I SA/Gl 95/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-05-21
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uprawdopodobniła swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez udokumentowanie wydatków i dochodów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, gdy strona nie uprawdopodobniła swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się oraz wysokości dochodów uzyskiwanych przez siebie i członków rodziny. Brak tych dowodów uniemożliwia ocenę, czy strona rzeczywiście nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący R. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Wnioskodawca wraz z rodziną zamieszkuje w budynku o powierzchni 134 m2, a jego miesięczny dochód z działalności gospodarczej wynosi około 6.000 zł, podczas gdy teściowa otrzymuje rentę w wysokości 1.600 zł. Referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do udokumentowania wydatków związanych z utrzymaniem, dochodów oraz statusu bezrobotnych członków rodziny. Wezwanie nie zostało odebrane z powodu nieobecności skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Skarżący na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na trudną sytuację materialną. Z treści formularza wynika, że wraz z żoną, trójką dzieci oraz teściową prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, zamieszkując w budynku o pow. 134 m2. Wnioskodawca osiąga dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie około 6.000 zł miesięcznie, natomiast jego teściowa uzyskuje świadczenie rentowe w wysokości 1.600 zł.
Pismem z dnia 9 kwietnia referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj. opłat za energię elektryczną, czynsz dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, wykup lekarstw itp.,
- przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę z tytułu działalności gospodarczej oraz z tytułu umowy za pracę obejmujących okres ostatnich trzech miesięcy, a także wysokość świadczenia rentowego przysługującego teściowej,
- przedłożenia zaświadczeń, że zarówno małżonka skarżącego jak i córka Katarzyna są osobami bezrobotnymi, pozbawionymi prawa do zasiłku.
Wezwanie to zostało skierowane na adres podany przez skarżącego jednakże z powodu jego nieobecności nie zostało przezeń odebrane.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U.z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Oznacza to, że pod uwagę bierze się nie tylko wysokość uzyskiwanego dochodu, czy też zasoby materialne, lecz również sytuację osobistą strony oraz stan zdrowia, które rzutują lub mogą rzutować na sytuację materialną strony. Ocena sytuacji materialnej skarżącego prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż zachodzą okoliczności wskazane w hipotezie przywołanego przepisu. Stąd też jego wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Badanie możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. W realiach rozpoznawanej sprawy brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego albowiem istnieje zbyt wiele wątpliwości odnoszących się do jego rzeczywistej sytuacji materialnej, aby można było z całym przekonaniem stwierdzić, że wnioskodawca rzeczywiście nie jest w stanie samodzielnie ponieść tego rodzaju wydatku.
Przede wszystkim nic nie wiadomo na temat struktury i poziomu wydatków, które są przeznaczane przez wnioskodawcę na utrzymanie się. Jest to zaś kwestia o kluczowym znaczeniu, albowiem porównanie wysokości dochodów ze wspomnianymi wydatkami pozwala ustalić, czy strona rzeczywiście jest pozbawiona możliwości zdobycia środków na ten cel.
Dalej wskazać trzeba, że w żaden sposób nie uprawdopodobniono ani wysokości dochodów skarżącego ani też faktu, że jego żona oraz pełnoletnia córka są osobami bezrobotnymi, pozbawionymi prawa do zasiłku. Są to zaś kwestie istotne z punktu widzenia oceny zdolności finansowych rodziny skarżącego.
W świetle przedstawionych wyżej okoliczności powoływanie się przez stronę na trudną sytuację materialną, podczas gdy zadeklarowany dochód w jego rodzinie wynosi około 7600 zł nie może zostać uznane za zasadne, a co za tym idzie złożony wniosek nie mógł być uwzględniony.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło