik podatniczki. Zaskarżył je w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez jego błędną interpretację i nietrafne jego zastosowanie. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca w 2006 r. nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w spornym budynku w związku z decyzjami Powiatowego Inspektora Sanitarnego, a zatem było to spowodowane względami technicznymi budynku, które miały charakter niezależny od woli skarżącej, a prace mające na celu przystosowanie budynku do wymagań prowadzenia w nim działalności gospodarczej trwały blisko rok. Pełnomocnik skarżącej zakwestionował wykładnię pojęcia "względów technicznych", zawężającą to pojęcie jedynie do budynków, co do których powinna zostać wydana decyzja o rozbiórce. Podniósł także, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji legalnej "względów technicznych", a orzecznictwo i doktryna nie wypracowały spójnej koncepcji rozumienia tego pojęcia. W jego ocenie, cecha trwałości "względów technicznych" oznacza, że ich usunięcie wymaga przedsięwzięcia robót budowlanych w większym wymiarze, tak pod względem czasochłonności, jak i zakresu. Powołując się na wskazane wyżej argumenty, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji. 3. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powielając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4. Skarga okazała się niezasadna. 4.1. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Zgodnie z tym przepisem, przesłanką wznowienia postępowania jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznaneych organowi, który wydał decyzję. Podnieść należy, że w niniejszej sprawie niewątpliwie nową okoliczność faktyczną stanowiła, przedłożona przez podatniczkę, decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]2005 r. zarządzająca natychmiastowe wstrzymanie działalności produkcyjnej w obiekcie Z.P.H.U. A należącym do D. S. do czasu spełnienia wymagań koniecznych do zapewnienia higieny w produkcji i uzyskania pozytywnej opinii o zakładzie w drodze decyzji. Poprzedza ona decyzję określającą wysokość podatku od nieruchomości wydaną w dniu [...]2006 r., a zatem bezspornie okoliczność ta istniała w dniu wydania decyzji przez Burmistrza Miasta K.. Co więcej, okoliczność ta nie była znana organowi podatkowemu, jako że skarżąca powołała się nań dopiero w piśmie z 30 stycznia 2012 r. Należy zatem uznać, że ujawniona przez skarżącą decyzja Powiatowego Inspektora Sanitarnego stanowiła nową okoliczność w sprawie, dotyczącą jej przedmiotu i mającą znaczenie prawne, uzasadniając tym samym wznowienie postępowania. 4.2. Wskazany przez pełnomocnika skarżącej, jako podstawa skargi, przepis art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l wyjaśnia, co oznacza określenie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" definiując je jako "grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami [...], chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności gospodarczej ze względów technicznych". W konsekwencji przyjąć należy, że, jeżeli prawodawca opodatkowuje niższymi stawkami podatku od nieruchomości grunty, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, to zakłada, że mogą zaistnieć takie przeszkody techniczne, niezależne od podatnika, które powodują, że nieruchomość staje się w ogóle nieprzydatna dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Podkreślenia wymaga, że wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą o innym charakterze. Z uregulowania zawartego w art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l wynika także jednoznacznie, że niemożność wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych musi mieć równocześnie trwały charakter, co oznacza, że muszą one istnieć tak w danym momencie, jak i w przyszłości, na stałe. 4.3. Tymczasem, w niniejszej sprawie w żadnej mierze nie została spełniona żadna z tych przesłanek. Wskazać bowiem należy, że z decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. wynikało wyraźnie, że wstrzymanie działalności produkcyjnej wiązało się z charakterem tej działalności wymagającej spełnienia szczególnych wymagań higieniczno-sanitarnych, co w żadnej mierze nie wykluczało prowadzenia w tym budynku innego rodzaju działalności gospodarczej czy to przez skarżącą czy też innego przedsiębiorcę. W rezultacie, wyłączenie budynku wykorzystywanego przez skarżącą do prowadzenia działalności gospodarczej nie miało obiektywnego charakteru, skoro istniała potencjalna możliwość innego, gospodarczego jego wykorzystania. Po drugie, jak ustalono w niniejszej sprawie, nie było ono trwałe. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jednoznacznie, że trwałość niemożności wykorzystania przedmiotu opodatkowania na cele gospodarcze zachodzi wtedy, gdy istnieją takie wady fizyczne budynków i budowli, które w sposób stały, a nie przejściowy uniemożliwiają korzystanie z nich przez przedsiębiorcę, zgodnie z celem działalności (por. np. wyrok NSA z 1 czerwca 2011 r., II FSK 151/10, wyrok NSA z 10 czerwca 2011, II FSK 226/10). Takie stanowisko uznać należy za słuszne. Nie sposób zatem zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że trwała niemożność ma miejsce również wtedy, gdy usunięcie przeszkód technicznych uniemożliwiających wykorzystanie określonej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej wymaga przedsięwzięcia robót budowlanych w większym wymiarze tak pod względem ich czasochłonności, jak i zakresu. Z użytego w przepisie art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l sformułowania "nie jest i nie może być wykorzystywany" wynika bowiem, że taka niemożność ma mieć stały i niezależny od jakichkolwiek działań charakter. Innymi słowy, trwała niemożność wykorzystania nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej następuje wtedy, gdy w danym momencie niezasadnym i nieracjonalnym jest założenie, że przeszkody będące przyczyną takiego stanu rzeczy przestaną istnieć w przyszłości. Tym samym, przejściowe tylko niewykorzystywanie przez przedsiębiorcę nieruchomości lub jej części, nie daje podstaw do zastosowania innych stawek podatku niż przewidzianych dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nieruchomość taka, mimo czasowego jej niewykorzystywania, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą. Przypomnieć należy, że już z samego brzmienia decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]2005 r. wynikało, że wstrzymanie działalności produkcyjnej w zakładzie skarżącej miało charakter przejściowy, skoro zarządził on wstrzymanie w nim produkcji do czasu spełnienia określonych wymagań. Świadczy o tym również najpierw warunkowe (decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]2006 r.), a następnie bezwarunkowe i bezterminowe (decyzją tegoż z dnia [...]2007 r.) zatwierdzenie zakładu należącego do podatniczki do prowadzenia działalności w zakresie produkcji wyrobów cukierniczych i ciastkarskich oraz zezwolenie na prowadzenie działalności. Słusznie podkreślił organ odwoławczy, że remontowanie obiektów, w których prowadzona jest działalność gospodarcza jest ściśle związane z ich wykorzystywaniem dla celów gospodarczych. Zapewnienie określonych wymogów sanitarnych w zakładzie produkującym żywność stanowi tym bardziej oczywisty obowiązek przeprowadzania stałych bądź okresowych napraw i remontów, czasowo wyłączających możliwość produkowania wyrobów, co jednak z żaden sposób nie może być uznane za przeszkodę o charakterze technicznym, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 5 u.,p.o.l. Doprowadzenie zaś do stanu wymagającego stanowczej interwencji organu nadzoru sanitarnego dowodzi wyłącznie tego, że podatniczka prowadziła produkcję w warunkach naruszenia zasad higieny, nie dbając o zapewnienie odpowiedniego stanu obiektu wykorzystywanego na prowadzenie działalności gospodarczej. Zobowiązanie jej do usunięcia tego stanu rzeczy nie uprawniało podatniczki do skorzystania za okres remontu z obniżonej stawki opodatkowania nieruchomości. 5. Mając na uwadze powyższe, nie można uznać, aby spełnione zostały przesłanki warunkujące uznanie spornej nieruchomości za niezwiązaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, co pozwoliłoby na zastosowanie innej niż przyjęta stawki podatku od nieruchomości. Stwierdzić zatem należy, że postępowanie organów administracji, które poddane zostało kontroli Sądu, było prawidłowe, a podjęte decyzje zgodne z prawem. 6. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity; Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.